# Fenerli Rumlar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fenerli Rumlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fenerli_Rumlar (CC-BY-SA-4.0)

![Fenerli Aleksander Moruzi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Alexandru_Moruzi_at_Curtea_Nou%C4%83.jpg/1280px-Alexandru_Moruzi_at_Curtea_Nou%C4%83.jpg)
*Fenerli Aleksander Moruzi (William Watts, public-domain)*

**Fenerli Rumlar** ya da **Fenerliler**[^1] (Φαναριώτες), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1) döneminde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fener semti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fener%2C_Fatih)nde oturan nüfuz sahibi veya zengin [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) ailelere verilen isimdi. Özellikle [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da Fenerli Rumların gücü çok arttı. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin Avrupa ülkeleriyle olan ilişkilerinde tercümanlık görevini üstlendiler. Ayrıca Osmanlı Devleti [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l) boyunca [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Prensli%C4%9Fi) eyaletlerinin voyvodalarını Fenerli Rumların arasından seçti.

![Türk kıyafetleri giyen Nikola Mavroyeni'nin Bükreş'den kaçması](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a6/Mavrogheni_trasura_cerbi.jpg)
*Türk kıyafetleri giyen Nikola Mavroyeni'nin Bükreş'den kaçması (public-domain)*

## Fenerlilerin başlangıcı

1453 yılında [Fatih Sultan Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) [İstanbul'u fethettiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi) zaman [Rum Ortodoks Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi)nin sadece çalışmalarına devam etmesine izin vermekle kalmamış patrikhaneyi koruma altına almış ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndaki bütün [Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortodoks) [Hristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyan)ların ruhani merkezi olarak ilan etmişti. Zamanla eski [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun önde gelen aileleri ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un ticaret yoluyla zengin olmuş Rumları Fener semtinde yoğunlaştılar. Zengin Rumlar gösterişli evler inşa ettiler. Böylece İstanbul'un Fener semti Osmanlı İmparatorluğu'nda Rum kültürü ve etkinliğinin merkezi haline geldi. Başlangıçta Fenerli Rumlar [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olmamaları nedeniyle [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yönetiminden uzak kaldılar. Ancak Fenerli Rum ailelerin çocuklarını [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) şehirlerinde öğrenim yapmak için göndermeleri ve Fenerli Rumların dinsel yakınlık nedeniyle İstanbul'daki Avrupalılarla yakın ilişkiler girmeleri sonucu Avrupa dillerini Müslüman Osmanlılardan daha iyi bilir duruma gelmelerine yol açtı. Müslümanlar genellikle [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) gibi yabancı dilleri öğrenmekteyken Rumlar daha çok [Latince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Latince), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca), [İtalyanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanca), [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca) gibi dilleri biliyorlardı. Bu dilleri bilmeleri Osmanlı Devleti'nin Avrupa ülkeleriyle olan dış ilişkilerinde önem kazandı ve özellikle [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)da Fenerli Rumlar tercüman olarak Osmanlı Devleti'nin hizmetine girdiler.

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun Gerileme dönemine denk gelen bu dönemde Fenerli Rumların tercümanlık rolü çok daha önem kazandı çünkü Osmanlıların bu dönemde imzaladığı antlaşmalarda genel olarak toprak kaybı söz konusuydu ve antlaşma müzakerelerinde Avrupa dillerini iyi bilmek çok daha fazla önem taşıyordu. Fenerli Rumlar [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) dillerini iyi bildikleri için bu göreve en uygun Osmanlı vatandaşlarıydılar.

## Fenerli Rumların en güçlü dönemi

![Fenerli Rum Konstantin Moruzi.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f4/Constantin_Moruzi.jpg)
*Fenerli Rum Konstantin Moruzi. (public-domain)*

