# Fatih Camii > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Camii > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Fatih Camii, https://tr.wikipedia.org/wiki/Fatih_Camii (CC-BY-SA-4.0) - **Başlık rengi:** CCFFCC - **Yazı rengi:** 000000 - **Görüntü:** Sultan Muhammet Fatih camii (cropped).jpg - **Konum:** Fatih, İstanbul, Türkiye - **Yaptıran:** II. Mehmed - **Durum:** İbadete açık - **Mimar:** Atik Sinan; Mehmed Tahir Ağa - **Mimari tarz:** Osmanlı mimarisi - **Başlama:** H.867/M.1463 - **Tamamlanma:** H.875/M.1470 - **Yenileme:** 1771 - **Kubbe sayısı:** 12 (her köşede 3 yarım - yıkılmadan önceki ilk inşası) - **Minare sayısı:** 2 - **Malzeme:** Granit, mermer **Fatih Camii**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesinde yer alan Osmanlı camisidir. 1463-1470 yılları arasında [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) tarafından şehrin yedi tepesinden birinde yaptırılmıştır. [Külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClliye) içinde 16 adet [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese), [dârüşşifâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BC%C5%9F%C5%9Fif%C3%A2), tabhane, [imaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0maret), [kütüphane](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCt%C3%BCphane) ve [hamam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamam) bulunmaktadır. [1766 depreminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1766_%C4%B0stanbul_depremi) yıkılan cami onarılarak 1771'de bugünkü hâlini almıştır. ## Tarihi ![Fatih Camii (1888-1910 yılları)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/Fatih_Camii_1888-1910_y%C4%B1llar%C4%B1.jpg) *Fatih Camii (1888-1910 yılları) (Sebah & Joaillier, photographer, public-domain)* [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devrinde, caminin bulunduğu tepede [I. Konstantin](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Konstantin)'in döneminde yapılan [Havariyyun Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havariyyun_Kilisesi) olduğu düşünülmektedir. [Bizans imparatorlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_imparatorlar%C4%B1_listesi) bu tepede gömüldüğüne inanılır. Konstantin'in o zamanlar şehrin dışında kalan bu tepede gömüldüğü bilinmektedir. Fethin ardından bu bina Patrikhane kilisesi olarak kullanılmıştı. Fatih Sultan Mehmet buraya cami ve külliye inşa etmek isteyince patrikhane [Pammakaristos Manastırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fethiye_Camii)'na taşındı.[^1][^2] [Ali Saim Ülgen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Saim_%C3%9Clgen), Halim Baki Kunter'le beraber hazırladığı *Fatih Camii* adlı makalesinde caminin kilise üzerine inşa edilmediğini belirtmektedir.[^3] Yapımına 1462 yılında başlanmış ve 1469 yılında tamamlanmıştır. Mimarı, [Sinaüddin Yusuf bin Abdullah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atik_Sinan)'tır (Atik Sinan). Cami 1509 İstanbul Depreminde büyük hasar görmüş ve [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) döneminde onarılmıştır. [1766'daki bir depremden](https://turkipedia.org/tr/wiki/1766_%C4%B0stanbul_depremi) dolayı harabe hâline geldiği için Sultan [III. Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mustafa), 1767 ve 1771 yılları arasında camiyi Mimar [Mehmed Tahir Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Tahir_A%C4%9Fa)'ya tamir ettirdi. Bu nedenle cami orijinal görünümünü kaybetmiştir. 30 Ocak 1932'de ilk [Türkçe ezan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e_ezan) bu camide okunmuştur.[^4] [1999 Gölcük Depremi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1999_G%C3%B6lc%C3%BCk_depremi)nde zemininde kaymalar tespit edilen camide 2008 yılında [Vakıflar Genel Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vak%C4%B1flar_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) tarafından zemin güçlendirme ve restorasyon çalışmalarına başlandı ve 2012 yılında tekrar ibadete açılmıştır.[^5] ## Mimarisi Caminin ilk inşasından bugün sadece [şadırvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ead%C4%B1rvan) avlusunun üç duvarı, şadırvan, tac kapı, [mihrap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrap), birinci şerefeye kadar minareler ve çevre duvarının bir kısmı kalmıştır. Şadırvan avlusunda, [kıble](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1ble) duvarına paralel olan revak diğer üç yönden daha yüksektir. Kubbelerin dış kasnakları sekiz köşelidir ve kemerlere oturur. Kemerler genellikle kırmızı taş ve beyaz mermerlerle işlenmiş, yalnız mihverdekilere yeşil taş kullanılmıştır. Alt ve üst pencerelerin etrafı geniş silmelerle çevrelenmiştir. Söveler mermerdendir ve gayet geniş, kuvvetli silmelerle belirtilmiştir. ![Fatih Camii'nin içeriden görünümü](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Fatih_Mosque_4889.jpg/1280px-Fatih_Mosque_4889.jpg) *Fatih Camii'nin içeriden görünümü (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)* Demir parmaklıklar, kalın demirden ve topuzludur. [Revak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revak) sütunlarının sekizi yeşil Eğriboz, ikisi pembe, ikisi esmer granitten, son cemaat yerindekilerin bazıları ise mısır granitindendir. Başlıklar tamamen mermerden ve hepsi istalaktitlidir. Kaideler de mermerdir. Avlunun biri kıblede, ikisi yanda üç kapısı vardır. Şadırvan sekiz köşelidir. Mihrabın yaşmağı istalaktitlidir. Hücre köşeleri yeşil direkli, kum saatleri ile süslü ve üstü zarif bir taçla biter. Yaşmağın üzerinde tek satırlık bir ayet vardır. On