# Eyyûbîzâde Ahmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Eyyûbîzâde Ahmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AEz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Eyyûbîzâde Ahmed Paşa** (ö. [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat), 1747), [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) askeri ve devlet adamıdır.

## Hayatı

### İlk görevleri

[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)’da doğdu. 1704-1724 arasında [Bağdat Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) olan [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) kökenli [Eyyûbî Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa)'nın oğludur. [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor_%28eyalet%29), [Kerkük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerk%C3%BCk_%28eyalet%29) ve [Basra Beylerbeylikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29)nde bulundu. 1719’da vezir oldu.

### 1723-1727 Osmanlı-İran Savaşı

1724 yılı başlarında, [İran seferiyle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281723-1727%29) görevlendirilen babası [Eyyûbî Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyy%C3%BBb%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa)'nın ölümü üzerine [Bağdat Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29)ne getirildi. Bu görevle birlikte *Şark Seraskerliği*ni de üstlenen Ahmed Paşa aynı yıl [Hemedan’ı kuşatarak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281724%29) Osmanlı topraklarına kattı. 1725 yılında [Luristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Luristan) üzerine seferlerini sürdürdü ve Hava ile [Aleşter](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ale%C5%9Fter) geçitlerinden geçtikten sonra Safevî komutan Ali Merdan üzerine yürüdü. Ali Merdan direnemeyerek önce [Şuşter](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fter), ardından [Dizfûl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl)’a çekildi. [Hürremabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrremabad) Osmanlı egemenliğine girdi (Ekim). Ahmed Paşa 1726 yılında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da hâkimiyetini ilan etmiş Afgan [Hotakî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler) Şahı [Eşref](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Fref_Han)'le yaptığı [Ancedan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ancedan_Muharebesi)'nde ise yenilgiye uğradı. Bununla birlikte, ertesi yıl daha güçlü bir orduyla yenilemeyi planladığı seferden çekinen [Hotakîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotak%C3%AEler)le akdettiği [Hemedan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan), [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz), [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan) ve [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'i de içerecek şekilde geniş topraklar üzerindeki Osmanlı hakimiyetinin tanınmasını sağladı.

### 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı

[Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)in [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da eski hâkimiyetler kurmaları ve Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) ile [Nadir Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah)'ın [Hemedan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla Osmanlılara kaybedilen toprakları geri almak üzere saldırıya geçmelerinin ardından Eyyûbîzâde Ahmed Paşa da [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa)'yla birlikte Şark cephesinin savunulması görevini devraldı.

Osmanlılar karşısında [Revan'da bozgun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281731%29)a (1731 Mart) uğrayan Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın üzerine yürüyen Ahmed Paşa 30 Temmuz 1731'de (1 yıl önce İranlıların eline geçmiş bulunan) [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah)'ı bütün top ve mühimmatıyla geri aldı. Ardından [Erdelan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdelan)'ı da Osmanlı hakimiyetine aldı. Osmanlı ordusu ileri harekâtını sürdürerek 15 Eylül 1731 tarihinde [Kürican Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrican_Muharebesi)'nde Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ı daha büyük bir hezimete uğrattı. Ahmed Paşa bu zaferinin ardından [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'ı zapt etti. Osmanlı kuvvetleri tarafından sıkıştırılmakta olan [Huveyze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huveyze) kalesi de teslim oldu. [Kum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kum) ve [Kaşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fan)'a çekilen Safevîlerin üzerine 7-8.000 kişilik süvari birliği gönderen Ahmed Paşa [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan)'a kadar akınlar yaptırdı.

[Tahran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahran)'a çekilen Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ın barış talep eden mektubu üzerine (18 Kasım) Kirmanşah'ta müzakereler başladı. Müzakereler sürerken [Hekimoğlu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hekimo%C4%9Flu_Ali_Pa%C5%9Fa) 4 Aralık 1731 günü [Tebriz'e girdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz%27in_Zapt%C4%B1). Müzakerelerde Ahmed Paşa [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'in Osmanlılarda kalmasını emreden Osmanlı Padişahı [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud)'un fermanının geç ulaşması nedeniyle 10 Ocak 1732'de [Ahmed Paşa Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) olarak bilinen sekiz maddelik *Kirmanşah Mukavelenâmesi*ni imzaladı. Sözkonusu antlaşma uyarınca, [Aras Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras) iki devlet arasında sınır olarak kabul ediliyor, ([Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan) Hanlığı ile [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan) dahil) [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) ve [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye) [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde kalırken, [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) dahil Aras nehrinin güneyindeki Batı İran toprakları [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)e bırakılıyordu.[^1][^2][^3]

### 1732-1736 Osmanlı-İran Savaşı

Antlaşma her iki tarafı da memnun etmedi. Zira, Osmanlı Padişahı [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) kazanılan kesin zaferler neticesinde kurtarılan toprakların [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'e barış yoluyla terkini kabullenmedi. İran'da iktidarını Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb) aleyhine pekiştiren [Nadir Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) ise Osmanlıların elinde kalan [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) topraklarını geri alma hedefinden vazgeçmedi.

[Antlaşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)dan duyulan memnuniyetsizlik neticesinde [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) [Topal Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Osman_Pa%C5%9Fa) ve antlaşmayı müzakere ederek akdeden Eyyûbîzâde Ahmed Paşa azledildi. Ahmed Paşa 1724'ten beri yürüttüğü [Bağdat Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29)nden alınarak [Rakka Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rakka_%28eyalet%29)ne atandı. İran tarafında ise, Osmanlılarla barışın muhafazasından yana olan Şah [II. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Tahmasb)'ı tahttan indirerek Tahmasb’ın 3-5 aylık oğlu Mirza Abbas’ı [III. Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Abbas) adıyla şah ilan ettiren [Nadir Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) *Şah Kulu* sıfatıyla Şubat 1732'de yönetimi fiilen ele geçirdi. Ardından ise Osmanlılara yeniden savaş açtı.

Bu gelişmeler olurken, Eyyûbîzâde Ahmed Paşa yeniden [Bağdat Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29)ne getirildi. 1733 yılında [Bağdat'ı kuşatan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281733%29) ve destek amacıyla bölgeye gönderilen [Topal Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topal_Osman_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusuna karşı [Ducum Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ducum_Muharebesi)'nde (19 Temmuz) hezimete uğrayan [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah), Osmanlı ordusunun kışlaklara dağılmasını fırsat bilerek yeniden topladığı orduyla sürpriz bir taarruza geçerek bu defa [Leylan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Leylan_Muharebesi)'nde (24-26 Ekim) az sayıdaki Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattı. Bu muharebenin ardından [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) önlerine gelen [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) ile Ahmed Paşa 1734 yılında bir *mütarekename* imzaladı. Bu mütarekenin ardından Osmanlılar ile İranlılar arasındaki savaş 1735'e kadar durdu ve yeniden başladığında ise [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) cephesine kaydı.

### 1742-1746 Osmanlı-İran Savaşı

1743 ilkbahar sonlarında [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) Irak üzerine yürüdü ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)’ı kuşattı. [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor) ve [Kerkük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerk%C3%BCk)’ü ele geçirdikten sonra 1743 sonbaharında [Musul'u kuşattıysa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281743%29) da [Abdülcelilzade Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClcelilz%C3%A2de_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı garnizonu karşısında büyük bir yenilgiye uğradı. Düzensiz bir şekilde çekilen [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah) bir darbe de ricat yürüyüşü sırasında [Serine Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serine_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nda [Bağdat Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı eyalet ordusunun 25 Ekim'de [hücumuyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serine_Bo%C4%9Faz%C4%B1_Muharebesi) aldı.[^4]

Ahmed Paşa ile Nadir Şah arasında 1743-1744 kışında [Necef](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necef)’te yapılan toplantıdan sonra taraflar uzlaşıya vardı ve [Kerkük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerk%C3%BCk), [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor) ve [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil)'i terkederek [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra) kuşatmasını kaldıran Nadir Şah İran'a çekildi.

### Ölümü

Ahmed Paşa Bağdat Beylerbeyliğinin son dönemlerinde âsi aşiretleri yola getirmekle meşgul oldu. 1747 yılında İran sınırındaki [Baban sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baban_Prensli%C4%9Fi) hâkimi Selim’e karşı yaptığı başarılı bir seferden dönerken hayatını kaybetti. [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)’ta İmâm-ı Âzam Türbesi civarında babasının yanına defnedildi.[^5]

[^1]: Erewantsʻi, Abraham. History of the wars: (1721-1736). Mazda Publishers, 1999, s. 2. <https://books.google.nl/books?id=FpugAAAAMAAJ&q=tahmasp+1731+lost+war&dq=tahmasp+1731+lost+war&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjHx8SPtYvLAhULiywKHbGXDio4ChDoAQgqMAE>
[^2]: A ́goston, Ga ́bor. Encyclopedia of the Ottoman Empire. Infobase Publishing, 2010, s. 415-416.
[^3]: On line document (in Turkish). <http://www.egitimvadisi.net/forum/index.php/topic,66.0/prev_next,next.html%23new>
[^4]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.15, s.56
[^5]: İslam Ansiklopedisi, "Ahmed Paşa" maddesi, Türk Diyanet Vakfı, İstanbul (1989), c.2, s.111. <https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-pasa>
