Friedrich Kreß von Kressenstein

Friedrich Siegmund Georg Freiherr Kreß von Kressenstein veya Kress Paşa (24 Nisan 1870 - 16 Ekim 1948), I. Dünya Savaşı sırasında Alman İmparatorluğu ordusunda görevli general. I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ordusu'nda yardımcı Alman subay grubunun bir üyesiydi. Savaş başlamadan Osmanlı İmparatorluğu'na gelen Otto Liman von Sanders'in askeri misyonunun bir parçası oldu.

İlk yılları

Nürnberg'li soylu bir aileden geliyordu. Babası Georg Kress von Kressenstein (1840-1911) yüksek mahkeme hakimi idi. 1888 yılında topçu Sancağı olarak Bavyera ordusuna katıldı. Teğmen olarak 6 Mart 1890 tarihinde atanmıştır. 1 Ekim 1895'te Bavyera Harp Akademisi'ne katıldı ve Eylül 1898'de mezun oldu. Kurmaylık eğitimine 1914 yılına kadar devam etti.^{[1]Friedrich Freiherr Kreß von Kressenstein. prussianmachine.com.} Kressenstein, Liman von Sanders ile birlikte Alman Askerî Heyeti ile Osmanlı'ya gönderilmiş ve Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn'da topçu komutanı olarak görev yapmıştır.^{[2]International Encyclopedia of the First World War (WW1). encyclopedia.1914-1918-online.net.}

I. Dünya Savaşı

I. Dünya Savaşı esnasında Kasım 1914 - Aralık 1917 tarihleri arasında Osmanlı Ordusuna bağlı Filistin cephesindeki 8. Ordu'da görev yaptı. Filistin'de Cemal Paşa'nın ordusuna katıldı. Birinci ve İkinci Kanal Harekâtı'nı fiilen yönetti. Birinci Gazze Muharebesi'nde (Mart 1917) Alman binbaşı Tiller Bey ile birlikte Osmanlı savunmasının başındaydı. Bu muharebede İngilizler büyük ölçüde kendi hataları yüzünden yenilgiye uğratıldı. İngilizler başarısız generallerini görevden alıp yerlerine General Allenby'yi getirdiler. Osmanlılar da üst düzey liderliklerini değiştirerek eski Alman Genelkurmay Başkanı General von Falkenhayn'ı getirdiler. Nisan 1917'deki İkinci Gazze Muharebesi'nde İngilizler yine yenildi. Üçüncü Gazze Muharebesi'nde de Osmanlı Ordusu'na komuta ederek İngilizlere karşı savaştı. Gazze Savunmaları'nda gösterdiği başarılar nedeniyle Prusya'nın en yüksek madalyası olan Pour le Mérite verildi. Kasım 1917'de General Allenby komutasındaki İngilizler, Beerşeba Muharebesi ve Üçüncü Gazze Muharebesi'nde Osmanlı savunma mevzilerini aştılar. Kress von Kressenstein, yenilgiye uğrayan birliklerini kuzeydeki yeni savunma mevzilerine oldukça düzenli bir şekilde çekmeyi başardı.

Haziran 1918 tarihinde, Osmanlı-Alman ittifakının parçalanması ile bağımsızlığından sonra Almanya tarafından korunan Gürcistan'a küçük bir Alman kuvveti ile gönderildi. Abhazya'nın Kızıl Ordu tarafından işgalinin önlenmesinde yardımcı oldu. Compiègne Ateşkesi'nden sonra, Aralık 1918'de Gürcistan'ı terk etmek zorunda kaldı.

Savaştan sonra

Kressenstein, 16 Şubat - 28 Haziran 1919 tarihleri arasında kısa bir süre gözaltında tutuldu. Dönüşünden sonra, Bavyera Genelkurmay Başkanlığı'nın merkez ofisine atandı.

Aynı zamanda, Reichswehr Bakanlığı'nın kurulması için Bavyera Komiseri olarak görev yaptı. Orada, 24 Kasım 1919'da Mühimmat Dairesi Başkanı olarak atandı. Bakanlık bünyesinde, Kressenstein 1 Haziran 1920'de Savunma Dairesi Başkanı görevini üstlendi ve bu görevi 31 Ocak 1923'e kadar sürdürdü. Daha sonra, 19 Mart 1924'e kadar VII. Topçu Komutanı olarak görev yaptı. 22 Şubat'ta Korgeneralliğe terfi etti ve Otto von Lossow'un yerine 7. Tümen Komutanı ve VII. Askeri Bölge Komutanı olarak atandı, aynı zamanda Bavyera Eyalet Komutanı olarak da görev yaptı. Birahane Darbesi sırasında Berlin'deki Reichswehr liderliğinin yanında yer aldı.^{[3]Harold J. Gordon Jr.: Die Reichswehr und die Weimarer Republik. Verlag für Wehrwesen Bernard & Graefe. Frankfurt am Main 1959. S. 242.} 1 Ocak 1928'de aynı anda Topçu Generali rütbesine terfi etti ve 2. Grup Komutanlığı Başkomutanı olarak atandı. Bu komutanlığı 30 Kasım 1929'da bıraktı ve aynı gün 7. (Bavyera) Topçu Alayı üniformasını giyme izniyle ordudan emekli oldu.

Daha sonra ki yaşamı

Sonraki yıllarda Bavyera Savaş Arşivleri, Reich Arşivleri ve İngiliz Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü için otobiyografik makaleler yazdı. 1937'de Pegnitzli Çiçek Nişanını aldı. 1948'de Münih'te öldü.

Osmanlı ordusundaki ve Kafkasya'daki deneyimlerini çeşitli makalelerde anlattı ve 1938'de Sina, Kudüs ve Gazze'deki savaş hakkında kapsamlı bir kitap yayımladı.

Makalelerinden en az ikisi İngilizceye çevrilmiştir. Bunlardan biri, Royal United Services Institute Journal'da yayınlanan "Düşmanın Tarafından Filistin'deki Sefer" (The Campaign in Palestine from the Enemy's Side) ve diğeri ise 1936'da yazdığı "çöldeki savaş" (war in the desert) hakkındaki makalesidir; bu makalede hem I. Dünya Savaşı sırasında Sina Çölü'nde hem de İtalya'nın Etiyopya'yı (o zamanlar Habeşistan olarak adlandırılıyordu) fethinde zehirli gaz kullanımını ele almıştır.

Anıları olan "Kafkasya'daki Misyonum" ise ölümünden sonra 2001 yılında Gürcistan'ın Tiflis şehrinde yayınlanmıştır.