# Fatma Pesend Hanım

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatma_Pesend_Han%C4%B1m
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fatma Pesend Hanım, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fatma_Pesend_Han%C4%B1m (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f3/Fatma_Pesend.png)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1876(?)
- **Ölüm tarihi:** 5 Kasım 1925
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** Karacaahmet Mezarlığı, Üsküdar, İstanbul
- **Din:** İslam
- **Eş:** II. Abdülhamid
- **Çocukları:** Hatice Sultan

**Fatma Pesend Hanım** (1876(?) – 5 Kasım 1925, [Vaniköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vanik%C3%B6y), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in eşidir. [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllıdır.

## Hayatı

[Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) kökenli olan **Fatma Pesend Hanım** Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'e kızkardeşi [Cemile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemile_Sultan)'ın hediyesidir.[^1] Padişah, Fatma Pesend Hanım'ı 1896 yılında dördüncü ikbal payesiyle eşleri arasına kattı. Bir sene sonra Hatice Sultan dünyaya geldi. Ancak [Hatice Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Sultan) sekiz aylıkken kuşpalazından öldü. Abdülhamid kızının vefatından sonra [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nun ilk Çocuk Hastahanesi [Şişli Etfali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli_Etfal_Hastanesi) yaptırdı. Fatma Hanım Hastahanenin idaresi ile, eşinin 1909 senesinde tahttan indirilmesine kadar meşgul oldu.

Sultan Abdülhamid'le [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'e sürgüne gitti ve bir sene sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a geri döndü. Padişah kendisini çok severdi, o da padişaha çok bağlıydı.Her gün yanına gider konuşurdu. İstanbul'a dönüşünden sonra Vaniköy'deki yalısında yaşadı.

[Osmanlı Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1) sürgün edildiği sırada hasta idi ve hanedanın sürgün edilmesinden sekiz ay sonra 5 Kasım 1925 tarihinde [Vaniköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vanik%C3%B6y)'deki yalısında öldü. Mezarı [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndadır.

## Popüler kültürdeki yeri

[TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1)'de 2017'de yayın hayatına başlayan [Payitaht: Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Payitaht_Abd%C3%BClhamid) dizisinde [Zeynep Özder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeynep_%C3%96zder) tarafından canlandırılmaktadır.

## Konuyla ilgili yayınlar

- Açba-Ançabadze, Leyla, Prenses: *Harem Hatıraları*, İstanbul 2004
- Öztuna, Yılmaz: *Devletler ve Hanedanlar*, Ankara 1989
- Uluçay, Çağatay: *Padişahların Kadınları ve Kızları*, Ankara 1992
- Osmanoğlu, Ayşe, Prenses: *Babam Sultan Abdülhamid*, İstanbul 1994
- Osmanoğlu, Şadiye, Prenses: *Saray ve Harem Hatıralarım*, İstanbul 1969

[^1]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 498