# Gülcemal > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClcemal > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Gülcemal, https://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BClcemal (CC-BY-SA-4.0) ***Gülcemal***, ilk ismi ile *Germanic*, 1874 yılında [Belfast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belfast) kentinde [Harland and Wolff](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harland_and_Wolff) firması tarafından inşa edilen ve 1911 yılında Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi tarafından satın alınan uzun yol buharlı yolcu gemisi. [Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'ya giden Türk bayraklı ilk gemi olarak Türk Sivil Denizcilik tarihine geçmiştir. 1950 yılında söküldüğünde 75 yıllık hizmet ömrüyle o tarihte dünyanın en uzun süre çalışan ikinci gemisi olarak da kayıtlara ayrıca geçmiştir. ## Özellikleri ### Genel plan 142 metre uzunluğunda, 14 metre genişliğinde ve su altında kalan kısmı yaklaşık 10 metre olan, üst güvertesi açık, iki bacalı, dört direkli, 5071 grosstonluk geminin teknesi su geçirmez perdelerle 8 bölmeye ayrılmıştı.[^1] ### Makineler, kazanlar ve pervane ![Maudslay, Sons and Field yapımı makineler](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/37/Compound_engines_of_the_White_Star_steamship_Britannic_%28Maudslay%2C_Sons_and_Field_Engineers%2C_dated_1876%29.jpg) *Maudslay, Sons and Field yapımı makineler (Image file from Grace's Guide (Website content is free to copy, distribute and/or modify under the terms of the GNU Free Documentation Licence, Version 1.2 or any later version published by the Free Software Foundation), public-domain)* İnşa edildiği tersane o zamana kadar bu büyüklükte bir geminin makinelerini yapmadığı için 5.000 [beygir gücü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beygir_g%C3%BCc%C3%BC)ndeki tripıl ekspenşın (üç genişlemeli) makinelerin yapımı bu alanda hayli deneyimli olan [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) merkezli *Maudslay, Sons and Field* firmasına ısmarlanmıştı. Geminin 8 adet çift tabanlı kazanları ve dakikada 52 devir yaparak dönen 7 metre çapında bir pervanesi vardı. Günde 85 ton kömür yakarak saatte 15 deniz milin üzerinde bir hıza erişebilen geminin depoları 1.100 ton kömür alabilecek kapasitedeydi. Gemi kendi döneminin bir teknoloji harikası olarak görülmekteydi.[^2][^3] ### Yolcu bölümleri ![Güverte planı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/Verso.jpg) *Güverte planı (public-domain)* Geminin yemek ve dinlenme salonları hayli geniş tutulmuş, geniş oyun yerleri, lüks restoranları, göz kamaştırıcı salonları ile lüks oteller ayarında yüzen bir saray görünümündeydi. Geminin birinci mevkiinde 220 yolcu ağırlanıyordu, ikinci mevki kamaraları yoktu ancak alt kısmında 1500 göçmen taşıyabilecek geniş koğuşları vardı. Geminin mürettebatı 130 kişiden oluşuyordu.[^4] 1893'te [Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'ya [Chicago](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chicago) Sergisi'ne görevli olarak giderken [Liverpool](https://turkipedia.org/tr/wiki/Liverpool)’dan bu gemiye binen [Ubeydullah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Ubeydullah_Hatipo%C4%9Flu) gemiden bahsederken geminin gezinti güvertesinin üstünde köşk şeklinde bir kütüphanesinin olduğunu, yemek salonunun vapurun baş tarafına bakan kısmında büyük bir piyano ve ayna bulunduğunu, kütüphanenin duvarına her sabah saat 9’da bir cetvel asıldığını ve bu cetvelde kalkış limanından kaç mil uzaklaşıldığı, varış limanına kaç mil kaldığı gibi seyirle ilgili güncel bilgilerin yel aldığını, geminin içinde çiçek yetiştirilen bir bahçesinin olduğunu ve yemek masalarına her gün oradan taze çiçek getirildiğini ve gemide her gece konserlerin düzenlendiğini belirtmektedir.[^5] ### Maliyeti Geminin inşa maliyeti 200.000 sterlin idi.