# Fazıl Doğan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Faz%C4%B1l_Do%C4%9Fan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Fazıl Doğan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Faz%C4%B1l_Do%C4%9Fan (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum tarihi:** 1892 - **Doğum yeri:** Midilli, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 1951 - **Ölüm yeri:** Türkiye - **Eşi:** Hüsnüye Hanım - **Çocukları:** Gültekin, İlter - **Öğrenim:** Darülfünun Tıp Fakültesi - **Meslek:** Asker, doktor. - **Dini:** İslam - **Takma adı:** Doktor Fazıl Doğan Bey - **Bağlılığı:** Osmanlı; Türkiye - **Rütbesi:** Yüzbaşı - **Savaşları:** I. Dünya Savaşı; Kurtuluş Savaşı; II.Dünya Savaşı - **Ödüller:** İstiklal Madalyası **Doktor Fazıl Doğan**, **Doktor Fazıl Doğan Bey** (1892, [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28%C5%9Fehir%29) – 1951), Türk hekim, asker, iş insanı. Tıbbiye'de [Türk Ocakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ocaklar%C4%B1)nın temelini atan ekip içinde yer aldı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra yerleştiği [Emet’te](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emet), Emet Müdafa-i Vatan Cemiyeti'ni kurmuş; bölgedeki çeteler ve dağ eşkıyasını toplayarak Emet Millî Müfrezesi'ni oluşturmuştu. [İstiklal madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) sahibidir. [Millî Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'den sonra yerleştiği [Ayvalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayval%C4%B1k)'ın sosyal, ekonomik, kültürel kalkınmasında büyük emeği geçti. Doktorluk, [CHF](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi) ilçe başkanlığı, Türk Ocağı şube başkanlığı, Halkevi başkanlığı üstlendi. [Prina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirina) yağı fabrikası işletti ve pek çok hayır hizmeti verdi. ## Yaşamı 1892'de Midilli'de dünyaya geldi. Babası Abdullah Efendi, annesi Gül Hanım'dır. Yedi çocuklu ailenin en büyük oğludur.[^1] İlk ve ortaöğrenimini Midilli'de gerçekleştirdikten sonra İstanbul'da [Darülfünun Tıp Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BClf%C3%BCnun_T%C4%B1p_Fak%C3%BCltesi)'ni bitirdi. Kuruluşu 1912'de gerçekleşen Türk Ocakları'nın temelini 1911'de atan 190 Tıbbiyeli öğrenciden birisidir. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Nusaybin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusaybin)'de görev yaptı. [Mondros Ateşkes Anlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'nin imzalanmasından sonra terhis edilip İstanbul'a döndü. Arkadaşları [Reşit Galip](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fit_Galip), [Hasan Ferit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Ferit_Cansever) ve [Mustafa Alp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Alp) ile birlikte [*Köycüler Cemiyeti*](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6yc%C3%BCler_Cemiyeti) 'ni kurdu. Amaçları köylüyü aydınlatmak, sağlık sorunlarını çözmek, köy üretimini artırmaktı. Bu amaçla [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya) bölgesine giderek sağlık hizmeti verdiler. Reşit Galip Tavşanlı, Fazıl Bey [Emet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emet) bölgesine yerleşti. 15 Mayıs 1919'da [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in Yunanlar tarafından işgal edildiği haberinin ulaşmasından sonra "*Emet Müdafa-i Vatan Cemiyeti*”ni kurdu. Bu, işgalden sonra Batı Anadolu'da kurulan ilk müdafa-i vatan cemiyetidir.