# Gürcü Hatun > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BC_Hatun > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Gürcü Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCrc%C3%BC_Hatun (CC-BY-SA-4.0) ![Kırkdamaltı Kilisesi'ndeki Gürcü Hatun'un tasviri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/57/Lady_Tamar_in_the_K%C4%B1rkdamalt%C4%B1_Kilisesi%2C_likely_Gurji_Khatun.jpg) *Kırkdamaltı Kilisesi'ndeki Gürcü Hatun'un tasviri (1283-1295 artist, CC-BY-SA-4.0)* - **Doğum adı:** Tamar - **Doğum yeri:** Gürcistan Krallığı - **Ölüm yeri:** Erzurum,Anadolu Selçuklu Devleti - **Eşi:** II. Gıyaseddin Keyhüsrev; Pervâne Muînüddin Süleyman - **Çocukları:** II. Alâeddin Keykubad - **Hanedan:** Bagrationi Hanedanı; Selçuklu Hanedanı - **Babası:** Gıyâseddin Türkanşah - **Annesi:** Rusudan - **Dini:** Ortodoks Hristiyan (Doğuştan); Sünni Müslüman (Evlilikle) **Gürcü Hatun** (გურჯი-ხათუნი, "gurci h'atuni") (*fl.* ?-1286?), Gürcistan Kraliçesi [Rusudan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusudan) ile Selçuklu şehzadesi [Gıyâseddin Türkanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1y%C3%A2seddin_T%C3%BCrkan%C5%9Fah)'ın kızıdır. Anadolu Selçuklu Sultanı [II. Gıyâseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev)'in eşi ve [II. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Al%C3%A2eddin_Keykubad)'ın annesidir. ![Dirhem, Sivas, 638 H. (1240-1241). Güneşin Gürcü Hatun'u, Aslan'ın II. Gıyaseddin Keyhüsrev'i temsil ettiği düşünülür.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Kaykhusraw_II_dirham.jpg) *Dirhem, Sivas, 638 H. (1240-1241). Güneşin Gürcü Hatun'u, Aslan'ın II. Gıyaseddin Keyhüsrev'i temsil ettiği düşünülür. (Kafka Liz, public-domain)* Asıl adı *Tamar* idi. Anadolu'da *Gürcü Hatun* adıyla tanındı. Eşi II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in ölümünden sonra o devirde Anadolu'nun en güçlü kişisi olan vezir [Pervâne Muineddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%AEn%C3%BCddin_S%C3%BCleyman) ile evlendi. Sonradan Müslüman olan Gürcü Hatun, [Muhammed Celaleddin-i Rumi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevl%C3%A2n%C3%A2_Cel%C3%A2ledd%C3%AEn-i_R%C3%BBm%C3%AE)'nin hamisidir. ## Yaşamı Annesi, Gürcü Krallığı'nı 1223-1245 arasında yöneten Kraliçe [Rusudan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusudan); babası ise [II. Kılıçarslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan)'ın oğullarından biri olan Erzurum Selçuklu Meliki [Mugiseddin Tuğrul'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul_%C5%9Eah)un oğlu [Gıyâseddin Türkanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1y%C3%A2seddin_T%C3%BCrkan%C5%9Fah)'tır. Annesi, [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'ın Anadolu'ya düzenledikleri seferlere destek vermek zorunda kalmış ve bu yüzden Anadolu Selçuklu Sultanı ile çatışmalar yaşamış; iki ülke arasındaki ilişkilerin kopmasını engellemek için kızını Gürcistan üzerine sefere gelen Anadolu Selçuklu Sultanı [I. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_Keykubad)'ın oğlu ile nişanlamıştı. Alâeddin Keykubat'ın ölümünden sonra II. Gıyaseddin Keyhüsrev tahta çıktı ve Gürcü Hatun ile düğünleri yapıldı. Yeni Sultan eşine sevgisini bastırdığı paralarda göstermiştir.[^1] Bu paralarda bulunan arslan-güneş tasvirinin kendisinin (arslan) ve karısı Gürcü Hatun'un (güneş) sembolleri olduğu ileri sürülmüştür. Bu sembol *şir-û hurşid* (Aslan ve Güneş) olarak bilinir, geçmişi daha eskiye dayanmakla beraber daha sonra İslam dünyasında yaygınlaşmıştır. Gürcü Hatun'un, Gıyaseddin Keyhüsrev ile evliliğinden oğlu [II. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Al%C3%A2eddin_Keykubad) dünyaya geldi. 1243 yılında Selçuklu ordusunun [Kösedağ Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6seda%C4%9F_Muharebesi)'nda yenilgiye uğramasından üzerine Gürcü Hatun, II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in annesi [Hunat Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunad_Hatun) ile birlikte kaçarak Sis'teki (bugünkü [Kozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kozan)) küçük Ermeni Krallığı'na sığındı. Ancak Ermeni Kralı, onları Moğollar'a teslim etmiştir. Moğollar Selçuklu hanedanına mensup bu hanımlara saygılı davrandılar[^2] 1246 yılında [II. Gıyaseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev) ölümünden sonra, Moğollar'ın büyük desteğine sahip Selçuklu Veziri [Pervâne Muineddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%AEn%C3%BCddin_S%C3%BCleyman) devleti eline aldı; Gürcü Hatun'la evlenerek kendisini asıl sultan konumuna getirdi. II. Keyhüsrev zamanında eski dinini koruyan Gürcü Hatun, bu ikinci evliliği sırasında Müslüman olmuştur. Bilim ve sanatın hamisi olarak bilinmektedir, özellikle [Muhammed Celaleddin-i Rumi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevl%C3%A2n%C3%A2_Cel%C3%A2ledd%C3%AEn-i_R%C3%BBm%C3%AE)'nin dostu olarak tanınır. Mevlâna ve etrafındakilerin menkıbelerini anlatan [Ahmed Eflâkî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Efl%C3%A2k%C3%AE)'nin *Ariflerin Menkıbeleri* isimli eserinde Gürcü Hatun'un ismi sık sık geçer.[^3] Mevlana'nın ölümünden birkaç ay sonra Selçuklu sarayından emir Alâmeddin Kayser'in önerisi üzerine yapılması gündeme gelen [Mevlana Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mevl%C3%A2n%C3%A2_M%C3%BCzesi)'nin inşası için destek vermiştir.[^4] Kayseri'de [Hunat Hatun Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunad_Hatun_K%C3%BClliyesi)'nde [Hunat Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunad_Hatun) türbesi içindeki Horasan harçla sıvalı bir mezar taşının Gürcü Hatun'a ait olabileceği iddia edilmiştir.[^5] Gürcü Hatun üzerine aynı adla, biri Gürcü yazar [Dato Turaşvili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dato_Tura%C5%9Fvili)'nin, diğeri Gisèle Durero-Köseoğlu'nun olmak üzere, iki roman yayımlanmıştır.[^6] ## Dış bağlantılar - [A listing of her Bagrationi ancestors](http://www.4dw.net/royalark/Georgia/georgia2.htm) - [An ancestry chart of her](http://genealogy.euweb.cz/georgia/bagrat3.html) [^1]: Çayırdağ, Mehmet. Gürcü Hatun. [^2]: Çayırdağ, Mehmet. Gürcü Hatun. [^3]: Çayırdağ, Mehmet. Gürcü Hatun. [^4]: Önder, Mehmet. Mevleviğin Sistemleşmei Sultan Veled ve Diğer Postnişinler. www.rumimevlevi.com. [^5]: Çayırdağ, Mehmet. Gürcü Hatun. [^6]: "Üç Hürcü Hatun", Parna-Beka Çilaşvili /