# Fuat Köseraif

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuat_K%C3%B6seraif
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fuat Köseraif, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fuat_K%C3%B6seraif (CC-BY-SA-4.0)

**Mehmet Fuat Köseraif** (d. 1872, İstanbul – ö. 23 Nisan 1949, İstanbul), Türk [asker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker) ve [dilbilim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilim)ci. Dilde aşırı Türkçeciliğin öncülerinden kabul edilir.[^1][^2][^3] [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) ve [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce) bilmekteydi.[^4]

## Hayatı

![Fuat Köseraif, babası Köse Mehmed Raif Paşa ile beraber](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2c/Mehmed_raif_pasa.jpg)
*Fuat Köseraif, babası Köse Mehmed Raif Paşa ile beraber (public-domain)*

Fuat Köseraif, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) devri vezirlerinden [Köse Mehmed Raif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_R%C3%A2if_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu olarak 1872 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu. Bir süre [Galatasaray Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)'nde okuduktan sonra lise eğitimi için 1886 yılında [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'ya gitti. 1891 yılında [Kassel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kassel)'de bulunan Harp Okuluna girdi. [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)’dayken ünlü türkolog [Arminius Vambery](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arminius_Vambery)’nin kitaplarını okuyarak [Türkçülüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) benimsedi.[^5] [Prusya Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Kraliyet_Ordusu) topçu teğmeni rütbesiyle 1893 yılında İstanbul'a döndü ve yüzbaşı rütbesiyle Hünkâr yaveri olarak numune topçu taburlarına öğretmen olarak atandı.[^6] Yurda dönünce [Necib Âsım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necip_As%C4%B1m_Yaz%C4%B1ks%C4%B1z), [Veled Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veled_%C3%87elebi_%C4%B0zbudak) ve [Mehmet Emin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Emin_Yurdakul) gibi Türkçülerle tanıştı ve özellikle dil konularına ilgi gösterdi. 1895 yılından itibaren [İkdam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kdam) gazetesinde [dilde arılaşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilimsel_safl%C4%B1k) konusunda çeşitli yazılar yazdı. [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) sonrası 1908 yılında kurulan [Türk Derneği](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Derne%C4%9Fi) kurucuları arasında yer aldı. *Türk Derneği* dergisindeki makalelerinde, dildeki [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) kelimelerin yerine eski Türkçe kelimelerin kullanılması ve Türkçe kök ve eklerden yeni karşılıkların türetilmesi görüşlerini savundu.[^7] Yazılarında *hasta, mektup, kalem, şafak, şair* gibi kelimeler yerine s*ayru, biti, yazma, tanlak, ozan* gibi [arkaik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arkaizm) kelimeler kullanması yanı sıra işlek olmayan Türkçe eklerle, hatta büsbütün yeniden yaratılacak yeni eklerle bile Türkçe kelimelerin türetilebileceği fikirlerinden dolayı [Ziya Gökalp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziya_G%C3%B6kalp) tarafından “tasfiyeciliğin lideri” olarak eleştirilmiştir.[^8][^9] Buna rağmen Fuat Köseraif'in bu yaklaşımı [Cumhuriyetin ilanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_cumhuriyetin_ilan%C4%B1) sonrası [Öztürkçecilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96z_T%C3%BCrk%C3%A7e) akımının başlamasında etkili oldu. 1932 yılında toplanan [I. Türk Dili Kurultayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._T%C3%BCrk_Dili_Kurultay%C4%B1)'nda [halk ağzı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e_a%C4%9F%C4%B1zlar%C4%B1) ve diğer [Türk lehçelerinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) kelimelerin toplanması için derleme ve tarama çalışmalarının yapılması gerekliliğini dile getirdi.[^10][^11] *Öz Dilimize Doğru, Yeni Türk* ve [*Türk Dili*](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dili_%28dergi%29) dergilerinde yazdığı makalelerle [Dil Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dil_Devrimi)ni destekledi.[^12] 1936 yılında [Albert von Le Coq](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albert_von_Le_Coq)'tan çeviri yaptığı *Türkçe Mani Elyazıları* kitabını yayımladı.[^13][^14] 1942 yılında [Türk Dil Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Dil_Kurumu) merkez kurul üyesi oldu ve kurumun [etimoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etimoloji) çalışma kolu başkanlığına getirildi.[^15] Aynı yıl anayasa terimlerinin Türkçeleştirilmesi çalışmalarında yer aldı.[^16]

## Ölümü

Fuat Köseraif 23 Nisan 1949'da İstanbul'da öldü. Kabri İstanbul [Feriköy Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferik%C3%B6y_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndadır.

