# Gagavuzya Cumhuriyeti
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzya_Cumhuriyeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gagavuzya Cumhuriyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Gagavuzya_Cumhuriyeti (CC-BY-SA-4.0)
* (Afon99, CC-BY-SA-4.0)*
- **Kendi dilindeki adı:** Gagauz Respublikası
- **Tam adı:** Gagavuz Cumhuriyeti
- **Yönetim biçimi:** Cumhuriyet
- **Kuruluş yılı:** 1990
- **Yıkılış yılı:** 1994
- **Öncel:** Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
- **Ardıl:** Moldova; Gagavuzya
- **Başkent:** Komrat
- **Yaygın diller:** Gagavuzca; Rusça; Moldovca
- **Para birimi:** Sovyet rublesi; Moldova kuponu; Moldova leyi
- **Yönetici:** Stepan Topal
- **Yönetici yılları:** 1990-1994
- **Yönetici unvanı:** Başkan
- **Date start:** 19 Ağustos
- **Date end:** 23 Aralık
- **Tür:** Tanınmayan devlet
- **Resmî din:** Hristiyan Ortadoksluk
**Gagavuzya Cumhuriyeti** ([Gagavuzca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzca): Gagauz Respublikası, [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Республика Гагаузия [romanize:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7an%C4%B1n_romanizasyonu) Pespublika Gagauziya) [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'nin dağılmasının ardından [Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti)'den ayrılan ve 1990 – 1994 yılları arasında bağımsız olduktan sonra barışçıl bir şekilde [Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova)'ya katılan devlet. Günümüzde [Gagavuz Özerk Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzya) olarak adlandırılmaktadır.
## Tarihçe
Gagavuz halkının ilk düşünce kulüpleri 1980'li yılların sonunda oluşmaya başladı. 21 Mayıs 1989 tarihinde Gagavuz halkının temsilcilerinin ilk kongresi yapıldı. Örgütlenen sosyal hareket dağılmaya başlayan Sovyetler Birliğinden ayrılarak bağımsızlığın ilan edilmesini hedefliyordu. Güney Moldova'da 19 Ağustos 1990 günü toplanan kongre Gagavuz Cumhuriyetini ilan etti. Bölgenin Moldova'dan ayrılmasını istemeyen merkezi yönetim cumhuriyete çok sayıda silahlı kuvvet ile Moldovalı gönüllü gönderdi.[^1] Bölge kanlı bir savaşın eşiğine gelse de müdahil olan Sovyet [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu)su sayesinde gerginlik durduruldu. Dört yıl boyunca tanınmayan bir devlet olarak varlığını sürdüren Gagavuz Cumhuriyeti, 23 Aralık 1994 tarihinde yapılan referandumda Moldova'nın otonom bir bölgesi olması kararının çıkması üzerine şu an özerk bir bölge olarak tarihteki yerini koruyor.
## Silahlı kuvvetler
[Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova) ile Gagauz hükûmetleri arasındaki gerilim yükselmeye devam ederken Gagavuzya, Moldova işgali ihtimaline karşı paramiliter birlikler kurmaya başladı.[^2] En bilinen birlik [İvan Burgucu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0van_Burgucu)'nun önderliğindeki Bucak Batalyonu'ydu ([Gagavuzca:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzca) Bucak Batalyonu; [Rumence:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumence) Batalionul Bugeac).[^3]
## Ayrıca bakınız
- [Bozkurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozkurt_%28mitoloji%29)
- [Gagavuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzlar)
- [Sovyetler Birliği'nin dağılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi%27nin_da%C4%9F%C4%B1lmas%C4%B1)
## Dış bağlantılar
- [www.gagauzy.com](http://www.gagauzy.com/) , 13 Haziran 2010 tarihinde erişilmiştir
[^1]: Добров Л. «Памятник Гагауз Йери или КГБ против СССР» — Комрат, 2007
[^2]: justitiarul. Premisele și metodele războiului hibrid din Republica Moldova (1990-1992). 2 Mart 2018.
[^3]: Битва за Бессарабию /АНАЛИТИКА/. 22 Mayıs 2015.