# Fâik Süleyman Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C3%A2ik_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Fâik Süleyman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/F%C3%A2ik_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b0/Faik_Pasha.jpg)
* (NA, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1876
- **Doğum yeri:** Köprülü , Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Oğnut, Karlıova, Osmanlı İmparatorluğu
- **Takma adı:** "Çolak" Fâik
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Hizmet yılları:** 1900-1916
- **Rütbesi:** Mirliva
- **Komuta ettikleri:** 19. Tümen, 2. Kolordu
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı

**Fâik Süleyman** veya **Fâik Süleyman Paşa** olarak da bilinir (1876, [Köprülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC%2C_Kuzey_Makedonya) - 30 Ağustos 1916, [Oğnut](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fnut)), Osmanlı generali ve Maşrık-ı Âzam-ı Osmânî adıyla kurulan büyük mason locasının büyük üstadıdır.

## Askeri Hayatı

[Kuleli Askeri Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)'nden mezun olduktan sonra [Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChendishane-i_Berr%C3%AE-i_H%C3%BCm%C3%A2y%C3%BBn)'a girdi. 17 Ocak 1900 tarihinde [Kurmay Yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1) rütbesiyle mezun oldu ve [Sisam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sisam) adasına atandı. 1904 yılında [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) Mıntıka Komutanı Ferit Paşa'nın vekilliğine getirildi. 17 Mayıs 1908 tarihinde [Kaymakam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaymakam) rütbesine terfi etti ve Debre mutasarrıflığı atandı. 5 Ocak 1909 tarihinde çıkan *Tasfiye-i Rüteb-i Askerî Kanunnâmesi* uyarınca rütbesi [Binbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1)lığa indirildi. 30 Temmuz 1909 tarihinde Üsküdar sancağı mutasarrıflığına atandı. 9 Şubat 1911 tarihinde Erkan-ı Harbiye-i Umumiye 4. Şubesi'ne tayin oldu. 16 Eylül 1912 tarihinde 7. Kolordu Kurmay Başkanlığı'na atandı.

### Balkan Savaşları

Balkan Savaşları sırasında Batı Ordusu'nun emrindeki 7. Kolordu'nun [Kurmay Başkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmay_ba%C5%9Fkan%C4%B1) olarak görev yaptı. 1912 yılında 7. Kolordu Komutanı Mirliva [Fethi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fethi_Pa%C5%9Fa)'nın [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r) yakınlarında Koçişte Tepesi'ne çekilen askerleri durdurmaya çalışırken hayatını kaybetmesi üzerine kolordunun komutanlığını üzerine aldı. Bu sırada Sırp kuvvetleri ile çarpışırken tekrar Kaymakam rütbesine terfi etti. Trajik savaş sırasında ordunun başarılı subaylarından biri oldu. Bu görevinden sonra 19. Piyade Tümen Komutanlığı'na atandı. Tümeni 1912 yılında [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'da Yunanlara karşı savaştı. Daha sonra Mürettep [Süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) Tümeni komutanlığına atandı. 1913 yılında [Miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) rütbesine terfi etti.

### Çanakkale Cephesi

[Çanakkale Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) başında, [Liman Von Sanders](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otto_Liman_von_Sanders)'in komutası altındaki [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'nun emrinde [2. Kolordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/2._Kolordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanı oldu. Ferik Weber Paşa komutasındaki Güney Grubu'nda "Sağ Kanat" komutanlığına atandı. Ordu komutanı Liman von Sanders ile arasında, taktik nedeniyle büyük bir anlaşmazlık vardı. Weber Paşa kararında ısrar etti. Sonunda istemeyerek de olsa Von Sanders, Sağ Kanat komutanlığına Fâik Paşa'yı atadı.

Osmanlı ordusu açısından kanlı bir savaş olan [Zığındere Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C4%B1%C4%9F%C4%B1ndere_Muharebesi)'nde (28 Haziran - 3 Temmuz 1915) savaştı. Emrindeki 70. Alay'ın 3. Taburu imha edildi. Sadece 2 Temmuz tarihinde 6'sı subay olmak üzere, 164 asker öldü. 4'ü subay olmak üzere, 289 asker de yaralandı.

### Kafkas Cephesi

1916 yılında [Kafkas Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Cephesi)'nde 2. Kolordu'ya komuta etti. 30 Ağustos 1916 tarihinde Çavreşi Dağları etrafında devam eden muharebe sırasında bir kurşun isabet etmesi sonucu öldü. Cenazesi [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)'a getirilerek buraya defnedilmiştir.[^1]

## Masonluğu

- 1904-1905: Selanik'te görevli iken Fransa Büyük Locası'na bağlı Veritas Locası'nda tekris oldu.
- 3 Kasım 1909: E.K.S.R. Osmanlı Şura-i Alisinin kendisine 33. dereceyi verişi
- 1910-1912: Maşrık-ı Azam-ı Osmani'de Üstad-ı Azam'lık görevi.
- 1915-1918: 1915 yılında Maşrık-ı Azam-ı Osmani'nin Üstad-ı Azam'lığına tekrar seçildi. 17 Haziran 1916 tarihinde Kafkas Cephesinde hayatını kaybeden Fâik Süleyman Paşa'nın dönemini Üstad-ı Azam muavini Maliye Nazırı [Cavid Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cavid_Bey) tamamladı.[^2]

[^1]: Harput Yollarında, İ. Sunguroğlu, c.1, s.177: II.nci Kolordu kumandanı Faik Paşa, 30 Ağustosta vazife başında şehit düştü, cenazesi Elâziz'e getirilerek merasimle defnedildi.
[^2]: Faik Süleyman Paşa. <https://www.mason.org.tr/faik-sueleyman-pasa>
