# Gazanfer Ağa Medresesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazanfer_A%C4%9Fa_Medresesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gazanfer Ağa Medresesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gazanfer_A%C4%9Fa_Medresesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Gazanfer Ağa Madrasa, Unkapanı, İstanbul (12984876625).jpg
- **Yapı türü:** Medrese
- **Adres:** Hüsam Bey Sk. No:5, 34083 Zeyrek, Fatih/İstanbul
- **Konum şehir:** İstanbul
- **Mevcut kullanan:** Gazanfer Ağa Medresesi Eğitim ve Kültür Merkezi
- **Yenileme:** 1943-1944

**Gazanfer Ağa Medresesi**, [III. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed)'in [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) asıllı kapıağalarından Gazanfer Ağa'nın (ö.1602/03) yaptırdığı, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih)'te bulunan medresedir. [Atatürk Bulvarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_Bulvar%C4%B1%2C_%C4%B0stanbul) ve Kovacılar Caddesi'nin [Eminönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin%C3%B6n%C3%BC)'ne inen yolunun sol kenarında kalmaktadır. [Bozdoğan Kemeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozdo%C4%9Fan_Kemeri)'nin de dibinde kalmakla beraber etrafında [Unkapanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Unkapan%C4%B1) ve [İstanbul Manifaturacılar Çarşısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Manifaturac%C4%B1lar_%C3%87ar%C5%9F%C4%B1s%C4%B1) (İMÇ) bulunmaktadır. Medresenin inşa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Vakfiyesi ise 1595/96'da düzenlenmiştir. Bazı kaynaklarda mimarının [Davud Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Davud_A%C4%9Fa) olduğu yönünde görüşler vardır. Medrese, dönemin bir [külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClliye) içinde yer almayan bağımsız kurumlarındandır.2014 ‘ten Günümüze Eğitim ve Kültür Merkezi olarak hizmet veren Gazanfer Ağa Medresesi, Aziz Mahmut Hüdayi vakfı bünyesinde Yükseköğrenim Öğrencilerine yönelik Eğitim ve Kültür hizmeti sunmaktadır.

## Tarihi ve özellikleri

![Medresede verilen bir dersi tasvir eden minyatür.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2b/Gazanfer_aga_madrasa.jpg)
*Medresede verilen bir dersi tasvir eden minyatür. (Nadiri, public-domain)*

Çeşitli dönemlerde çıkan [yangın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yang%C4%B1n)larda büyük zarar görmesine rağmen defalarca restore edilmiştir. Özellikle 1782 yılında çıkan yangında harap hale gelmiş, ardından da tekrar tamir edilmiştir. Bazı tarihlerdeki medrese kayıt listelerine bakıldığında medrese kapasitesinin yirmi beş ile otuz öğrenci arasında değiştiği gözlemlenmektedir.[^1] 1914 tarihli bir raporda medresenin henüz yeni tamir olmuş on dört odasının bulunduğu ve odaların ikişer kişi aldığı yazmaktadır. Bu rapordan medresenin 1908 tarihli yangında hasar gördüğü de anlaşılmaktadır. Medresenin Kovacılar Caddesi'ne bakan kısmından küçük bir avluya girilmektedir. Avlunun sağ tarafında ise Gazanfer Ağa'nın [ongen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ongen)[^2] ([TDVİA](https://turkipedia.org/tr/wiki/TDV_%C4%B0sl%C3%A2m_Ansiklopedisi): [onikigen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Onikigen)) planlı ve kubbeli olan bir türbesi bulunmaktadır. Avlunun ve bulvarın sol köşesinde ise bir [sebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sebil) bulunmaktadır. Aynı zamanda avlunun içerisinde en eskisi 1616 tarihli olmak üzere on adet kabirden meydana gelen bir [hazire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haz%C3%AEre) vardır. Ön avludan geçilerek gelinen medrese kısmı ise önemli mimari özelliklere sahiptir. Bu kısımda derslikler sıralanmıştır. Girişin tam karşısında ise [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe) ile örtülü olan kare planlı mescid-dershane yer alır. Medrese planında on beş hücre bulunmasına rağmen vakfiyesinde on yedi hücre yazmaktadır.[^3]

Medrese 1942 yılında [Atatürk Bulvarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_Bulvar%C4%B1%2C_%C4%B0stanbul)'nın açılmasıyla önemli bir konuma ulaşmıştır fakat yanında [Bozdoğan Kemeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozdo%C4%9Fan_Kemeri)'nin bulunmasından ötürü [rutubet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nem)li bir yapısı da vardır. Medrese 1943-1944 arasında restore edilerek 1945 yılında Belediye Müzesi'ne dönüşmüştür. 1989'da da İstanbul Büyükşehir Karikatür ve Mizah Müzesi'ne çevrilmiştir.[^4]

[^1]: Bkz. 23 Temmuz 1869 tarihli medreseler listesi ve 2 Eylül 1914 tarihli rapor.
[^2]: Gazenfer Ağa Medresesi. AnaBritannica - 9. Cilt, s. 326.
[^3]: Gazanfer Ağa Külliyesi. TDV İslam Ansiklopedisi. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c13/c130237.pdf>
[^4]: Karikatür ve Mizah Müzesi. Atatürk Kitaplığı. <http://ataturkkitapligi.ibb.gov.tr/ataturkkitapligi/index.php?dil=tr&p=3&ID=3>