[^2] Millî mücadeleye silah ve savaşçı toplamak üzere çalışan Doktor Fazıl, dağdaki eşkıyalar ve çeteleri toplayarak *Emet Mili Müfrezesi****ni oluşturdu. Karakeçili yörüklerinin desteği ile müfrezeyi güçlendirdi. Kendisi, Demirci-Gördes dolayları kumandanı olarak görev yaptı. ***[***Çerkez Ethem***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_Ethem)***'in Yunanlarla ilişkisinin saptanması ve Garp cephesi komutanı ***[***İsmet Paşa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)***'ya bildirilerek önlem alınmasını sağlamada etkili oldu.***[^3]*** Kuvay-ı Seyyare birliklerinin yöreye gelmesi ile i Kuvay-ı Seyyare'ye bağlanan Emet Müfrezesi, Çerkez Ethem olayından sonra feshedildi. Dr. Fazıl Bey, Emet'teki 3 yıllık çalışmalarının ardından Ankara'ya çağrıldı. Ankara'ya giderken ***[***Kütahya-Eskişehir Muharebeleri***](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya-Eski%C5%9Fehir_Muharebeleri)***'ne şahit oldu; dağılan orduyu toparlamaya çalıştı. Millî Mücadele'ye katkıları 28 Mart 1927'de İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi.*** Millî Mücadele'nin ardından, Midilli'den ayrılan ailesinin yerleştiği Ayvalık'a gitti ve doktorluk yaptı; evinde halka ücretsiz sağlık hizmeti verdi. 1925 yılında Hüsnüye Hanım ile evlendi, bu evlilikten *Gültekin* (1926) ve 'İlter* (1931) adlı iki oğlu dünyaya gelmiştir.* 1923-1951 arasında Ayvalık ilçesinin kalkınmasında çok özel bir yer i oldu. 1923'te Türk Ocağı Ayvalık şubesini kurdu ve Türk Ocakları'nın 1931'de kapatılmasına kadar bu şubenin başkanlığını yürüttü. Ocak'ta konferanslar, kurslar, müsamereler, film gösterimleri, spor etkinlikleri düzenledi; sağlık hizmetleri sundu; kütüphane kurdu. Ocağa 3 bina ve 3 dükkân kazandırdı.[^4] [Cumhuriyet Halk Fırkası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi)'na girerek ilçe başkanlığını, belediye doktorluğunu, halkevi başkanlığını yürüttü. 1930'da Yunan bir aileye ait olan prina yağı fabrikasını satın alarak iş hayatına katıldı. Doğumhane haline getirdiği evini ticari faaliyetlerinden sağladığı gelir ile finanse etti; burada çalışan doktor ve personelin ücretlerini kendisi karşıladı. Ayrıca Ayvalık Lisesi'nin yapımına katkıda bulundu. [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında yüzbaşı rütbesiyle orduya çağrıldı ve [Uludağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluda%C4%9F)'daki Sağlıkevi'nde hizmet verdi. [Celal Bayar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2l_Bayar)'ın ısrarı üzerine 1940 yılında Millî Mücadele anılarını kaleme almıştır[^5] 1949'da Türk Ocakları'nın yeniden açılışında fiilen görev aldı. 1948'de bozulan sağlığı gittikçe kötüye gitti ve 1951'de akciğer yetmezliğinden öldü. Naaşı, Ayvalık'ta Belediye Kabristanı'ndaki aile mezarlığına defnedilmiştir. Emet'te bir parka, Ayvalık'ta evinin bulunduğu caddeye adı verilmiştir. [^1]: Millî Mücadelemizin İsimsiz Kahramanlarından Dr. Fazıl Doğan Bey, Hikmet Boran II. Ulusal Tıp Günleri Sempozyumu, 10-11 Aralık 2011, Antalya. [^2]: Millî Mücadelemizin İsimsiz Kahramanlarından Dr. Fazıl Doğan Bey, Hikmet Boran II. Ulusal Tıp Günleri Sempozyumu, 10-11 Aralık 2011, Antalya. [^3]: Millî Mücadelemizin İsimsiz Kahramanlarından Dr. Fazıl Doğan Bey, Fazıl Doğan III. Ulusal Tıp Günleri Sempozyumu, 30 Kasım-2 Aralık 2012, Kütahya. [^4]: Millî Mücadelemizin İsimsiz Kahramanlarından Dr. Fazıl Doğan Bey, Fazıl Doğan III. Ulusal Tıp Günleri Sempozyumu, 30 Kasım-2 Aralık 2012, Kütahya. [^5]: Millî Mücadelemizin İsimsiz Kahramanlarından Dr. Fazıl Doğan Bey, Hikmet Boran II. Ulusal Tıp Günleri Sempozyumu, 10-11 Aralık 2011, Antalya.