[^6][^7] ## Satın alınmadan önceki dönemi 1874 yılında inşa edilen Gülcemal, satın alındığı 1911 yılına kadar olan dönemde ilk önce *Germanic*, daha sonra *Ottawa* isimleriyle [Atlantik Okyanusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atlas_Okyanusu)'nda ilk sahiplerine hizmet verdi. ### Germanic ![White Star Line şirketinin bir reklam afişi (1912)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/RMS_Titanic_1.jpg) *White Star Line şirketinin bir reklam afişi (1912) (public-domain)* [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) merkezli [White Star Line](https://turkipedia.org/tr/wiki/White_Star_Line) isimli denizcilik şirketine ait bir transatlantik yolcu gemisi olan Germanic, [Harland and Wolff](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harland_and_Wolff) tersanelerinde ([Belfast](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belfast), [Kuzey İrlanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_%C4%B0rlanda)), ikizi olan [Britannic](https://turkipedia.org/tr/wiki/SS_Britannic_%281874%29) gemisi ile beraber inşa edilmiş ve 15 Temmuz 1874 tarihinde denize indirilmiştir. İlk seferini [Liverpool](https://turkipedia.org/tr/wiki/Liverpool) limanından [New York](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_York) limanına 30 Mayıs 1875 tarihinde gerçekleştirmiştir. Hızlı gemi olarak inşa edilen Germanic [İrlanda](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rlanda)'dan [Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) yönüne ortalama 15.79 knot hızla [Atlantik Okyanusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atlas_Okyanusu)'nu 7 gün, 15 saat, 17 dakika gibi rekor bir sürede tamamlayarak 1876 Şubat ayında Atlantik’i en kısa zamanda kateden gemilere verilen “Mavi Kurdele (Blue Riband)" ve takip eden Nisan ayında da 7 gün, 11 saat, 37 dakika ile dönüş yönünde yine “Mavi Kurdele (Blue Riband)" ödülünü almıştır. 1883 yılı Ocak ayında New York seferine devam ederken pervane mili kırılmış, daha sonra İrlanda'ya güvenli bir şekilde dönmüştür. ![Dominion Line şirketinin bir reklam afişi (1890'lar)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/02/Dominion_Line_advert.jpg) *Dominion Line şirketinin bir reklam afişi (1890'lar) (Dominion Line, public-domain)* Denize indirilişinden 21 yıl sonra 1895 yılında gemi yeniden donatılmış, geminin hızını arttıran yeni bir makine takılmış, yeni bir güverte eklenmiş ve bacaları yükseltilmiştir. 13 Şubat 1899 tarihinde, şiddetli kar fırtınası nedeniyle geminin güvertesinde, yelkenlerinde, direklerinde ve bunları tutan halatlarda kar ve buz biriktiğinden gemi aşırı yüklü hale gelmiş ve dibe oturmuş, geminin bir tarafı da rıhtıma yaslanmıştı, şans eseri o sırada New York limanında bulunduğu için kurtarılarak 10 gün sonra tekrar yüzdürülmüştür. [Ellis Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ellis_Adas%C4%B1) kayıtlarına göre Germanic, 1875 ile 1904 yılları arasında 66,378 göçmeni Amerika'ya taşımıştır. Kuzey Atlantik'teki yıllarında 211 sefer ve 1.5 milyon mil yol katederek kendi çağında üstün bir başarı gösteren Germanic 1903 yılı Eylül ayına kadar White Star Line şirketinde hizmet vermiştir.[^8][^9][^10][^11][^12] ### Ottawa 1903 yılı Eylül ayında [Philadelphia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Philadelphia) merkezli American Line isimli denizcilik şirketine kiralanan Germanic, 23 Nisan 1904 tarihinde [Southampton](https://turkipedia.org/tr/wiki/Southampton)-Cherbourg-New York seferlerine başladı. Bu servisteki 6. ve son seferine 2 Ekim 1904 tarihinde başlayan Germanic 1905 yılında [Liverpool](https://turkipedia.org/tr/wiki/Liverpool) merkezli Dominion Line denizcilik şirketine satıldı ve ismi *Ottawa* olarak değiştirildi. İki kıta arasında göçmen taşımak amacıyla satın alınan geminin lüks kamaraları geniş yatakhanelere, gösterişli yemek salonları da göçmen yemekhanelerine dönüştürüldü. Gemi 2.sınıf 250 yolcu ve 3.sınıf 1500 yolcu taşıyacak şekilde yeniden donatılarak 27 Nisan 1905 tarihinde Liverpool-[Quebec](https://turkipedia.org/tr/wiki/Qu%C3%A9bec_%28%C5%9Fehir%29)-[Montreal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Montreal) seferlerine başladı ve bu rotasyondaki son seferini 2 Eylül 1909 tarihinde yaptı. 