# Gazi Osman Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Gazi Osman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/92/Osman_nuripasa.jpg) * (Abdullah Freres, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1832 - **Ölüm tarihi:** 5 Nisan 1900; (67-68 yaşlarında) - **Doğum yeri:** Tokat, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Mezaryeri:** Fatih Camii, İstanbul, Türkiye - **Mezaryeri etiket:** Türbesi - **Takma adı:** "Gazi", "Plevne Kahramanı" - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmet yılları:** 1852-1900 - **Rütbesi:** 55x55pik Müşir - **Madalya:** border|25px|link=Légion d'honneur border|25px|link=Dannebrog Nişanı - **Eşi:** Fatma Zatıgül - **Çocukları:** 4 **Osman Nuri Paşa** (1832, [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29) - 5 Nisan 1900, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)idir. [Osmanlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)'nda askerlik görevi boyunca birçok çatışmada başarılı sonuçlar almıştır. [Plevne Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1)'ndeki üstün savunmasının ardından Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından "Gazi" ünvanına layık görülmüş ve o günden bugüne **Gazi Osman Paşa** olarak anılmaktadır. ## Hayatı Yağcıoğulları ailesinin bir bireyi olarak 1832'de [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29)'ta doğan Osman Paşa'nın babası Mehmet Efendi, annesi ise Şakire Hatun'dur.[^1] [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F)'taki Askerî Rüştiye'de 5 yıl okuduktan sonra, 1845-1849 yılları arasında [Kuleli Askerî İdâdisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)'nde eğitim gördü ve buradaki eğitiminin ardından da [Kara Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)’ndaki 4 yıllık eğitimi sonrası, okulu [mülâzım-ı sânî](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCl%C3%A2z%C4%B1m-%C4%B1_s%C3%A2n%C3%AE) (teğmen) rütbesiyle ikinci sırada bitirmiştir.[^2] Ardından [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harp_Akademileri)’ne giren Osman Nuri Paşa, [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın çıkması üzerine [kurmay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmay_subay) sınıfına ayrılarak Rumeli’ye tayin edilmiştir. Burada [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) cephesinde 4 yıl görevlendirilen Osman Nuri Paşa, ilk aşamada [teğmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C4%9Fmen) rütbesine, savaşın sonunda ise [yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1) rütbesine terfi ettirildi. Savaş sonunda 1857’de İstanbul’a dönerek yarıda bıraktığı [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)’ni bitirdi ve [Kolağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kola%C4%9Fas%C4%B1) rütbesine yükseldi.[^3] ### Askerî kariyeri [Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erk%C3%A2n-%C4%B1_Harbiye-i_Um%C3%BBmiye_Riyaseti)'nde çalıştığı zamanlarda [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin nüfus sayımı ile [kadastro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadastro) usulünde haritasının çizilmesi kararlaştırıldığından, [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) ilinden başlanması üzerine bu göreve askerî temsilci olarak tayin edildi. 1861 yılında [Teselya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teselya)'da, [Yenişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Larisa)'de ve [Cebel-i Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebel-i_L%C3%BCbnan_%28il%29)'da görev aldı. [Girit İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit_%C4%B0syan%C4%B1_%281866-1869%29)'nın başlaması üzerine [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e tayin edildi. 1866'da Girit'teki çalışmalarından dolayı [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) [Ömer Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa)'nın takdirini kazanarak [miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) rütbesine terfi etti. Bir süre sonra [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e gönderilen Osman Nuri buradaki görevlerinin ardından [paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa) rütbesiyle 1875 yılında [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de bulunan [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'ya bağlı [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r%2C_Kuzey_Makedonya) Fırka Komutanlığı'na tayin edildi. Buradaki başarılı çalışmalarından dolayı [ferik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) rütbesine terfi etti. 27 Haziran 1876 tarihinde [Sırbistan Prensliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan_Prensli%C4%9Fi)'nin [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na ültimatom vermesi sebebiyle başlayan [1876-1877 Osmanlı-Sırp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-S%C4%B1rp_Sava%C5%9F%C4%B1_%281876-1877%29) sırasında [Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin) Komutanlığı'na atandı. Emrindeki birliklerle [İzver](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zver) tepelerini ve [Zayçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaje%C4%8Dar) kasabasını ele geçirdi. Sırp Ordusu düzensiz bir şekilde geri çekilmeye başlayınca Belgrad yönünde harekâta devam etti. Ancak [Serasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serasker)'in emri üzerine durdu. #### Plevne Savunması En büyük başarısı [1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'ndaki [Plevne Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1) oldu.