# Feyzi Bey Alizoti > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Feyzi_Bey_Alizoti > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Feyzi Bey Alizoti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Feyzi_Bey_Alizoti (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/Fejzi_Alizoti_%28portrait%29.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Arnavutluk Başbakanı - **Dönembaşı:** 22 Ocak 1914 - **Dönemsonu:** 7 Mart 1914 - **Öncegelen:** İsmail Kemali - **Sonragelen:** Turhan Paşa - **Doğum yeri:** Ergiri, Yanya Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Tiran, Arnavutluk - **Eşi:** İsmihan Koka Alizoti - **Çocukları:** Hasan Alizoti (oğlu); Fitret Alizoti Paşalları (kızı); Belkız Alizoti Mborja (kızı); Safet Alizoti (kızı); Riza Alizoti (oğlu) - **Öğrenim:** Mekteb-i Mülkiye-i Fünun-u Şahane, Mekteb-i Mülkiye (1936'dan sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi) - **Meslek:** Siyasetçi, ekonomist, idari memur - **Dini:** İslam **Feyzi Bey Alizoti** (d. 22 Eylül 1874, [Ergiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergiri), [Yanya Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) – ö. 14 Nisan 1945, [Tiran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiran%2C_Arnavutluk), [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)) Osmanlı daha sonraları Arnavut siyasetçi. 22 Ocak ile 7 Mart 1914 tarihleri arasında kısa bir süre [Arnavutluk başbakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_ba%C5%9Fbakanlar%C4%B1_listesi) yapmıştır. ## Hayatı ### İlk yılları Alizoti, o dönem Osmanlı İmparatorluğu'nun [Yanya Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti) içinde yer alan, günümüzde [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'un güney illerinden biri olan [Ergiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergiri)'de, güçlü bir ailede doğdu. Büyük büyükbabası [Kurt Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurt_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın ölümünden sonra çok kısa bir süre için Yanya Vilayeti'ni yöneten Alizot Paşa'dır. (1787) Babası Hasan Bey Alizoti yerel bir beydi. Alizoti henüz 8 yaşındayken, çalışmak için (bugün [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) sınırları içinde bulunan) [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'ya gönderildi. Bundan sonra 1890 yılında [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'teki Klasik Spor Okulu'nu bitirdi ve Ergiri'ye geri döndü. ### Osmanlı dönemi 1859'da [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da açılıp daha sonra 1936'da [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya taşınacak olan [Mekteb-i Mülkiye-i Fünun-u Şahane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi)'de Ekonomi ve sivil yönetim alanında eğitim gördü. Mezun olduktan sonra, o dönem Osmanlı yönetiminde olan Suriye'ye gönderildi ve 3 yıl burada görev yaptı. İlk görevini tamamladıktan sonra yine Suriye'nin [Trablusşam Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus%C5%9Fam_%28eyalet%29)'ndeki [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye) şehrine vali olarak atandı. Ardından [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik) şehrinde de valilik görevinde bulundu. 1906 yılında [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)'ye Arnavutluk bölgelerinde bir görev yerine tayin edilmek istediğini yazdı. Başkentteki bazı arkadaşlarının müdahalesiyle [Görice](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rice) Valisi olarak tayin edildi. Temmuz 1908'deki [Jön Türk Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrk_Devrimi) ve yeni anayasanın ilanından sonra, [1910 Arnavut İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1910_Arnavut_%C4%B0syan%C4%B1) sonrasında Arnavutluk vilayetlerindeki huzursuzluğun artacağı Mart 1910'a kadar [Kosova Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_Vilayeti)'nin [Prizren](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prizren) şehrinde vali olarak görev yaptı. Alizoti, İstanbul'a geri çağrıldı ve bir uzmanlık kursu için [Romanya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na gönderildi. 