# Gazi Ferhad Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Ferhad_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Gazi Ferhad Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gazi_Ferhad_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c9/Arolsen_Klebeband_01_473_3.jpg) * (Dominicus Custos, public-domain)* - **Makam:** Bosna Beylerbeyi; Budin Beylerbeyi - **Dönembaşı:** 1573; 1588 - **Dönemsonu:** 1588; 1590 - **Hükümdar:** II. Selim; III. Murad; III. Murad - **Öncegelen:** Yok - **Doğum tarihi:** 1530 - **Doğum yeri:** Sokoloviçi, Vişegrad, Bosna Hersek, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1590 - **Ölüm yeri:** Budin, Osmanlı İmparatorluğu **Gazi Ferhad Paşa** (d. 1530, [Sokoloviçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokolovi%C3%A7i) – 1590, [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin)), [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) asıllı Osmanlı devlet adamıdır. [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29) ve [Budin Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29)likleri yaptı. [Sokullu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın da memleketi olan Sokol köyündendir. [Sokollu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu) ailesinden olup, ünlü Osmanlı tarihçisi [İbrahim Peçevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Pe%C3%A7ev%C3%AE)'nin de [dayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Day%C4%B1)sıdır.[^1] Sokullu Ferhad Paşa olarak da bilinmektedir. ## Bosna Sancakbeyliği ve Beylerbeyiliği ![16. yüzyılın sonunda Bosna Eyaleti](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Kapetanije_oko_1600._godine.png/1280px-Kapetanije_oko_1600._godine.png) *16. yüzyılın sonunda Bosna Eyaleti (Armin Šupuk, CC-BY-SA-3.0)* ![Kırım Seferi (1584)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c8/Secaatname_0215_%28cropped%29.jpg) *Kırım Seferi (1584) (Dal Mehmed Çelebi (Asafi), public-domain)* Sokollu Mehmed Paşa [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) olduktan bir yıl sonra [Kilis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilis%2C_H%C4%B1rvatistan) sancakbeyi oldu. 1573'e kadar bu görevde kaldıktan sonra [Bosna sancakbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Sanca%C4%9F%C4%B1) görevine getirildi. 1575'ten sonra [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı [Hırvat Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281102-1526%29)'nın sınır kalelerini hedef almaya başladı. 1575 Eylül'ünde [Budaçki Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buda%C3%A7ki_Muharebesi)'nde [Herbard VIII von Auersperg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herbard_VIII_von_Auersperg) komutasındaki [Alman-Hırvat ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nu yenilgiye uğrattıktan sonra, [Una Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Una_%28Sava%29)'nin sol yakasındaki [Bila Stina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bila_Stina) kalesini ele geçirdi. 1576 Haziran'ında [Bužim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bu%C5%BEim), 18 Temmuz'da ise [Cazin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cazin) kalelerini zaptetti. Bu sayede, [Una](https://turkipedia.org/tr/wiki/Una_%28Sava%29) ile [Glina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Glina) nehirleri arasındaki bölge Osmanlı hakimiyetine girdi. [Kutsal Roma Cermen İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [II. Maximilian](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Maximilian_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29)'ın 1576 yılında ölümünün ardından tahta geçen [II. Rudolf](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Rudolf_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29) ile Osmanlı Padişahı [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) arasında 25 Aralık 1576'da (sekiz yıllığına) yenilenen barış antlaşması [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)-[Hırvatistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan) sınırındaki çatışmaları önleyemedi. Gazi Ferhad Paşa, [Hırvat Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281102-1526%29)'nın kuvvetlerine karşı [Gvozdansko Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gvozdansko_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'nda (3 Ekim 1577-13 Ocak 1578) zafer kazandı. Bunun üzerine [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun başkenti [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'da toplanan Savaş Konseyi'nde [Hırvatistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan) sınırının korunması Hırvat beylerinden alınarak doğrudan İmparatorluk kuvvetlerine verildi. [Avusturya Arşidükü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) [II. