Garibnâme

Garipnâme, Âşık Paşa'nın ünlü ahlakî, felsefî, psikolojik, tasavvufî mesnevîsidir. Tasavvufun yanında Türklerin eski kahramanlık ve Alplik devirlerini terennüm eden sosyal varlıkların tablosunu çizen, Türk dilinin arı, katıksız örneklerini yaşatan ve halkı eğitmek için yazılan bir eserdir.

Eser aruz ölçüsüyle yazılmış, "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbı kullanılmıştır. 10 bölümden ve 12.000 beyitten oluşmaktadır.^{[1]Kut, Günay. Âşık Paşa. TDV İslam Ansiklopedisi.}

Dönemi

Eser 1330 yılında yazılmıştır. Süleyman Çelebi'nin Mevlid eserini etkilemiştir. Sürekli Türkçeye önemi vurgulayan bir şair olan Âşık Paşa bu eseri Türkçe kaleme almıştır. Eser döneminin en önemli Türkçe eserlerinden olup o dönem için Türkçenin en güzel örneklerinden birisi olarak öne çıkar.

Eser Anadolu'daki tasavvuf anlayışı açısından büyük önem taşır ve geniş bir etkisi olmuştur.^{[2]Garibnâme. TDV İslam Ansiklopedisi.} Ana konusu tasavvuf ve dîndir. Dînî öğütler içeren eser sadece Türkçe açısından değil dönemin dînî anlayışının anlaşılması açısından da önemlidir.

Garibnâme'den bir örnek

Kamu dilde var idi zabtı üsul Bunlara düşmüş idi cümle ükul. Türk diline kimseler bakmaz idi Türklere herkes könül akmaz idi. Türk dahi bilmez idi bu yolları İnce yolu, ol ulu menzilleri Bu Garibnâme eğer geldi dile Kim bu dil ehli dahi beni bile. Yol içinde bir-birini vermeye. Dile bakıp maniyi hor görmeye. Ta ki mahrum kalmaya Türkler dahi Türk dilinde anlayalar ol Hakkı. Maniyi bir dilde sanmın siz heman, Cümle diller anı söyler bigüman. Cümle dilde söylenen ol sözdürür Cümle gözlerden gören ol gözdürür.

Dış bağlantılar

• Türkiye Türkçesiyle Yazılmış İlk Edebi Eser