6 ay sonra geri dönünce [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da görevlendirildi ve Urfa Yöneticisi oldu. Ardından Batı [Libya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libya)'da Valisi olarak atandı.[^1] El-Khums valiliği görevindeyken [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1) başladı. Araştırmacı yazar Robert Elsie'ye göre, [İtalyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) savaş sırasında Alizoti'yi tutukladı ve İtalya'daki bir kampta tuttu. Kampta bulunduğu dönemde, Arnavutluk tarihinin İtalyan çıkarlarının sadık bir destekçisi olarak en büyük İtalyan taraftarlarından biri olacaktı.[^2][^3] Arnavutluk kaynaklarına göre ise, Osmanlı makamları tarafından geri çağrıldı ve [On İki Ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada)larda yönetici olarak görevlendirildi. ### Arnavutluk'un bağımsızlığını kazanması [1912 Arnavut İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1912_Arnavut_isyan%C4%B1)'nın başlangıcında, Osmanlı makamları onu [Abdül Üpi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCl_%C3%9Cpi) ile birlikte Ergiri yakınlarındaki [Cepo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cepo) beldesinde bir Meclis toplayan Labëria bölgesinin Arnavut isyancılarını sakinleştirmek için en uygun *arabulucu* olarak gönderdi. Onların taleplerini kuzeydeki isyancılarla aynı paydaya getirdi. Üpi ve Alizoti 18 Ağustos'ta [Tepedelen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepedelen)'de isyancı liderlerle bir toplantı düzenlemeyi başarsalar da girişimleri başarısız oldu.[^4] [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) devletinin kurucusu [Avlonyalı İsmail Kemal Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonyal%C4%B1_%C4%B0smail_Kemal_Bey), Alizoti'ye mektup yazdı ve [Bağımsızlık Bildirgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k_Bildirgesi)'nin ilanından sonra [Avlonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya)'da kendisine katılmasını istedi. Alizoti, 1918 ile 1920 yılları arasında Arnavutluk [Maliye Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maliye_Bakan%C4%B1) görevini üstlendi. 25-27 Aralık 1918 tarihlerindeki 'ne katılan Arnavut liderlerden biriydi. 28-31 Ocak 1920 tarihlerindeki [Loşna Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lo%C5%9Fna_Kongresi)'ne ise karşı bir tavır alacaktı. 1920'de daha sonra İtalyan yanlısı Dıraç hükûmetini yenisiyle değiştiren ve Arnavutluk'un toprak egemenliğini kuran Lushnjë 'nin (1883-1975) anılarına göre, Alizoti, [Mustafa Merlika-Kruja](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Merlika-Kruja), ve [Sami Bey Vrioni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sami_Bey_Viryoni) ile birlikte delegelerin Loşna Kongresi'ne katılmalarını yasaklamaya çalışacaktı.[^5] [Ahmet Zogoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zogu) ona bunun için "hain" derdi. Girişimler başarısız olduktan sonra Alizoti, kongre destekçilerinin herhangi bir tepki göstermemesi için kısa süre içinde [Korfu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korfu)'ya kaçtı.