# Fergana Geçici Hükümeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_Ge%C3%A7ici_H%C3%BCk%C3%BCmeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fergana Geçici Hükümeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fergana_Ge%C3%A7ici_H%C3%BCk%C3%BCmeti (CC-BY-SA-4.0)

![Fergana bölgesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4b/Map_of_Fergana_Oblast%2C_1913.gif)
*Fergana bölgesi (Издательство: Типография "Бережливость", public-domain)*

- **Tam adı:** Fergana Geçici Hükümeti
- **Yaygın adı:** Fergana Geçici Hükümeti
- **Statü:** Tanınmayan veya sınırlı şekilde tanınan devletler listesi
- **Yönetim biçimi:** Cumhuriyet
- **Kuruluş yılı:** 22 Ekim 1919
- **Yıkılış yılı:** 3 Haziran 1920
- **Öncel:** Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
- **Ardıl:** Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
- **Başkent:** Oş
- **Yaygın diller:** Özbekce; Kırgızca
- **Yönetici:** Madaminbek
- **Yönetici yılları:** 22 Ekim 1919 6 Mart 1920
- **Yönetici unvanı:** Kurbaşı
- **Günümüzdeki durumu:** Özbekistan; Kırgızistan

**Fergana Geçici Hükûmeti** [Rus İç Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0%C3%A7_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Rus Türkistanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_T%C3%BCrkistan%C4%B1)'nın [Fergana Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_Oblast%C4%B1)'nda 22 Ekim 1919 - 6 Mart 1920 yılları arasında [Basmacı Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basmac%C4%B1_Hareketi)'nin kurduğu hükûmetdir.

## Tarih

Eylül 1919'da [Madaminbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madaminbek) birlikleri [Oş](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C5%9F) şehri için yapılan muharebeler sırasında Bolşevik Partisi'nin [Andican](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andican) bölge komitesinin komutanı Bildin öldürüldü ve şehri aldı.. 10 Eylül 1919'da [Madaminbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madaminbek) ve Monstrov'un birlikleri [Andican](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andican)'ı kuşattı 23 Eylüle kadar sürdü. 24 Eylül'de Andican yakınlarındaki savaşta Fergana Cephesi [Devrimci Askerî Konsey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devrimci_Asker%C3%AE_Konsey) başkanı Spasibov öldürüldü.

22 Ekim 1919'da [İrkeştam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rke%C5%9Ftam) köyünde yerel [Basmacı Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basmac%C4%B1_Hareketi) lideri [Kurbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurba%C5%9F%C4%B1) (askeri unvan) [Madaminbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madaminbek) başkanlığında kurulan hükûmetdir. Daha önce dağılan [Türkistan İslam Konseyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkistan_%C4%B0slam_Konseyi) temsilcileride katılmıştır. Ayrıca [Beyaz Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz_Ordu) yanlısı birlikler de hükûmete katıldı. Kurulan hükûmete 16 Türk Müslüman ve 8 Rus bakan atandı. [Madaminbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madaminbek) [Kurbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurba%C5%9F%C4%B1) olarak [Başkomutan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkomutan) hem hükûmet başkanı olmuştur. Fergana Geçici Hükûmeti'nin otoritesi Fergana halkı arasında çok güçlüydü. Ekim 1919'da, dört büyük generalin önderliğinde yaklaşık 150 onbaşı müfrezesi birleştirildi.

[Madaminbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madaminbek), [Ergaş-kurbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erga%C5%9F-kurba%C5%9F%C4%B1), [Kurşirmat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%C5%9Firmat) ve [Kholbuta Eshan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kholbuta_Eshan) Bu birimlerin her birinde, eski çar ordusundan subaylar ve [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) subaylarından oluşan bir askeri eğitmenlerden eğitim verildi. Fergana Hükûmeti Ordusu ayrıca bağımsızlık fikrine sadık olan cesur ve yiğit gençleri bünyesine katarak özel eğitim kurslarında yetiştirdi. Uzakdoğu dövüş sanatlarını deneyimli komutanlardan öğrendiler. Diğer ülkelerden yapılan silah alımlarıyla ilgilenmek üzere özel bir teşkilat kuruldu. Hükûmetin amaç ve hedeflerini halka açıklamak için ideolojik bir dernek de kuruldu. Dernek bildirilerin, celplerin, itirazların ve beyanların yayınlanması ve bunların ordu ve halk arasında dağıtılması ile uğraştı.

1920'lerin başında, [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu)'nun yeni birlikleri [Fergana Vadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana_Vadisi)'ne konuşlandırıldığında, Madaminbek'in adamları bir dizi savaşta yenildi. Monstrov ve Mukhanov, Kızıl Ordu'nun yanında yer aldı.[^1] [Madaminbek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madaminbek) ve [Bolşevikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevikler) arasında bir ateşkes yapıldıktan sonra 3 Haziran 1920'de Geçici Fergana Hükûmeti kendi kendine dağıldı.[^2]

## Ayrıca bakınız

- [Türkistan Müslüman Konseyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkistan_%C4%B0slam_Konseyi)
- [Basmacı Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basmac%C4%B1_Hareketi)

[^1]: #Клавинг, 2003, с. 500
[^2]: #Клавинг, 2003, с. 613