1911 yılı Mart ayında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na satılan ve 15 Mart 1911 tarihinde Liverpool limanından [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a hareket eden geminin yeni ismi *Gülcemal* oldu.[^13][^14][^15][^16][^17] ![Gülcemal, henüz ismi Germanic iken (1890-1900)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5a/SS_Germanic_%281875%29_p1.jpg) *Gülcemal, henüz ismi Germanic iken (1890-1900) (John S. Johnston, public-domain)* ![Gülcemal (Germanic) ve Britannic yolcu gemilerini tasvir eden bir resim](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/Britannic.jpg) *Gülcemal (Germanic) ve Britannic yolcu gemilerini tasvir eden bir resim (public-domain)* ![İngiliz denizaltısı E14 mürettebatıyla Çanakkale Boğazından ayrılırken (1915)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/73/HMS_E14_crew_leaving_Dardanelles_straits_1915_AWM_G00247.jpeg) *İngiliz denizaltısı E14 mürettebatıyla Çanakkale Boğazından ayrılırken (1915) (Ernest Brooks, public-domain)* ![Gülcemal'in inşa edildiği Harland and Wolff tersanesinden bir görünüm (1911 başları). Arka planda görünen gemi Titanik](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Knocking_off_at_Harland_%26_Wolff%2C_Belfast.jpg/1280px-Knocking_off_at_Harland_%26_Wolff%2C_Belfast.jpg) *Gülcemal'in inşa edildiği Harland and Wolff tersanesinden bir görünüm (1911 başları). Arka planda görünen gemi Titanik (The original uploader was Stavros1 at İngilizce Vikipedi ., public-domain)* ## Gülcemal Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi tarafından 25,110.60 altın liraya satın alınan gemiye Sultan [V. Mehmet Reşat](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed)’ın annesinin adı olan ve "gül çehreli, gül gibi güzel" anlamına gelen *Gülcemal* adı verildi.[^18][^19][^20] Geminin adı ilk dönem kayıtlarda "Gul Djemal" olarak geçti, 1928 yılında Türkiye Seyrisefain İdaresi'ne devredilince "Gülcemal" olarak düzeltildi. ### İlk yılları Gemi henüz [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere)'deyken iyice elden geçirilmiş, mobilyaları, döşemeleri, mutfak ve sofra takımları baştan sona yenilenmişti. Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi tarafından satın alındıktan sonra da [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'ya olan bir seferi sırasında tersaneye alınarak esaslı bir revizyondan geçirilmişti.[^21] Gemi ilk zamanlarında Türk askerlerini [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen)'e taşıdı.[^22][Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi) limanlarına düzenli düzenli posta seferleri yapmaya başladı. 1911'de Sultan Reşad onunla [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) seyahatine çıktı.[^23] [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) döneminde Osmanlı Devleti'nin [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da kalan son askerleri 19 Haziran 1913'te *Seman* iskelesinden Gülcemal Vapuru ile Rumeli'nden ayrıldı.[^24] [Hac](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac_%28%C4%B0slam%29) zamanlarında binlerce yolcuyu [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke)'ye en yakın liman olan [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde) limanına taşıdı.[^25] ### I. Dünya Savaşı yılları 1914'te [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) çıktığında Gülcemal asker taşımada kullanılmaya başladı, bir dönem hastane gemisi olarak da hizmet verdi.[^26] 27 Şubat 1915 tarihinde [Ege](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'den [Marmara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi)'ya sızan İngiliz denizaltısı [E14](https://turkipedia.org/tr/wiki/HMS_E14) İstanbul'dan [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)'ye asker taşımakta olan Gülcemal'i 1915 yılının Mayıs ayının başlarında [İmralı Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mral%C4%B1) önlerinde yakalayarak torpillemeyi başardı.