[Köprülü Fazıl Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın 1671 yılında [baş tercüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_terc%C3%BCman%C4%B1) olarak göreve getirdiği [Aleksandros Mavrokordatos](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skerletz%C3%A2de_%C4%B0skender) [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarihindeki ilk en yüksek göreve getirilen Fenerli Rum olarak bilinmektedir. [Aleksandros Mavrokordatos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandros_Mavrokordatos) [Merzifonlu Kara Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merzifonlu_Kara_Mustafa_Pa%C5%9Fa) sırasında da görevine devam etti ancak [II. Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)nın başarısızlığa uğraması sonucu gözden düşerek görevden alındı. Bir süre saraydan uzak kalmasına rağmen [Aleksandros Mavrokordatos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandros_Mavrokordatos) sonunda tekrar saraya döndü. Aleksandros Mavrokordatos'un yıldızı özellikle 1699 yılında imzalanan [Karlofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karlof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın müzakereleri sırasında parladı. Her ne kadar bu antlaşma toprak kaybıyla sonuçlanmışsa da antlaşmanın müzakereleri sırasında gösterdiği başarı takdirle karşılandı ve emekliye ayrıldığında oğlu onun yerine [Nikolaye Mavrokordato](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolaye_Mavrokordato) baş tercüman yapıldı.

[17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın sonlarına kadar [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) vilayetlerinin beylerini yerli asillerden seçmekteydi. Bazen bu vilayetlerin beylerinin oğulları Osmanlı Devleti'ne isyan etmelerini önlemek için [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da rehin tutulurlardı. Bu geleneğe uygun olarak rehin tutulan [Dimitri Kantemiroğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimitri_Kantemiro%C4%9Flu)'nun ülkesine [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) beyi olarak geri döndükten sonra [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile birleşip Osmanlı Devleti'ne isyan etmesi [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ların yerli asillere olan güvenlerini kaybetmelerine sebep oldu. Bu sırada baş tercüman olan ve sarayın güvenine sahip olan [Nikolaye Mavrokordato](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nikolaye_Mavrokordato) 1711 yılında [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Baltacı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltac%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) tarafından [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) beyliğine atandı. Bu tarihten sonra [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l) boyunca Osmanlı Devleti'nin baş tercümanları, [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) beyleri hep ([Mavrokordato ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mavrokordat_ailesi) dahil) Fenerli Rum ailelerinin arasından seçildi.

## Fenerli Rumların etkilerinin azalması

Fenerli Rumlar zamanla [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) ve [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) eyaletlerinde güçlendiler ve kendilerine olan güvenleri arttı. 1789 yılında gerçekleşen [Fransız Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Devrimi)nden etkilenerek [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nden [bağımsız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k) olma düşünceleri gütmeğe başladılar. [19. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/19._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın başlarında [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nin'nin [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) eyaletine bey olarak atadığı Konstantin İpsilantis'in olan [Aleksandros İpsilantis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandro_%C4%B0psilanti), [Filiki Eterya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filiki_Eterya) Derneğinin başına geçerek Yunan Bağımsızlık Savaşını başlattı. 1829 yılında Yunanistan'ın bağımsızlığının tanınmasından sonra birçok Fenerli Rum yeni kurulan [Yunanistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda yüksek kademelerde görevlere getirildiler. Hatta bazı Fenerli Rumlar Yunanistan'ın elçisi olarak [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a geri bile gönderildiler. Bu tarihten sonra [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)lar eskiden çok güven besledikleri Fenerli Rumlara kendi ülkelerine ihanet etmiş gözüyle baktılar. Bir daha Fenerli Rumlara devletin yüksek kademelerinde görev verilmedi. Böylece Fenerli Rumların Osmanlı Devleti'ndeki etkileri büyük ölçüde azaldı.

## İpsilanti galerisi

\<gallery\> Alexander2.jpg|[Aleksandr İpsilanti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandro_%C4%B0psilanti) Konstantinos Ypsilantis.JPG|[Konstantin İpsilantis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantin_%C4%B0psilantis) \</gallery\>

## Bazı ünlü Fenerli Rum aileleri

![Yuan Gika arması](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/39/Ghica_CoA_Ion_Ghica.jpg)
*Yuan Gika arması (Ion Ghica (?), public-domain)*

- [Aristarki ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aristarki_ailesi)
- [Gika ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gika_ailesi)
- [İpsilanti ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0psilanti_ailesi)
- [Kalimaki ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalimaki_ailesi)
- [Karaca ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaca_ailesi)
- [Kavadas ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavadas_ailesi)
- [Mavrokordat ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mavrokordat_ailesi)
- [Moruzi ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moruzi_ailesi)
- [Palologoz ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paleologos_Hanedan%C4%B1)
- [Ruset ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruset_ailesi)
- [Suço ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su%C3%A7o_ailesi)

[^1]: Fenerliler. AnaBritannica - 8. Cilt, s. 506.
