# Fezleke-i Tarih-i Osmânî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fezleke-i_Tarih-i_Osm%C3%A2n%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fezleke-i Tarih-i Osmânî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fezleke-i_Tarih-i_Osm%C3%A2n%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

**Fezleke-i Târihi Osmânî**, [Ahmet Vefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Vefik_Pa%C5%9Fa)’nın yazdığı, ilk baskısı 1869’da (kimi kaynaklara göre 1863/1864) yapılan bir tarih kitabıdır.

Eser, 36 yıl boyunca Osmanlı rüştiyelerinde (orta dereceli okullarda) ders kitabı olarak okutulmuştur. Kitapta Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan padişah [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) zamanına kadar olan tarihi altı bölüme ayrılarak incelenir; bu dönemlerdeki devlet örgütü ve çağın uygarlığı konu edilir.

Ahmet Vefik Paşa bu eseri, 1864’te Bursa valiliğinden alınıp açıkta kaldığı dönemde kaleme aldı. Daha önce “*Târih-i Osmânî*” adıyla yayımlanan ve [Vaka-i Hayriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaka-i_Hayriye) olayı ile son bulan kitabına eklemler yapması ile bu kitap ortaya çıktı.[^1]

Eser, [Oğuz boylarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_boylar%C4%B1_listesi) [Maveraünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir)'den Batı'ya doğru göç etmelerini anlatarak [Osmanlı Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin kuruluşuna giriş yapar. Her yüzyıl ayrı bölümlerde anlatılır. O yüzyılda yönetimde bulunan padişahlar, saltanat süreleri, babalarının isimleri, toplam ömürleri bir çizelgede gösterilir. Her padişah döneminde meydana gelen olaylar ve ardından o dönemin kültürel konuları işlenir.[^2] [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'den sonraki her padişaha bir bölüm ayrılmışken; III. Selim ve ondan sonraki padişahların dönemlerindeki olaylar özet olarak anlatılmıştır.[^3] Osmanlı-Rus savaşlarının yaşandığı bir dönemde kaleme alınan kitabın daha sonraki tarih ders kitaplarından önemli bir farkı, Rus tarihi ve kültürüne daha çok yer vermesidir.[^4]

170 sayfadan oluşan kitap, birçok defa izinli ve izinsiz basılmıştır.[^5]

[^1]: Atilla Şahiner, Ahmet Vefik Paşa’nın Tarih Anlayışı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Erzurum 2007. <http://www.belgeler.com/blg/16dm/ahmet-vefik-pasa-nin-tarih-anlayisi-ahmet-vefik-pasa-s-understanding-of-history>
[^2]: Atilla Şahiner, Ahmet Vefik Paşa’nın Tarih Anlayışı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Erzurum 2007. <http://www.belgeler.com/blg/16dm/ahmet-vefik-pasa-nin-tarih-anlayisi-ahmet-vefik-pasa-s-understanding-of-history>
[^3]: Özgür Aktaş, Cumhuriyet Devri Tarih Kitaplarında Rusya İmgesi, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Kars 2006. <http://www.scribd.com/doc/83252524/9/Ahmed-Vefik-Pa%C5%9Fa-ve-Fezleke-i-Tarih-i>
[^4]: Özgür Aktaş, Cumhuriyet Devri Tarih Kitaplarında Rusya İmgesi, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Kars 2006. <http://www.scribd.com/doc/83252524/9/Ahmed-Vefik-Pa%C5%9Fa-ve-Fezleke-i-Tarih-i>
[^5]: Atilla Şahiner, Ahmet Vefik Paşa’nın Tarih Anlayışı, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Erzurum 2007. <http://www.belgeler.com/blg/16dm/ahmet-vefik-pasa-nin-tarih-anlayisi-ahmet-vefik-pasa-s-understanding-of-history>