[^27] Pruvasından yara alan gemideki askerleri kurtarmak için [Şirket-i Hayriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirket-i_Hayriye) *Cemal Kaptan* idaresindeki *67 numaralı Kalender* adlı yeni vapuru ile *27 numaralı Sahilbent* adlı araba vapurunu olay yerine gönderdi. Askerler ve savaş malzemeleri birkaç gün içinde yakındaki [Bolayır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolay%C4%B1r) ve [Lapseki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lapseki) iskelelerine taşınırken Gülcemal de yedekte çekilerek 2 yıl sürecek tamiratı için İstanbul'a getirildi.[^28][^29] Savaşın sonunda Gülcemal 1918-1919 yılları arasındaki mütareke döneminde [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'daki esir kamplarında tutulmakta olan Alman askerlerini Wilhelmhaven ve [Hamburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamburg) limanlarına taşıdı. Bu arada İstanbul, [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) ve [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye) arasında seferler de yaptı. [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) öncesinde 9.Ordu kumandanı [Kazım Karabekir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_Karabekir) 12 Nisan 1919 günü İstanbul'dan Trabzon'a Gülcemal ile gitmişti.[^30] ### Amerika seferleri (1920-1921) [Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'ya 1920 ve 1921 yıllarında toplam 4 sefer yapan Gülcemal, [Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'ya giden Türk bayraklı ilk gemi olarak Türk Sivil Denizcilik tarihine geçmiştir. Daha önce donanmanın *Bursa* ve *İzmir* isimli korvetleri 1864 yılının Eylül ayında İstanbul'dan yola çıkmışlar, Atlantik'te yollarını kaybederek [Brezilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brezilya)'ya sürüklenmişler, bir süre orada kaldıktan sonra [Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afrika)'nın güneyinden ilerleyerek ertesi yılın Kasım ayında Basra'ya vararak bu seferi tamamlamışlardı, Gülcemal ise Türk Bayrağını Amerika'ya götüren ilk gemi oluyordu.[^31] Türk göçmenleri 1920 yılına kadar yabancı kumpanyaların gemileriyle seyahat ettiler. Vapur acenteliği yapan *Jorj Dedeoğlu* vasıtasıyla *Ottoman-American Line* gemi kumpanyası adına [Köstence](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6stence)-İstanbul-[Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli) ve [Marsilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marsilya) üzerinden New York'a seferler yapmak üzere kiralanan Gülcemal, ilk seferine 9 Ekim 1920 günü başladı ve New York limanına 31 Ekim 1920 günü ulaştı, gemideki 956 yolcunun çoğunluğu Osmanlı tebalı Ermeni ve Rumlar ile [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'dan kaçan Yahudi mültecilerdi.[^32][^33] Gülcemal'in ilk seferine çıktığı zaman zabitanı şu kişilerden oluşuyordu: Süvari *Lütfi Kaptan*, çarkçıbaşı *Kadri Bey*, ikinci çarkçı *Ziya Bey*, üçüncü çarkçı *Hakkı Bey*, dördünce çarkçı *Kemal Bey*, mülazım çarkçılar *Süheyl Bey* ve *Mesut Bey*.[^34] Gülcemal'in New York limanına gelmesi önemli bir olay olmuş, vapurun kaptanlarını görmek için yalnız Türkler değil, Türkiye'den gelmiş Rum, Ermeni, Yahudi, bütün Türk uyrukları gelmişti.[^35] *Morton Allan Directory of European Passenger Steamship Arrival* kayıtlarına göre Gülcemal 1920'deki ilk seferinde *Mount Royal Steamship Company of Spain* ve 1921 yılındaki diğer 3 seferinde *Ottoman-America Line* denizcilik şirketlerine kiralanmış olarak seferlerini yapmıştı.[^36] New York Tribune gazetesinin 12 Ekim 1920 tarihli sayısında, Yunanların kiraladığı ve 1000 göçmen taşıyan Gul Djemal isimli Türk gemisinin İstanbul'dan Amerika'ya olan bu ilk seferinden bahseden bir haber de çıkmıştı.[^37] Seferlerden birinde Gülcemal bir talihsizlik sonucu New York limanında yanaşacağı rıhtıma yanlışlıkla bindirerek hasara yol açtı ve Amerikalılar gemiye tedbir koydu ancak Lütfi Kaptan kişisel girişimleriyle gemiyi hacizden kurtarıp İstanbul'a geri getirdi.[^38] Gülcemal'in Amerika'ya 4. ve son seferi 21 Ekim 1921 tarihinde oldu.[^39] ### Sonraki yıllar Gülcemal, Cumhuriyet döneminde Karadeniz, Ege ve [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz_B%C3%B6lgesi) hatlarında posta seferlerinde kullanıldı. 