# Eyüp Sultan Türbesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCp_Sultan_T%C3%BCrbesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Eyüp Sultan Türbesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ey%C3%BCp_Sultan_T%C3%BCrbesi (CC-BY-SA-4.0)

![Türbe girişinde dua eden ziyaretçiler (Mart 2022)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Ey%C3%BCp_Sultan_T%C3%BCrbesi_2022_%282%29.jpg/1280px-Ey%C3%BCp_Sultan_T%C3%BCrbesi_2022_%282%29.jpg)
*Türbe girişinde dua eden ziyaretçiler (Mart 2022) (Sureta, CC-BY-SA-4.0)*

**Eyüp Sultan Türbesi**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan) ilçesinde [Eyüp Sultan Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCp_Sultan_Camii)'nin dış avlusunda bulunan ve [Ebu Eyyûb el-Ensarî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Eyy%C3%BBb_el-Ensar%C3%AE)'nin kabrini barındıran türbe (1458). Tarihsel süreç içerisinde birçok bakım ve [onarımdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Restorasyon_%28onar%C4%B1m%29) geçerek günümüzdeki haline ulaşmıştı. Mimari olarak küfeki taşından yapılmadır, sekiz köşeli ve kubbeli bir yapıya sahiptir. [I. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ahmed)'in padişah olduğu yıllarda (XVII. yy başları) türbenin camiye bakan kısmı [çini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ini)lerle kaplanmış aynı zamanda giriş yanına bronz şebekeli bir hacet penceresi eklenmiştir. İç mekân XVI. ve XIX. yy'den kalma farklı tarzdaki [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_%C3%A7inisi) ve Kütahya çinileriyle süslenmiştir. Çinilerin üst kısımlarından olmak üzere bir yazıt kuşağı bulunmaktadır. Orta kısımda bulunan ahşap sanduka [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) döneminde yapılan gümüş şebekeyle kaplıdır. [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un hediyesi olan (1819) atlastan yapılma sanduka örtüsünde ise hattat Rakım Efendi'nin yazmaları bulunmaktadır. Türbe içerisindeki levhalar Mustafa İzzet Efendi ve Celalettin Efendi gibi hattatlar dışında [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) ve [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) gibi padişahlara aittir. Türbenin çevresindeki hazirelerde tarihsel olarak birçok önemli kişinin kabri bulunmaktadır. Türbe aynı zamanda dini bayram ve özel günlerde aldığı yoğun ziyaretçileriyle Müslümanların önemli ziyaret noktalarından biridir.[^1]

## Hakkında

Müslümanlar için önemli olan sahâbe ve ensârlarından biri olan [Ebu Eyyûb el-Ensarî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Eyy%C3%BBb_el-Ensar%C3%AE)'nin türbesi dini ritüellerin yerine getirildiği önemli ziyaret noktalarından biridir ve kutsallığı sık sık vurgulanmaktadır.[^2] Mezarın yerinin [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in hocası [Akşemseddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C5%9Femseddin) tarafından tespit edildiğine inanılmaktadır ve türbe tespit edilen yerin üzerine inşa edilmiştir. Türbenin etrafında gelişen [külliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClliye) anlayışı buranın Osmanlı kaynaklarında “medîne-i Ebû Eyyûb” veya “kasaba-ı Hazret-i Hâlid” olarak geçmesine neden olmuştur.[^3] 1491 tarihli anonim *Tevârîh-i Âl-i Osmân* ve [İdris-i Bitlisî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dris-i_Bitlis%C3%AE)'nin *Heşt-Bihişt* adlı eserlerinde ise gerçek mezarın başka bir konumda olduğu söylenmektedir. Genel olarak [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca) kaynaklar mezarın gerçek konumu hakkında farklılıklar içerir.[^4]

Türbenin dini niteliğinin yüksek olması Osmanlı padişahlarınca seferlere çıkmadan önce ziyaret edilmesine neden olmuştur. Örneğin [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'e karşı yaptığı seferden önce türbeyi ziyaret etmiş, aynı şekilde [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) 1521'de [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) ve 1566'da [Zigetvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zigetvar), [III. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed) ise 1596'da Macaristan seferi öncesinde türbeyi ziyaret etmiştir. Ayrıca [I. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Ahmed) 3 Ocak 1604 tarihindeki tahta çıkmasında türbede kılıç kuşanmıştır.[^5]