[^1]: Türkçülüğün Esasları. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Temmuz 2019, s. 8-9, 127-128. <https://kdm.anadolu.edu.tr/TurkKlasikleri/Turkculugun_Esaslari.pdf>
[^2]: TDV İslâm Ansiklopedisi. TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, 2012. <https://islamansiklopedisi.org.tr/turkiye#3-dil>
[^3]: Türkçe'deki Bozulma ve Yabancılaşmanın Araştırılması, Türkçe'nin Korunması ve Geliştirilmesi İçin Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 2008, s. 38-39. <https://acikerisim.tbmm.gov.tr/server/api/core/bitstreams/fe466026-4f79-4e01-8291-304bcca0df55/content>
[^4]: Ölümü Münasebetiyle Fuat Köse Raif ve Dilde Tasfiyecilik. <https://core.ac.uk/download/pdf/38329760.pdf>
[^5]: Türkçede “Benzeşme ve Sertleşme” Üzerine Fuat Köseraif’ten Rıza Tevfik’e İki Mektup. Türk Dil Kurumu, Ağustos 2022. <https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Abdullah-U%C3%A7man-_-B_-T%C3%9CRK%C3%87EDE-%E2%80%9CBenze%C5%9Fme-ve-Sertle%C5%9Fme%E2%80%9D-%C3%9CZER%C4%B0NE-_-13.pdf>
[^6]: Türkçülüğün Tarihi. Kömen Yayınları, 1977, s. 63.
[^7]: Türk Dil Kurumu’nun Kuruluş Sürecinde Mecliste ve Basında Dil Tartışmaları. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2007, s. 12. <http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/42274.pdf>
[^8]: Türkçülüğün Esasları. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Temmuz 2019, s. 8-9, 127-128. <https://kdm.anadolu.edu.tr/TurkKlasikleri/Turkculugun_Esaslari.pdf>
[^9]: Fuat Köseraif ve Dilde Tasfiyecilik, s. 100. <https://core.ac.uk/download/pdf/38329738.pdf>
[^10]: Birinci Türk Dil Kurultayı - Tezler, Müzakere Zabıtları. Devlet Matbaası, 1933, s. 216-232. <https://archive.org/details/turk-dil-kurultaylari/Birinci%20Tu%CC%88rk%20Dil%20Kurultay%C4%B1%20-%201933/page/n140/mode/1up?view=theater>
[^11]: Atatürk Dönemi Dil Kurultaylarında Türk Dünyası. Çukurova Üniversitesi Türkoloji-Makale Bilgi Sistemi, 29 Haziran 2009, s. 850. <https://turkoloji.cu.edu.tr/ATATURK/arastirmalar/leyla_karahan_ataturk_donemi_kurultay_turk_dunyasi.pdf>
[^12]: Türkçede “Benzeşme ve Sertleşme” Üzerine Fuat Köseraif’ten Rıza Tevfik’e İki Mektup. Türk Dil Kurumu, Ağustos 2022. <https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Abdullah-U%C3%A7man-_-B_-T%C3%9CRK%C3%87EDE-%E2%80%9CBenze%C5%9Fme-ve-Sertle%C5%9Fme%E2%80%9D-%C3%9CZER%C4%B0NE-_-13.pdf>
[^13]: Türkçe Mânî elyazıları (Manichaika). Devlet Basımevi, 1936. <https://books.google.com.tr/books/about/T%C3%BCrk%C3%A7e_M%C3%A2n%C3%AE_elyaz%C4%B1lar%C4%B1_Manichaika.html?id=uNWCAAAAIAAJ&redir_esc=y>
[^14]: Üçüncü Türk Dil Kurultayı - Tezler, Müzakare Zabıtları. Devlet Basımevi, 1937, s. 24. <https://archive.org/details/turk-dil-kurultaylari/U%CC%88c%CC%A7u%CC%88ncu%CC%88%20Tu%CC%88rk%20Dil%20Kurultay%C4%B1%20-%201936/page/n31/mode/1up?view=theater>
[^15]: Dördüncü Türk Dil Kurultayı - Toplantı Tutulgaları, Tezler. Alâeddin Kıral Basımevi, 1943, s. XX, 14. <https://archive.org/details/turk-dil-kurultaylari/Do%CC%88rdu%CC%88ncu%CC%88%20Tu%CC%88rk%20Dil%20Kurultay%C4%B1%20-%201942/page/n14/mode/1up?view=theater>
[^16]: ANAYASA - Gerekçeler-Taslak-Sözlük. Türk Dil Kurumu, 1942, s. 52. <https://archive.org/details/anayasa-gerekceler-taslak-sozluk/page/52/mode/2up?view=theater>