15 Mayıs 1923 tarihinde Trabzon yakınlarında *Yosun Burnu****nda karaya oturduysa da *****Alemdar tahlisiye gemisi***** tarafından kurtarıldı. ***[***Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi***](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye-Yunanistan_n%C3%BCfus_m%C3%BCbadelesi)*** döneminde ***[***Yunanistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)***'dan Türkiye'ye gelecek mübadiller Selanik'ten İstanbul ve ***[***İzmir***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)*** limanlarına Gülcemal Vapuru ile getirildi.***[^40]*** Başkanlığını ***[***İsmet Paşa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)***'nın yaptığı ***[***Lozan Barış Konferansı***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)*** Heyeti'ni de bu yıllarda Gülcemal taşımıştır.***[^41]*** Atatürk deniz gezilerini zaman zaman Gülcemal Vapuru ile yaptı.***[^42]*** Gülcemal Vapuru 1928 yılında ***[***Haliç***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hali%C3%A7)*** Taşkızak Tersanesi'nde tamirdeydi.***[^43]*** 1931 yılında Marmara Denizi'nde karaya oturduysa da kurtarıldı.***[^44] ### Son yılları (1937-1950) Gülcemal nihayet 1937'de hizmet dışı bırakıldı ve Haliç'e bağlandı. Uluslararası Lloyd kayıtlarında adı en son 1945 yılında yer aldı. 1949 yılına gelindiğinde limanda ardiye gemisi olarak kullanılıyordu. Ertesi yıl yüzer otel haline getirileceğine dair söylentiler çıktıysa da 75 yaşındaki gemi hurda olarak [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar)'a satıldı. 1950 yılında bir açık deniz römorkörü tarafından çekilerek limandan çıkarıldı ve sökülmek üzere [Messina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Messina) limanına gönderildi.[^45][^46] 1950 yılında söküldüğünde 75 yıllık hizmet ömrüyle o tarihte dünyanın en uzun süre çalışan ikinci gemisi olarak kayıtlara geçmiştir.[^47] ## Atatürk'ün Gülcemal Vapuru ile yaptığı deniz gezileri ![Atatürk, Gülcemal Vapuru'nda Mudanya açıklarında (5 Haziran 1926)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/Atat%C3%BCrk%2C_G%C3%BClcemal_Vapuru%27nda_Mudanya_a%C3%A7%C4%B1klar%C4%B1nda_%285_Haziran_1926%29.jpg) *Atatürk, Gülcemal Vapuru'nda Mudanya açıklarında (5 Haziran 1926) (public-domain)* ![Atatürk, Burgaz Vapuru'ndan Gülcemal Vapuru'na geçerken (5 Haziran 1926)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/Atat%C3%BCrk%2C_Burgaz_Vapuru%27ndan_G%C3%BClcemal_Vapuru%27na_ge%C3%A7erken_%285_Haziran_1926%29.jpg) *Atatürk, Burgaz Vapuru'ndan Gülcemal Vapuru'na geçerken (5 Haziran 1926) (public-domain)* [Atatürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'ün Gülcemal Vapuru ile yaptığı deniz gezileri şu şekildedir: 4 Ocak 1926 tarihinde [Mudanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mudanya)’da Gülcemal Vapurunda tertip edilen baloda bulundu, tekrar [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)’ya döndü. 17 Ocak 1933 tarihinde [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir)’den trenle [Derince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derince)’ye geldi oradan Gülcemal Vapuru ile Mudanya’ya gitti. 28 Ocak 1933 tarihinde [Mersin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin)’de Gülcemal Vapuruna geçti. 29 Ocak 1933 tarihinde Gülcemal vapuru ile [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya)’ya geldi. 30 Ocak 1933 tarihinde Gülcemal vapuru ile [Fethiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fethiye) ve [Marmaris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmaris) koylarını gezdi. 31 Ocak 1933 tarihinde Gülcemal vapuru ile [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)’e gitti. 6 Şubat 1933 tarihinde [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik) ve Bursa’dan Mudanya’ya geldi, Gülcemal Vapuru ile İstanbul’a hareket etti. 25 Haziran 1934 tarihinde İran Şahı ile birlikte [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)’de Gülcemal vapuruna bindi. 26 Haziran 1934 tarihinde [Adalar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adalar) ve [Moda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moda%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y) önünden Gülcemal ile geçti, İran Şahı [Rıza Pehlevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1za_Pehlevi) ile [Sarayburnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarayburnu)’ndan gemiden ayrıldı.