# Fergana Kıpçakçası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_K%C4%B1p%C3%A7ak%C3%A7as%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fergana Kıpçakçası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fergana_K%C4%B1p%C3%A7ak%C3%A7as%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Fergana Kıpçakçası**, aynı zamanda **Kıpçak Özbekçesi **olarak da bilinir**,** [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da [Fergana Vadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_Vadisi)'nde konuşulmuş olan ölü bir [Türk Dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)'dir. Doğu [Kıpçakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_K%C4%B1p%C3%A7ak%C3%A7a)sı'ndan 8. yüzyılın ortalarında ayrılmıştır. (Güney [Altayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altayca)sı muhtemelen daha önce ayrılmıştır.) Diğer Doğu Kıpçak lehçeleri, zamanla modern [Kırgızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zca)'yı meydana getirmiştir. [Fergana ili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_%28il%29)'nin bazı bölgelerinde [Kıpçak dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_K%C4%B1p%C3%A7ak%C3%A7a)'nin özellikleri (özellikle sesbilimsel) hâlâ görülmektedir. Bu bölgeler; [Bağdad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdad%2C_%C3%96zbekistan), [Buvayda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buvayda_%C4%B0l%C3%A7esi), [Üçköprü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7k%C3%B6pr%C3%BC) ve bazı komşu bölgelerdir.

Bugün konuşulan [Özbekçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbek%C3%A7e)'deki, [Kırgızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zca)'dan geldiği sanılan birçok deyim aslında Fergana Kıpçakçası'ndan gelmektedir.\[*kaynak belirtilmeli*\]

[E. D. Polivanov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yevgeni_Polivanov)'a göre Fergana Kıpçakçası 1920'lere kadar ayrı bir dil olarak varlık göstermekteydi. [A. N. Samoilovich](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Samoylovi%C3%A7)'in son araştırmasına göre, Fergana Kıpçakları'nın bazı torunları [Kırgızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar)'a yakın olsalar bile, [Kırgızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar)'dan, [Kazaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar)'dan ve [Özbekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbekler)'den ayrı bir etnik topluluk olduklarını ifade etmektedirler. Bazı modern Fergana Kıpçakçası lehçeleri [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nden Kıpçak Nogay dil grubuna oldukça yakın görünmektedir.

## Ayrıca bakınız

- [Kıpçaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar)
- [Eski Kıpçakça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_K%C4%B1p%C3%A7ak%C3%A7a)
- [Kumanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanlar)
- [Kumanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanca)
- [Kıpçak Grubu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7ak_grubu)
- [Fergana Vadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_Vadisi)

## Dış bağlantılar

- [Особенности взаимного притяжения народов](https://web.archive.org/web/20120224095239/http://www.eurasica.ru/articles/library/asylbek_bisenbaev_drugaya_tsentralnaya_aziya_glava_vi/) (Rusça)
- [Кыргызы](https://web.archive.org/web/20190704105127/http://www.eurasica.ru/articles/kyrgyz/) (Rusça)
- [Кипчакский компонент в этногенезе киргизов](https://web.archive.org/web/20191227032056/http://www.eurasica.ru/articles/kyrgyz/ra_abdumanapov_kipchakskiy_komponent_v_etnogeneze_kirgizov/) (Rusça)
- [К вопросу о кыргызах и Фергане](https://web.archive.org/web/20120224095343/http://www.eurasica.ru/articles/kyrgyz/k_voprosu_o_kyrgyzah_i_fergane/) (Rusça)
- [Саяно-Алтай и Тянь-Шань](https://web.archive.org/web/20120224095349/http://www.eurasica.ru/articles/kyrgyz/hudyakov_yus_sayano-altay_i_tyan-shan/) (Rusça)
- [Кожом-Шукур](https://web.archive.org/web/20120224095241/http://eurasica.ru/articles/kyrgyz/kyrgyz-kypchaki_kozhom-shukur_zapadno-kypchakskiy_krug_plemen_zaklyuchenie/) (Rusça)
- [Историографический обзор проблемы происхождения киргизов](https://web.archive.org/web/20150924003059/http://www.eurasica.ru/articles/kyrgyz/istoriograficheskiy_obzor_problemy_proishozhdeniya_kirgizov/) (Rusça)