# Filiki Eterya

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Filiki_Eterya
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Filiki Eterya, https://tr.wikipedia.org/wiki/Filiki_Eterya (CC-BY-SA-4.0)

![Filiki Eterya binası, Odessa](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Filiki_Hetairia_House_in_Odessa-11.jpg/1280px-Filiki_Hetairia_House_in_Odessa-11.jpg)
*Filiki Eterya binası, Odessa (Yuriy Kvach, CC-BY-SA-3.0)*

![Filiki Eterya'nın Andı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/Filiki_Eteria_oath.jpg)
*Filiki Eterya'nın Andı (Badseed, CC-BY-SA-3.0)*

**Filiki Eterya** ([Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca): Φιλική Εταιρεία, "dostluk cemiyeti"), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nden bağımsızlık kazanmak amacıyla bir grup [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)'ın 1814 yılında kurmuş olduğu bir cemiyettir. Bazı kaynaklarda Etnik-i Eterya[^1] olarak da geçmektedir.

Anlamı "Dostluk Cemiyeti"dir. Batı Avrupa'daki gizli mason cemiyetlerinin kuruluş ve işleyiş yöntemini benimsemişlerdir.[^2] Filiki Eterya 1814 yılında [Emmanuil Ksanthos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emmanuil_Ksantos), [Nikolaos Skufas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolaos_Skufas) ve [Atanasios Çakalof](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atanasios_%C3%87akalof) adlı üç [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) tarafından, o zamanki [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'da günümüzde [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna)'nın sınırları içinde kalan [Odessa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Odessa) (Hocabey) kentinde kuruldu. Amacı [Yunan Bağımsızlık Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) hareketini gerçekleştirip Bizans'ı tekrar canlandırmaktı. Bu örgüt paralar toplamış, silah dağıtmış, ayaklanma için propaganda faaliyetlerinde bulunmuştur. Hareketin lideri [Aleksandro İpsilanti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandro_%C4%B0psilanti)'ydi.[^3]

![Filiki Eterya'nın lideri Aleksandros İpsilantis](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cf/Alexander2.jpg)
*Filiki Eterya'nın lideri Aleksandros İpsilantis (CC-BY-SA-3.0)*

Bu kararlarda birleşen derneğin merkezi Manya idi. Merkez 1818 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a taşınmıştır.[^4] 12 Nisan 1820 tarihinde yapılan toplantıda, derneğin başına [Çar I. Aleksandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Aleksandr_%28Rusya%29)'ın yaveri [Aleksandros İpsilantis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandro_%C4%B0psilanti) getirildi. 1820 yılına gelindiğinde cemiyetin 200.000 üyesinin bulunduğu bilinmektedir.[^5] [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)-[Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) hareketlerinde, Mora (1821) ve [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) ihtilallerinde (1897) etkin rol oynayan Filiki Eterya, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun yıkılma döneminde asıl amaçlarından saparak "[Megali İdea](https://turkipedia.org/tr/wiki/Megali_%C4%B0dea)" (Büyük Yunanistan) fikrini savunarak emperyalist bir nitelik kazanmışlardı.

## Ayrıca bakınız

- [Mavri Mira](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mavri_Mira)

## Konuyla ilgili yayınlar

- [Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt 6 sayı 1 (2005) 263-287](http://www.kefad.gazi.edu.tr/2005.1/263-287.pdf.pdf)

[^1]: Enver Ziya Karal, Osmanlı Tarihi V. Cilt Nizam-ı Cedid ve Tanzimat Devirleri (1789-1856). Türk Tarih Kurumu, 2017, s. 109, 110.
[^2]: Hatipoglu, M., (1988), Yunanistan'daki Gelişmelerinin Işığında Türk-Yunan İlişkilerinin 101 Yılı (1821-1922),Türk Kültürünü Ars.Ens. Yay., Ankara.
[^3]: Fahir Armaoğlu, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Alkım Yayınları, Ankara 1995 s.169
[^4]: Ali Fuat Örenç, Balkanlarda İlk Dram Unuttuğumuz Mora Türkleri. Babıali Kültür Yayıncılığı, Şubat 2020, s. 24.
[^5]: Ali Fuat Örenç, Balkanlar'da İlk Dram Unuttuğumuz Mora Türkleri ve Eyaletten Bağımsızlığa Yunanistan. Babıali Kültür Yayıncılığı, s. 25.