iki dilimli olan minare, cami ile büyük bir ahenkle birleşmiştir. [Çini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ini)li levhalar son cemaat duvarının sağ ve solundaki pencere aylarındadır. Fatih Camii'nin ilk yapımında, cami alanını genişletmek için duvarlar ve iki ayak üzerine bir [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe) oturtulmuş ve bunun da önüne bir [yarım kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yar%C4%B1m_kubbe) ilave edilmiştir. Böylelikle 26 m çapındaki kubbe bir yüzyıl boyunca en büyük kubbe niteliğini korumuştur. Caminin ikinci defa yapılışında payandalı camiler planı uygulanarak küçük kubbeli sivri bir bina meydana getirilmiştir. Şimdiki durumda, merkezi kubbe dört fil yağına oturmakta ve bunu dört yarım kubbe çevrelemektedir. Yarım kubbelerin etrafında ikinci derecede yarım ve tam kubbeler, mahfildeki ve dıştaki abdest musluklarının önündeki galerileri örtmektedir. Mihrabın sol tarafından, [türbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbe) yanından geniş bir rampa ile girilen Hünkar mahfili ve odalar bulunmaktadır. [Minare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minare)lerin taş külahları 19. yüzyıl sonunda yapılmıştır. Mimar Mehmed Tahir Ağa camiyi tamir ettiği sırada eski camiden kalan klasik parçalarla yeniden yaptığı [barok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barok) parçaları iyi bir şekilde birleştirdi. Caminin alçı pencereleri son devirlerde harap olduğundan adi çerçevelerle değiştirildi. Avlu kapısının yanındaki yangın havuzu Sultan [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından 1825 yılında yaptırıldı. Caminin geniş bir dış avlusu vardı. Bunun tabhaneye çıkan kapısı eski camiden uçmuştur. ## Türbeler ve hazire ![Cami bahçesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Fatih_Mosque5.jpg/1280px-Fatih_Mosque5.jpg) *Cami bahçesi (Sitomon, CC-BY-SA-2.0)* Başta Fatih Sultan Mehmed'in türbesi olmak üzere, Osmanlı tarihinin birçok önemli isminin mezarı buradadır. Fatih'in eşi ve [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'in annesi [Gülbahar Valide Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClbahar_Hatun_%28II._Mehmed%27in_e%C5%9Fi%29)'un, "Plevne Kahramanı" [Gazi Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın ve mesnevi şarihi [Abidin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82bidin_Pa%C5%9Fa)'nın türbeleri hazirededir. Sadrazamlar, Şeyhülislamlar, müşirler ve pek çok ilim adamının mezarlarının burada olması, Osmanlı protokolünün adeta törendeymiş gibi bir arada görülmesine imkân vermektedir. Mezarları burada bulunan bazı devlet adamları ve ilmiyye mensuplarından birkaçı şunlardır: - [Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k) (1916-2016), tarih profesörü[^6] - [Mustafa Naili Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_N%C3%A2il%C3%AE_Pa%C5%9Fa) (1798 – 1871), sadrazam - Sadrazam [Abdurrahman Nureddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_Nureddin_Pa%C5%9Fa) - Sadrazam [Gazi Ahmed Muhtar Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Muhtar_Pa%C5%9Fa) - Şeyhülislam [Mehmed Refik Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Refik_Efendi) - [Ahmet Cevdet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cevdet_Pa%C5%9Fa) - [Emrullah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emrullah_Efendi). Maarif Nazırı. - [Yesarizâde Mustafa İzzet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yesariz%C3%A2de_Mustafa_%C4%B0zzet). Hattat. - [Sami Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sami_Efendi). Hattat. - [Ahmed Amiş Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Ami%C5%9F_Efendi). Mutasavvıf ve Fatih türbedarı. - Manastırlı [İsmail Hakkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_%281846_do%C4%9Fumlu_yazar%29). Selatin camileri vaizi. - [Filibeli Ahmed Hilmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibeli_Ahmed_Hilmi). [Darülfünun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClf%C3%BCn%C3%BBn) Felsefe müderrisi ve edip. - [Ahmed Midhat Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Midhat) - Köse [Mehmed Râif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_R%C3%A2if_Pa%C5%9Fa) - [Âkif Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82kif_Pa%C5%9Fa) - Hariciye Nazırı [Mehmed Raşid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Ra%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa) - General [Pertev Demirhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pertev_Demirhan) - [Kadir Topbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadir_Topba%C5%9F)[^7] - [İlber Ortaylı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lber_Ortayl%C4%B1) (1947-2026), tarih profesörü ## Ayrıca bakınız - [1998 Anıtkabir ve Fatih Camii saldırıları girişimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1998_An%C4%B1tkabir_ve_Fatih_Camii_sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1_giri%C5%9Fimi) - [Fatih Camii Olayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Camii_Olay%C4%B1) - [Benlizade Ahmet Reşit Efendi Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Benlizade_Ahmet_Re%C5%9Fit_Efendi_K%C3%BClliyesi) ## Dış bağlantılar - [Fatih Camii](http://www.fatihcamii.net/) Fatih Camii tanıtım sitesi ve kütüphanesi\] [^1]: Büyük İstanbul Tarihi. [^2]: FÂTİH CAMİİ ve KÜLLİYESİ. [^3]: Ülgen, Ali Saim. TDVİA. [^4]: Arşivlenmiş kopya. [^5]: "İhtişamlı camiler kapıların ıaçıyor" , Anadolu Ajansı [^6]: Prof. Dr. Halil İnalcık toprağa verildi. 28 Temmuz 2016. [^7]: Arşivlenmiş kopya.