Gönül Tekin

Gönül Alpay Tekin, Türk edebiyat profesörü ve türkologdur.

Yaşamı

1961 yılında İstanbul Üniversitesi'nin Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nden mezun oldu. 1962-1963 yıllarında Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde Türk dili ve edebiyatı bölümünde asistan olarak hizmete başladı. Kaliforniya Üniversitesi'nde (UCLA) doktora eğitimi için Andreas Tietze, Janos Eckmann, Emin Benani ve Gustave E. von Grunebaum ile birlikte çalıştı.^{[1]WHO'S WHO IN TURKISH CULTURE AND ART.} 1968'de Türkiye'ye dönerek Ali Nihad Tarlan'ın danışmanlığında^{[2]Gönül Tekin Röportajı - “Yeminliyim, Türkiye üniversitelerinde çalışmam!”. Nadirkitap, Mayıs 2025.} "Ali Şîr Nevaî, Ferhud ü Şirin" başlıklı doktora teziyle doktor ünvanı aldı. 1970'te ise Hacettepe Üniversitesi'nde Türk dili ve edebiyatı bölümünde çalışmaya başladı.^{[3]Hacettepe türk dili ve edebyatı - Emeği Geçenler.}

Harvard Üniversitesi'nin eski Türk edebiyatı profesörlerinden olan Şinasi Tekin ile 1967 yılında evlendi. Eşiyle birlikte Harvard Üniversitesi'nin yakındoğu dilleri ve medeniyetleri bölümüne geçtiler.^{[4]Büyük âlim Gönül Hoca’nın makaleleri Türkiye’de ilk defa toplu halde yayınlandı - Murat Bardakçı - Habertürk - 20 Mart 2017.} 1984'ten 1994 yılına kadar Harvard Üniversitesi'nde Osmanlı Türkçesi, Çağatayca ve Özbekçe dilleri konusunda dersler verdi. Ahmed-i Dâ'i'nin Çeng-nâme eseri üzerinde çalışmalarda bulundu ve 1992'de bunu yayınladı.^{[5]‘Çengnâme’nin ışığında mitoloji ve edebiyat notları - Şalom - 11 Mart 2015.} 1978'den 2004 yılına kadar "Türklük Bilgisi Araştırmaları" (TUBA) (Journal of Turkish Studies) akademik dergisinde eşiyle birlikte editörlük yaptı.^{[6]"Süreli yayınlar" - Cumhuriyet - 8 Nisan 1982.} Bu dergi aracılığıyla yüzlerce makale, kitap tanıtımı ve eleştiri bu dergide Türkçe olarak yazılmıştır ve bu dergi ve yayın serisi aracılığıyla Türkçe, Batı dünyasında Türkoloji'nin yayın dillerinden biri haline gelmiştir.^{[7]Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cillt.40, s.356.} Yine Şinasi Tekin ile birlikte 1996 yılında Ottoman Studies Foundation adıyla bir dernek kurdu.

Uzun yıllar Türkiye'de Harvard Üniversitesi bünyesinde bir "Osmanlıca yaz okulu" açılabilmesi için eşiyle birlikte çaba gösterdi. Bu gayretlerinin sonucunda 1996 yılında Ayvalık'ta Harvard Ünivesitesi ve Koç Üniversitesi'nin işbirliği ile "Harvard-Koç Üniversiteleri Osmanlıca Yaz Okulu" açıldı ve kendisi de burada ders verdi.^{[8]Harvard'da Türkçe öğretiyorlar!.[9]Sabah - Cunda'da Harvard var? - 22.03.2011.}

Gönül Tekin-Şinasi Tekin çiftinin İbrahim Hakkı Durali Satılmış Tekin adında bir oğlu vardır.

2024 yılında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görüldü.^{[10]Cumhurbaşkanı Erdoğan "Kültür ve Sanat Büyük Ödülü" sahiplerini açıkladı. 29 Ekim 2024.}

Eserleri

• Feyzî Çelebi, Şem′ü pervane. The Department of Near Eastern Languages & Civilizations Harvard University, 1991.