[^48] Atatürk, 5 Haziran 1926'da Mudanya'da Gülcemal Vapuru Hatıra Defterine şunları yazmıştır: "*Gülcemal Vapuru'nda gördüğüm intizam ve mükemmeliyet takdire değerdir. Genel Müdür Beyefendi'ye, geminin süvarine ve bütün mürettebatına teşekkür ederim. Gazi M. Kemal*"[^49] ## Popüler kültür Gülcemal Vapuru, [Hasan İzzettin Dinamo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_%C4%B0zzettin_Dinamo), [Kemal Tahir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal_Tahir), [Bedri Rahmi Eyüboğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedri_Rahmi_Ey%C3%BCbo%C4%9Flu), [Orhan Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Veli_Kan%C4%B1k), [Rıfat Ilgaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C4%B1fat_Ilgaz) ve [Sunay Akın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sunay_Ak%C4%B1n)'ın eserlerinde yer almış, Karadeniz [mani](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ni_%28edebiyat%29)lerine konu olmuştur.[^50] Çağan Irmak'ın *Dedemin İnsanları* filminde mübadele zamanları anlatılırken Gülcemal gemisinden bahsedilmiştir. ## Dış bağlantılar Kaynak başı|2 - *MAY BAR TURKISH SHIP* [The New York Times gazetesinde Gülcemal ile ilgili 17 Ekim 1920 tarihinde çıkan bir yazı İng](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F70914FA3C5E10728DDDAE0994D8415B808EF1D3), [The New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times), erişim 19 Mart 2013 - *TURKISH SHIP LANDS 956; MANY REFUGEES* [Gülcemal Vapuru'nun New York limanına ilk seferi ile ilgili The New York Times gazetesinin 1 Kasım 1920 tarihli bir haberi İng](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F70912FF355411738DDDA80894D9415B808EF1D3), [The New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times), erişim 23 Mart 2013 - *FUMIGATION CAMP FOR 774 ARRIVALS* [Gülcemal Vapuru'nun New York limanına ilk seferi ile ilgili The New York Times gazetesinin 2 Kasım 1920 tarihli bir haberi İng](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=FA0D14FC355411738DDDAB0894D9415B808EF1D3), [The New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times), erişim 20 Mart 2013 - *GUL DJEMAL LANDS CITIZENS* http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=9506E2DB1E30E433A25750C0A9679D946195D6CF Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20160306205458/http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=9506E2DB1E30E433A25750C0A9679D946195D6CF |tarih=6 Mart 2016 , [The New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times), erişim 23 Mart 2013 - *TURKISH SHIP STILL HELD* [Gülcemal Vapuru'nun New York limanına ilk seferi ile ilgili The New York Times gazetesinin 23 Aralık 1920 tarihli bir haberi İng](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F40615F63C5810738DDDAA0A94DA415B808EF1D3), [The New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times), erişim 23 Mart 2013 - *DIRECT LINE TO LEVANT OPENS ON WEDNESDAY* [Gülcemal Vapuru ile ilgili The New York Times gazetesinin 23 Mayıs 1921 tarihli bir haberi İng](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F3061FFD345B1B7A93C1AB178ED85F458285F9), [The New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times), erişim 23 Mart 2013 - Evening Public Ledger, http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83045211/1921-06-15/ed-1/seq-21/ , [Kongre Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi), erişim 19 Mart 2013 - http://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1836&date2=1922&proxtext=gul+djemal&x=23&y=16&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic , [Kongre Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kongre_K%C3%BCt%C3%BCphanesi), erişim 20 Mart 2013 - Cornell University Law School, http://www.law.cornell.edu/supremecourt/text/264/90 , law.cornell.edu, erişim 19 Mart 2013 - [Amerika’ya Göçmenlerin Taşındığı “Ottoman American Line Ve Gülcemal Gemisi”](https://web.archive.org/web/20130311000450/http://www.turkishny.com/drgoeknur-akcada/17-drgoeknur-akcada/71189-amerikaya-gocmenlerin-tand-ottoman-american-line-ve-gulcemal-gemisi), turkishny.com [^1]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^2]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^3]: Maudslay, Sons and Field , Grace's Guide,British Industrial History, gracesguide.co.uk, erişim 19 Mart 2013 [^4]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^5]: Eser Tutel, Gemiler...Süvariler...