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Karl_%28Avusturya_ar%C5%9Fid%C3%BCk%C3%BC%29)'ın emriyle 1578 Ağustos'unda [Una vadisine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Una_%28Sava%29) [George Khevenhüller](https://turkipedia.org/tr/wiki/George_Khevenh%C3%BCller) komutasında ve [Karintiya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karintiya), [Karniyola](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slovenya) ve [Gorizia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gorizia_%28il%29) vilayetlerinden gelen 12.000 asker ve 18 topla başlatılan taarruz başlangıçta başarılı oldu ve İmparatorluk kuvvetleri Cazin, Ostrožac, Zrin, Novi ve [Gvozdansko](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gvozdansko_Kalesi) kalelerini kaybettiyse de, Gazi Ferhad Paşa Eylül sonunda karşı taarruza geçerek İmparatorluk ordusunu durdurduktan sonra kaybedilen kaleleri geri aldı. Bu kaleleri geri alma umudunu kaybeden [Avusturya Arşidükü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) [II. Karl](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Karl_%28Avusturya_ar%C5%9Fid%C3%BCk%C3%BC%29) sınırın daha gerisinde kendi adıyla anılan [Karlovac](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlovac) kalesini inşa ettirdi. Osmanlılar ise 1580'de [Bosna Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Sanca%C4%9F%C4%B1)'nı [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi)lik seviyesine çıkararak [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)'ni kurdu ve Gazi Ferhad Paşa da eyaletin ilk [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) oldu. ## Kırım Seferi 1584 yılında azledilen [Kırım Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_hanlar%C4%B1_listesi) [Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed_Giray)'ın [idamının](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281584%29) ardından; tahta çıkarılan [II. İslam Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0slam_Giray)'ı devirmek için harekete geçen [Saadet Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Saadet_Giray)'ın başlattığı karışıklığı bastırmakla görevli [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa), birlikleriyle [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu)'da kışlayan orduya katılan Gazi Ferhad Paşa'yı [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki [donanmayla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop)'tan [Kefe'ye gönderdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Seferi_%281584%29). [II. İslam Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0slam_Giray) aldığı bu takviyeyle asi Hanzâdelere karşı üstünlük sağladı ve kardeşi Kalgay Alp Giray'la beraber Saadet Giray'ın komuta ettiği [Nogaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogaylar)ı [Kefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe) yakınında Andal sahrasında mağlup etti. Bu sayede [Kırım Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki taht buhranı sona ererken, Hanlık üzerindeki Osmanlı etkisi daha da arttı.[^2] ## Budin Beylerbeyiliği 1584 yılında Budin beylerbeyi görevine getirildi. Bu görevdeyken 1590 yılı sonlarında yaşanan isyanda [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)ler tarafından öldürüldü. 1579'da [Banyaluka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banja_Luka)'da yaptırdığı [camideki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferhad_Pa%C5%9Fa_Camii_%28Banja_Luka%29) türbeye defnedildi. [^1]: Banarlı, N.S., "Resimli Türk Edebiyatı Tarihi II". URL:https://books.google.com.tr/books?id=0TeJDQAAQBAJ&pg=PA693&lpg=PA693&dq=ferhad+pa%C5%9Fa,budin&source=bl&ots=xh1sfDIjq3&sig=wnrq90sRM-ogOARNPXFmLUNNGzU&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwiPv-zNz_vQAhWChywKHYIeCAUQ6AEIHzAB#v=onepage&q=ferhad%20pa%C5%9Fa%2Cbudin&f=false . Erişim: 16 Aralık 2016 [^2]: "Habeşistan'dan Kafkasya'ya Bir Osmanlı Paşası: Özdemiroğlu Osman Paşa", Çetin Sungur, Hacettepe Üniversitesi, Ankara (2012), s.121-124