Türbe I. Ahmed devrinde 1607-1608 arasında ihya edilmişken [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) devrinde ise 1798-1800 arasında [onarım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Restorasyon_%28onar%C4%B1m%29) gördü, bu onarımda mimarisine dokunulmadı. Bir sonraki tamirini [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) devrinde 1820'de geçirdi.[^6] Türbe girişindeki kristal [avize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avize)nin ne zaman eklendiğine ilişkin olarak [Semavi Eyice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semavi_Eyice) III. Selim ismini vermekteyken, II. Mahmud ismine de atıf yapılmaktadır. Son araştırmalarda ise [Ahmet Sadık Ziver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_S%C3%A2d%C4%B1k_Ziver_Pa%C5%9Fa) ekseninde avizenin [I. Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) devrinde "manevi bir beklentiyle" [teberrük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teberr%C3%BCk) olarak eklendiği belirtilmektedir.[^7]

Türbenin tarihi öneme sahip değerli envanterlerin sergilendiği bir yer olması da önemlidir. Osmanlı döneminde [Kâbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2be) ve [Ravza-i mutahhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ravza-i_mutahhara)dan gelen örtüler [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'na nakledilmeden önce ilk olarak bu türbede sergileniyor ardından da özel bir tören sonrasında saraya taşınıyordu. İslam peygamberi [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed) döneminden kalma sancak ve ayak izi ise türbe içerisinde özel olarak korunmaktadır.[^8]

## İnanışlar ve pratikler

![Türbe içinde Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin kabri önündeki ziyaretçiler](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Tomb_of_Ayyup_al-Ansari_DSCF8146.jpg/1280px-Tomb_of_Ayyup_al-Ansari_DSCF8146.jpg)
*Türbe içinde Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin kabri önündeki ziyaretçiler (R Prazeres, CC-BY-SA-4.0)*

Yoğun ziyaret noktalarından biri olan türbede farklı inanış ve pratikler vardır. *Evsâf-ı İstanbul* (1524/1525) adlı eserde türbenin yardım ve istimdâd gibi nedenlerle ziyaret edildiği yazarken yabancı yazarların eserlerinde ise inanış ve pratikler daha fazla ele alınmıştır. Bu eserlerde tıpkı [Fatih Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Camii) içerisinde bulunan kuyu suyu gibi türbedeki kuyu suyunun da şifalı olduğuna inanıldığı belirtilmektedir. Türbeye Müslüman kılığı ile giren [Barselona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barselona) doğumlu İspanyol gezgin [Domingo Badia y Leblich](https://turkipedia.org/tr/wiki/Domingo_Badia_y_Leblich) türbedeki kuyu suyunun gümüş bir kapla çekilerek halka dağıtıldığını aktarmaktadır. *Folklore de Constantinople* adlı eseri derleyen Fransız folklorik Émile Henry Carnoy ve Jean Nicolaïdès, eserlerinde türbeye yapılacak ziyaretin [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke)'de yapılacak [hac](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac) ibadetinin yarısı sayıldığı, türbe karşısındaki devasa çınar ağacının yapraklarının ise kısırlık gibi birçok hastalığa iyi geldiğine inanıldığını yazmışlardır.[^9]

[^1]: Eyüpsultan türbesi. Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi c.8, s. 3935.
[^2]: Çoşkun, Feray. Osmanlı İstanbulu’nda Müstesnâ bir Ziyâretgâh: Eyüp Sultân Türbesi. Osmanlı İstanbulu. <http://osmanliistanbulu.org/tr/images/osmanliistanbulu-3/feray_coskun.pdf>
[^3]: Çoşkun, a.g.e., s, 547
[^4]: Çoşkun, a.g.e., s, 550
[^5]: Çoşkun, a.g.e., s, 559/60
[^6]: Semavi, Eyice. Eyüp Sultan Külliyesi. TDV İslâm Ansiklopedisi, 1995, s. 11. <https://islamansiklopedisi.org.tr/eyup-sultan-kulliyesi>
[^7]: Aydın, Dilara. Klasik Türk Şiirinde Teberruk Kavramı. Journal of Turkish Language and Literature, 2020, s. 293. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1267484>
[^8]: Çoşkun, a.g.e., s, 561
[^9]: Çoşkun, a.g.e., s, 562/63
