# Gürcistan Seferi (1549)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Seferi_(1549)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Gürcistan Seferi (1549), https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCrcistan_Seferi_%281549%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Map%E2%80%93Principality_of_Samtskhe_till_c.1325%E2%80%93ka.svg/1280px-Map%E2%80%93Principality_of_Samtskhe_till_c.1325%E2%80%93ka.svg.png)
* (Ercwlff, CC-BY-SA-4.0)*

- **Çatışma:** Gürcistan Seferi (1549)
- **Parçası:** Gürcü-Osmanlı Savaşları
- **Tarih:** 1549
- **Yer:** Mesheti
- **Sonuç:** Osmanlı İmparatorluğu'nun Zaferi
- **Savaşan:** 22px|border Osmanlı İmparatorluğu; 22px|border Samtshe Atabeyliği
- **Komutan:** 22px|border Kara Ahmed Paşa; 22px|border Kayhosro

**Gürcistan Seferi**, İkinci Vezir [Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı birliğinin 1549 yılında [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi) üzerine düzenlediği ve yaklaşık 20 kalenin fethi sonucunda Osmanlıların zaferiyle biten askerî harekât.

## Harekat öncesi

[Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi) Osmanlılara tabi bir Gürcü Prensliğiyken 1545 ve yılında tahta geçen [Kayhosro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayhosro) da başlangıçta bağlılığını devam ettirmiş ve aynı yıl meydana gelen [Sohoista Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sohoista_Muharebesi)'nde Osmanlıların yanında yeralmıştı. Bununla birlikte, Osmanlıların kazandığı bu zafer sayesinde kuzeyindeki [İmereti Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mereti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın baskısını bertaraf ettikten sonra [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'e yaklaşmaya başlamıştı. Safevî (İran) Şahı [I. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb) 1546 yılında bölgeye yaptığı seferle [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi)'ni kendine bağlı kıldığı gibi, 1548'de Atabeyliğin ikinci adamı Otar Salikaşvili'inin kızıyla evlenmişti. 1548 yılında da bir İran birliği [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan) bölgesine yaptığı taarruzda Samtshe toprakları üzerinden geçmişti.

İranlıların bu taarruzu [Kemah Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemah_Muharebesi) neticesinde Osmanlılarca hezimete uğratılmış, müteakip sefer mevsiminde (1549) ise [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi)'nin üzerine yürünmesi kararlaştırılmıştı.

## Harekat

6 Haziran 1549'da [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'ten hareketle 3 Temmuz'da [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) civarına gelen [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman), Gürcülerin de Osmanlı topraklarına saldırı hazırlığında oldukları duyumu üzerine, İkinci Vezir [Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı birliğini bölgeye gönderdi.

[Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa) da Gürcülerin ani bir baskınını önlemek amacıyla Erzurum Beylerbeyi Mehmed Paşa'yı keşif amaçlı cephe hattına gönderdi. Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri Gürcülere ait Barakan, Kümük, Penek, Samağar, Germik, Parnak ve aha hisar ve kalelerini fethetmeyi başardı. 25 Ağustos'ta hareket eden [Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa) ise 8 Eylül'de [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a ulaştı. [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29), [Dulkadir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BClkadriye_%28eyalet%29), [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28eyalet%29) ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_%28eyalet%29) Beylerbeyleri ve onların birlikleri de emrine verilmişti. 40.000 askere ulaşan kuvetiyle 10 Eylül'de [Kayhosro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayhosro)'nun da ikamet ettiği [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi)'nin merkezi ve en güçlü kalesi [Tortum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tortum) üzerine yürüdü. 13 Eylül'de kale ele geçirildi ve bir garnizon yerleştirildi. Bu kuşatma sırasında ise [Dulkadir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BClkadriye_%28eyalet%29) Beylerbeyi [Baltacı Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltac%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa_%28Beylerbeyi%29) da bölgeye yakın Nihah kalesini zaptetmeyi başardı.

Gürcülerin en müstahkem mevkii [Tortum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tortum)'un alınmasından sonra Osmanlı birlikleri ileri harekâtını sürdürdü. 18 Eylül'de Akçakale kendiliğinden teslim oldu. Arından ise, Petekred (Tepekred), Eşred ve Ağcakale de ele geçirildi. 22 Eylül'de Ağcakale'nin zaptedilmesinin ardından ise Eşkesor ve bağlı iki kalenin anahtarları teslim alındı.

30 Eylül'de Peneskert, Anzav ve (ikinci) Akçakale alındı ve çevresindeki 15 kale/hisar da teslim oldu. 1 Ekim'de ise Gürcü Beylerinden Rad'a ait Radik kalesi fethedilerek içine garnizon yerleştirildi. 3 Ekim'de ise Pertekrek ve Kiskim kaleleri alındı.

Başarılı sefer sonucunda [Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa) 24 Ekim'de [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'a giderek yeniden [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın huzuruna çıktı. Kanuni, seferin safahatını dinleyip gerekli emirleri verdikten sonra 4 Kasım 1549'da başkentine dönmek üzere [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'dan ayrıldı.

## Harekat sonrası

[Kara Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın [Samtshe Atabeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe_Prensli%C4%9Fi) üzerine yaptığı başarılı sefer sonucunda dört sancaklı toprak fethedilmişti. [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman), Fransa Kralı [II. Henri](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Henri)'ye gönderdiği [fetihname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetihn%C3%A2me)de Gürcülerin itaat ettiğini, 35 kalenin alındığını, 14'ünün tahrip edilirken 21'ine ise garnizon yerleştirildiğini kaydetti.

Ele geçirilen yerler Tortum, Ağcakale, Kemhis ve Livane Deresi adıyla dört sancağa bölünerek [Erzurum Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29)'ne bağlandı.