• Ahmed-i Dâ'i, Çeng-nâme, The Department of Near Eastern Languages & Civilizations Harvard University, 1992.

• Ali Şîr Nevaî, Ferhud ü Şirin, Ankara: Türk Tarihi Kurumu, 1994.

• Hayat Ağacı,Makaleler Birinci Kitap, Yeditepe Yayınları, 2017.

• "XIX. Yüzyıl Özbek Edebiyatına genel bir bakış." in TDAY (1973-4). p. 255-268.

• "Ceng name′de Musiki Terimleri.” in DTC Falsefe Dergisi. c. X. Ankara, 1976.

• "Zaifi Külliyatının yeni bir nüsahası hakkında." in JTS/TUBA (1978), pp. 107–125.

• "Ali Nihad Bey′in hayatı." in JTS/TUBA (1978), pp. 31–35.

• "Ali Nihad Bey′in kişiliği." in JTS/TUBA (1978), pp. 36–49.

• "Hamdullah Hamdi′nin yeni bir Leyla ve Mecnun nüshası ve metin tenkidi hakkında bazı düşünceler." in JTS/TUBA (1979), pp. 207–242.

• "Beş Trabzon masalı ve bir tahlil denemesi." in JST/TUBA (1981) pp. 99–130.

• "Mevlana-Yunus Emre ve Ahmed-i Da′i′deki Musiki Aletleri ile ilgili semboller üzerine düşünceler." in JTS/TUBA (1983), pp. 439–451.

• "Seyfelmüluk ve Bediül cemal hikayesinde Eski Yakın doğu Kültüründen kalma unsurlar hakkında." in JTS/TUBA (1985) pp. 277–300.

• "XVI. Yüzyıl Çagtay Şairi Meclisi′nin Seyfelmüluk Adlı Mesnevisi ıtakkında." in JTS/TUBA (1987), pp. 123–132.

• "Feyzi Çelelbi′nin Şem′ ü Pervanesi." in JTS/TUBA (1991), pp. 1–157.

• "Camas b-Name hikayesindeki yılan sembolü." içinde: Meral Alpay′a Armağan. İstanbul, 2007. pp. 267–290.

• “Divan Edebiyatındaki Bazı Moiflerin Mitoljik Kökenleri." in Festschrift in Honer of Cem Dilçin, JTS/TUBA, Part II (2009).

• "The Seyfelmüluk- Bediül Cemal story and its ancient Near Eastern origin." in Wiener Zeitschift für die kunde des Morgenlandes, Festschrift Andreas Tietze. Wien, 1986.

• "Selvi ve Su." in Oriente Moderno Instituto Per L'Oriente C.A. Nallino XV (LXXVI) 2 (1996).

• (Şinasi Tekin ile.) Evliya Çelebi Seyahatnamesi. I. Kitap: İstanbul Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazmasının Tıpkıbasımı, 1, cüz: v. 1-106a. Giriş Fahir İz. Doğu Dilleri ve Edebiyatlarının Kaynakları, 11. Türkçe Kaynaklar, 9. Cambridge, Mass: Harvard Üniversitesi Basımevi (1989).

• (Şinasi Tekin ile.) Evliya Çelebi Seyahatnamesi. I. Kitap: İstanbul. Dizin. Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazmasının Tıpkıbasım Neşrine Göre Hazırlanmıştır. 1. Cüz: Elif-Ce. Doğu Dilleri ve Edebiyatlarının Kaynakları, 12. Türkçe Kaynaklar, 10. Cambridge, Mass: Harvard Üniversitesi Basımevi (1989).

• (Şinasi Tekin ile.) Evliya Çelebi Seyahatnamesi. I. Kitap: İstanbul Topkapı Sarayı Bağdat 304 Yazmasının Tıpkıbasımı, 2. Cüz: v. 106b-217b. Giriş Fahir İz. Doğu Dilleri ve Edebiyatlarının Kaynakları, 19. Türkçe Kaynaklar, 17. Cambridge, Mass: Harvard Üniversitesi Yakındoğu Dilleri ve Medeniyetleri Bölümü (1993).

• (Şinasi Tekin ile.) Fahir İz Armağanı