İskeleler..., (İletişim Yayınları, 1998, sf.11-16) [^6]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^7]: Germanic/Ottawa/Gul Djemal/Gulcemal , thegreatoceanliners.com, erişim 19 Mart 2013] [^8]: Clarkson, Andrew. SS Germanic. [^9]: Germanic/Ottawa/Gul Djemal/Gulcemal , thegreatoceanliners.com, erişim 19 Mart 2013] [^10]: S/S Germanic, White Star Line , norwayheritage.com, erişim 17 Mart 2013 [^11]: White Star Line Germanic 1874-1950 , titanic-whitestarships.com, erişim 17 Mart 2013 [^12]: Ellis Island Voyages for the Germanic from 1875 to 1904, ellisisland.org, erişim 3 Nisan 2013 [^13]: Clarkson, Andrew. SS Germanic. [^14]: S/S Germanic, White Star Line , norwayheritage.com, erişim 17 Mart 2013 [^15]: Ships on which our immigrant ancestors arrived , ronaldimiller.com, erişim 17 Mart 2013 [^16]: Dominion LINE , economypoint.org, erişim 17 Mart 2013 [^17]: Eser Tutel, İstanbul'un unutulmayan gemileri, (Kitabevi Yayınları, 2005, sf.38,39) [^18]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^19]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^20]: Eser Tutel, İstanbul'un unutulmayan gemileri, (Kitabevi Yayınları, 2005, sf.38,39) [^21]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^22]: Germanic/Ottawa/Gul Djemal/Gulcemal , thegreatoceanliners.com, erişim 19 Mart 2013] [^23]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^24]: Balkan Harbi , Türk Tarih Kurumu, erişim 20 Mart 2013 [^25]: New York Tribune, Gülcemal hakkında New York Tribune gazetesinde 1 Kasım 1920 tarihli bir haber , Kongre Kütüphanesi, erişim 21 Mart 2013 [^26]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^27]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^28]: Eser Tutel, Şirket-i Hayriye, (İletişim Yayınları, 1994, sf.164) [^29]: Marmara'da Deniz Savaşları , gallipoli-1915.org, erişim 21 Mart 2013 [^30]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^31]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^32]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^33]: Rıfat N. Bali Anadolu'dan Yeni Dünya'ya, (İletişim Yayınları, 2004, sf.36,37) [^34]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^35]: Sabiha Sertel, Roman Gibi, (Ant Yayınları, 1969, sf.62,63) [^36]: REPUBLICAN PERCEPTIONS: TIME AND GÜLCEMAL , Ankara Üniversitesi Dergiler [^37]: New York Tribune, Gülcemal'in Amerika'ya yaptığı ilk seferle ilgili New York Tribune gazetesinde 12 Ekim 1920 tarihli bir haber (7.sütun) , Library of Congress, erişim 20 Mart 2013 [^38]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^39]: Ships on which our immigrant ancestors arrived , ronaldimiller.com, erişim 17 Mart 2013 [^40]: S/S GÜLCEMAL 1874- 1950 , denizhaber.com, erişim 20 Mart 2013 [^41]: Gülcemal'den Solak Reis'e R.Tahir Burak, denizhaber.com, erişim 20 Mart 2013 [^42]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^43]: Dr.Mustafa Hergüner, Cumhuriyetimizin başlangıç yıllarındaki denizciliğimize ilişkin bir inceleme (1923-1930), (İstanbul ve Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz Bölgeleri Deniz Ticaret Odası, 2002, sf.6,109,127) [^44]: THE WHITE STAR LINE (GERMANIC) , red-duster.co.uk, erişim 21 Mart 2013 [^45]: Eser Tutel, Seyr-i Sefain: Öncesi ve sonrası, (İletişim Yayınları, 1997, sf.118-126) [^46]: Eser Tutel, İstanbul'un unutulmayan gemileri, (Kitabevi Yayınları, 2005, sf.38,39) [^47]: Marmara'da Deniz Savaşları , gallipoli-1915.org, erişim 21 Mart 2013 [^48]: MUSTAFA KEMAL ATATÜRK’ÜN DENİZ GEZİLERİ, dzkk.tsk.tr, erişim 19 Mart 2013 [^49]: Kemal Atatürk, Atatürk'ün bütün eserleri: 27 Eylül 1925 - 12 Ekim 1927 (18.cilt), (Analiz Basım, 2006, sf.208) [^50]: S/S GÜLCEMAL 1874- 1950 , denizhaber.com, erişim 20 Mart 2013