# Gıyâseddin Mehmed

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1y%C3%A2seddin_Mehmed
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gıyâseddin Mehmed, https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C4%B1y%C3%A2seddin_Mehmed (CC-BY-SA-4.0)

![Gıyaseddin Mehmed'in hükümdarlığı dönemine ait, Erzurum'da basılan gümüş para.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6f/Silver_aqche_of_Ghiyath_al-Din_Muhammad%2C_Ma%60din_Gumush_Bazar%2C_xxx_H._1929.94.39.jpg)
*Gıyaseddin Mehmed'in hükümdarlığı dönemine ait, Erzurum'da basılan gümüş para. (American Numismatics Society, CC0-1.0)*

- **Veraset:** Eretna Beyliği'nin beyi.
- **Hüküm süresi:** 1352–1354; 1355–1365
- **Önce gelen:** Alâeddin Eretna; İzzeddin Cafer
- **Sonra gelen:** İzzeddin Cafer; Alaaddin Ali
- **Vekil:** Hoca Ali Şah
- **Ölüm yeri:** Kayseri, Eretna Beyliği
- **Defin yeri:** Köşkmedrese, Kayseri
- **Çocukları:** Alaaddin Ali; Eretna
- **Hanedan:** Eretna Hanedanı
- **Babası:** Alâeddin Eretna
- **Annesi:** Isfahan Şah Hatun
- **Dini:** İslam

**Gıyaseddin Mehmed** (ö. Ekim 1365), [Eretna Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eretna_Beyli%C4%9Fi)'nin 1352'den ölümüne kadar hüküm süren ikinci beyidir. Genç yaşta tahta çıktı ve babası [Eretna Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Eretna)'in kurduğu otoriteyi sürdürmek için mücadele etti. Adına hutbe okutup sikke kestiren Gıyaseddin Mehmed'in yaşının küçük olması ve dirayetsizliği bir süre sonra nüfuzunu kaybetmesine sebep oldu. Kendisini beğenmeyen ümera ve ulemanın baskısıyla 1354'te tahtını terk ederek [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'na sığındı. Ondan boşalan tahta yine ümerâ tarafından bu defa Cafer Bey çıkarıldı ve İzzeddin unvanıyla sultan ilan edildi. Mehmet bir süre sürgünde kaldıktan sonra geri döndü. Yalnızgöz Savaşı'nda kardeşi Cafer Bey'i mağlup etti ve tahta yeniden çıkarak ve kardeşini öldürdü. Ancak hükümdarlığı boyunca isyanlarla uğraştı ve yerel [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri) beyleri, [Dulkadiroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ve [Osmanlılara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) karşı toprak kaybetti. Eski veziri Hoca Ali Şah ile mücadeleye girdi ve sonunda onu da bertaraf etti. Ancak [Hacı Şadgeldi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C5%9Eadgeldi) ve Hacı İbrahim gibi devlet adamları tarafından Sivas'ta öldürüldü.[^1][^2][^3]

Muhammed [Eretna Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Eretna) ve İsfahan Şah Hatun'un oğludur. Annesi İsfahan Şah Hatun, [Celayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hükümdarı [Hasan Buzurg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan-%C4%B1_B%C3%BCz%C3%BCrg)'un akrabasıydı.[^4] Muhammed'in babası Eretna Bey, [Çoban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%C3%87oban) ve [Timurtaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timurta%C5%9F)'ın hizmetinde olan [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar) kökenli bir subaydı. Timurtaş'ın [İlhanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) valisi olarak atanmasının ardından Anadolu'ya yerleşti.1343 yılında bağımsızlığını ilan etti.

[^1]: Karahan, Yılmaz. 36) ERETNA BEYLİĞİ. 24 Şubat 2014. <https://yenidenergenekon.com/36-eretna-beyligi/>
[^2]: Page 384 - Kayseri Ansiklopedisi Cilt 2. <https://kutuphane.kayseri.bel.tr/Content/ebook/kayseri-ansiklopedisi-cilt2/files/basic-html/page384.html>
[^3]: ERETNAOĞULLARI. <https://islamansiklopedisi.org.tr/eretnaogullari>
[^4]: Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (20 Nisan 1968). "Sivas - Kayseri ve Dolaylarında Eretna Devleti" [State of Eretna in Sivas - Kayseri and Around]. Belleten. 32 (126). ISSN 2791-6472.