[^6] 1924 Haziran Devrimi sırasında İtalyanlarla olan iyi ilişkileri nedeniyle kendisine ihtiyaç duyan Ahmet Zogoğlu'yu destekledi. Zogoğlu'nun iktidardaki yükselişinden sonra Alizoti Arnavutluk ve İtalya arasındaki çeşitli müzakerelerde yer aldı,[^7] her zaman İtalyan ve Arnavut çıkarlarının arasında gidip geldi,[^8] *İtalyanların kâhinleri* olarak adlandırıldı. Şubat-Ekim 1927 arasında kısa süreliğine, müttefiki ve arkadaşı [İlyas Bey Viryoni](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lyas_Viryoni)'nin yerine geçerek Maliye Bakanı oldu. 1928 yılında [Arnavut Monarşisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281928-1939%29)'nin ilan edilmesinde önemli bir rol oynadı. Alizoti, Zogoğlu'nun sadece "Arnavutluk Kralı" değil, sınırların dışındaki Arnavut nüfusu da dahil "Arnavutların Kralı" olarak adlandırılmasını önerdi.[^9] [İtalyan işgali altında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281939-1943%29) 12 Nisan 1939'dan 1940'a kadar süren [Şevket Vërlaci](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eevket_V%C3%ABrlaci) hükûmetinde yine Maliye Bakanı olarak görev yaptı. ### Komünizm dönemi ve idam edilmesi 14 Nisan 1945 tarihinde komünist yetkililerce tarafından tutuklanmış, özel kurulan bir mahkemede yargılanıp kurşuna dizilerek idam edilmiştir.[^10] Oğlu Rıza Alizoti de (1915-1947) bir grup mühendisle birlikte tutuklanmış, casusluk ve [Kuçova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C3%A7ova) petrol sahalarını sabote etmekle suçlanmış olup, 10 Ekim 1947 tarihinde asılarak idam edilmiştir.[^11] Komünist dönemde, Alizoti'nin yüksek öğrenimle ilgili ünlü bir sözüne çok atıfta bulunulurdu: "... Arnavutluk'ta aşırı entelektüel üretimi var." (Oysa bu söz söylendiğinde Arnavutların %80-85'i okuma yazma dahi bilmiyordu.)[^12][^13] ## Ayrıca bakınız [Arnavutluk tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_tarihi) [^1]: Robert Elsie. Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press, 19 Mart 2010, s. 10-11. [^2]: Robert Elsie. Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press, 19 Mart 2010, s. 10-11. [^3]: Massimo Borgogni. Tra continuità e incertezza. Italia e Albania (1914-1939). La strategia politico-militare dell'Italia in Albania fino all'Operazione "Oltre Mare Tirana". Franco Angeli, 1 Ocak 2007, s. 135. [^4]: Gazmend Shpuza. Në prag të pavarësisë. Eagle Press, 1999, s. 146-147. [^5]: Ballafaqime politike në Shqipëri (1897-1942): kujtime dhe vlerësime historike. Shtëpia Botuese "Marin Barleti", 1995. [^6]: Muin Çami. Lufta e popullit shqiptar per çlirimin kombetar, 1918-1920: përmbledhje dokumentesh. Akademia e Shkencave e RPSH, Instituti i Historisë, 1976, s. 58. [^7]: Massimo Borgogni. Tra continuità e incertezza. Italia e Albania (1914-1939). La strategia politico-militare dell'Italia in Albania fino all'Operazione "Oltre Mare Tirana". Franco Angeli, 1 Ocak 2007, s. 135. [^8]: Giovanni Zamboni. Mussolinis Expansionspolitik auf dem Balkan Italiens Albanienpolitik vom 1. bis z. 2. Tiranapakt im Rahmen d. italien.-jugoslaw. Interessenkonflikts u.d. italien. imperialen Bestrebungen in Südosteuropa.. 1970, s. 111. [^9]: Aurela Anastasi. Institucionet politike dhe e drejta kushtetuese në Shqipëri (1912-1939). Luarasi, 1 Ocak 1998, s. 128. [^10]: Aliko, Tomor. Genocide on the intellectual elite of the Albanian nation under the communist terror. Shtypshkronja "MALUKA", 2007, s. 130. [^11]: Owen Pearson (Centre for Albanian Studies). Albania in the Twentieth Century, A History. I. B. Tauris, 2006, s. 221, 228. [^12]: Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë (Akademia e Shkencave e RPSH); Universiteti Shtetëror i Tiranës. Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë. Studime filologjike. Akademia e Shkencave e RPSSH; Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë (RPSSH Bilimler Akademisi, Tarihî Edebiyat Enstitüsü), 1987, s. 9. [^13]: Enver Hoca. Për arsimin dhe edukatën: përmbledhje veprash. Shtëpia Botuese "8 Nëntori", 1979, s. 181.