[^4] 145 günlük savunmadan sonra kuşatmayı yarmak amacıyla giriştiği huruç harekâtı sırasında şehir çıkışında yaralandı ve esir düştü. Rus Çarı [II. Aleksandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandr) onu bizzat teselli etti. Rus Çarı, onun esir düşmesine rağmen teslimiyet sembolü olan kılıcını almadı. Müdafaa hattı stratejileriyle esir bulunduğu dönemde hem Rus Çarı hem de dönemin komutanları tarafından örnek alındı. Bir süre Bugot, Bükreş, Harkov ve Sankt-Peterburg'da esaret hayatı yaşadı. Rus Çarı tarafından kendisine kahramanlığını takdir amacıyla Çifte Kartal Nişanı verildi. ### Saray'daki hizmetleri Plevne Savunması'nda esir düşmesine rağmen gösterdiği başarı ve kahramanlık nedeniyle II. Abdülhamid tarafından 1878 yılında [Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi) unvanı verilerek [müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) rütbesine terfi ettirildi. II. Abdülhamid, Osman Paşa'nın İstanbul'a dönüşü için Serasker [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) [Mehmed Rauf Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Rauf_Pa%C5%9Fa)'yı "Yaver-i Ekrem ve Fevkalade Sefir-i Kebir" payeleriyle [Sankt-Peterburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'a gönderdi. İstanbul'a gelişi (12-13 Mart 1878) muhteşem bir törenle kutlandı.[^5] İstanbul'a döner dönmez, 14 Mart 1878 tarihinde [Hassa Müşirliğine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hassa_M%C3%BC%C5%9Firi) getirildi. Ömrünün sonuna kadar bu makamda kaldı. 1878-1880, 1880-1881, 1881-1885 yılları arasında olmak üzere üç dönem seraskerlik yaptı.[^6] [1897 Osmanlı-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Yunan_Sava%C5%9F%C4%B1_%281897%29)'nda Osmanlı Ordusu kumandanı [Ethem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edhem_Pa%C5%9Fa)'dan harbe dair kesin bir cevap gelmemesi ve basında Yunan galibiyetinden bahsedilmesi üzerine 23 Nisan 1897 tarihinde başmüfettiş sıfatıyla hareketi yürütmek üzere savaş yerine gönderildi. Hayatının son dönemlerinde [Mabeyn Müşiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun_m%C3%BC%C5%9Firi) görevini de yürüttü. ### Ölümü 5 Nisan 1900 tarihinde 68 yaşında öldü. Türbesi, onu çok seven ve saygı duyan Padişah [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından yaptırıldı. Bugünkü istirahatgâhı olan [Fatih Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Camii) avlusuna gömüldü. ## Hatırası Türkiye'de bazı illerde *Gazi Osman Paşa* hatırasına inşa edilmiş ya da ismi verilmiş yapıtlar bulunmaktadır. [Gaziosmanpaşa Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_Gaziosmanpa%C5%9Fa_%C3%9Cniversitesi) ve [Gaziosmanpaşa Stadyumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziosmanpa%C5%9Fa_Stadyumu) bunlara örnektir. Yine bunlarla birlikte Osman Paşa'nın hatırasını yaşatmak için ismi İstanbul'un [Gaziosmanpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziosmanpa%C5%9Fa) ilçesine, Tokat'ın [Gaziosmanpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziosmanpa%C5%9Fa%2C_Tokat) kasabasına, futbol takımı [Gaziosmanpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziosmanpa%C5%9Fa_SK)'ya; birçok ilde sokak, cadde, hastane ve okul gibi yerlere verilmiştir. ### Plevne Marşı Ölümünün ardından Plevne Savunması'nda Osmanlı birliklerinin komutanlığını yapan Osman Paşa anısına "Plevne Marşı" bestelenmiştir. Marş [Plevne Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1)'nın gerçekleştiği bölgede bulunan [Tuna Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'ni konu almaktadır. ## Popüler kültürdeki yeri - [TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1) ekranlarında yayınlanan [Payitaht "Abdülhamid"](https://turkipedia.org/tr/wiki/Payitaht_Abd%C3%BClhamid) dizisinde Gazi Osman Paşa tiyatro oyuncusu [Aydın Sığalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_S%C4%B1%C4%9Fal%C4%B1) tarafından canlandırılmaktadır. - [Minnesota](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minnesota)lı [Heavy metal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Heavy_metal) grubu Kostnatění, 2022 yılında yayınladığı "Oheň hoří tam, kde padl" (Ateş düştüğü yeri yakar) isimli EP'sinde Gazi Osman Paşa anısına bestelenen [Plevne Marşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Mar%C5%9F%C4%B1)'nı yorumlamıştır.[^7][^8] ## Ayrıca bakınız - [Plevne Marşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Mar%C5%9F%C4%B1) ## Dış bağlantılar - [Biyografisi](https://web.archive.org/web/20170426201019/http://www.gop.edu.tr/gaziosmanpasa.aspx), [Gaziosmanpaşa Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_Gaziosmanpa%C5%9Fa_%C3%9Cniversitesi) [^1]: Gazi Osman Paşa. TimeTürk. [^2]: Emre Ozan. Gazi Osman Paşa. Deniz Harp Okulu, 2011. [^3]: Ölümümün 102. Yıldönümünde Gazi Osman Paşa ve Plevne’den Manzaralar. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 21 Eylül 2002. [^4]: F W von Herbert. Plevne Meydan Muharebesi Bir İngiliz Subayının Anıları. Rob898.com. [^5]: Gazi Osman Paşa Kimdir. Gaziosmanpaşa Üniversitesi. [^6]: Mehmed Süreyya. Sicill-i Osmanî. Kültür Bakanlığı, 1996. [^7]: Kostnatění - Oheň hoří tam, kde padl - Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives. [^8]: Plevne Marşı, by Kostnatění.