# Evrenos Bey > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenos_Bey > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Evrenos Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Evrenos_Bey (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f5/Tomb_of_Evrenos_in_Giannitsa_by_Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Boissonnas.jpg) * (Frédéric Boissonnas, public-domain)* - **Doğum yeri:** Balıkesir, Karesi Beyliği - **Ölüm tarihi:** 17 Kasım 1417 - **Ölüm yeri:** Yenice Vardar, Osmanlı Devleti - **Çocuklar:** Evrenosoğlu Ali Bey; Evrenosoğlu İsa Bey; Hızırşah Bey; Yakub Bey; Beğce Bey; Süleyman Bey; Barak Bey - **Ebeveynler:** Pranko İsa Bey **Hacı Evrenos Bey** veya **Gazi Evrenos Bey** (ö. 17 Kasım 1417), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin kuruluş döneminden bir [akıncı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C4%B1nc%C4%B1) kumandanı ve aile önderidir. **Evrenuz Bey** olarak da anılır. İsmini [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarihçileri **Avrenezis** veya **Verenezis**, Batılı tarihçiler de **Vrenez** şeklinde yazarlar. ## Evrenos ailesinin kökeni Evrenos Bey, [Karesi Beyliği'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karesi_Beyli%C4%9Fi)ndendir. Köken olarak Akkoyunlu Türklerinden olduğu veya [Kıpçakların](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) Uran kabilesine mensup bulunduğu söylenmektedir.[^1][^2] Boz Oklu Han, Evrenosoğulları'nın bilinen en eski atası olduğu düşünülmektedir.[^3] Ancak Evrenos ailesinin Türk kökenli olmadığı iddiaları da mevcuttur.[^4] [Stanford Shaw](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stanford_Shaw), Evrenos'un aslen Anadolu'da Bizanslı bir feodal prens olduğunu, Bursa'nın ele geçirilmesinin ardından Osmanlı hizmetine girdiğini, İslam'ı kabul ettiğini ve daha sonra hem [Orhan Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi) hem de [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın emrinde önde gelen bir askeri komutan olduğunu öne sürer.[^5] [Joseph von Hammer-Purgstall](https://turkipedia.org/tr/wiki/Joseph_von_Hammer-Purgstall) ise Evrenos'u İslam'ı kabul etmiş [Bizanslı bir Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_Rumlar%C4%B1) olarak görmektedir.[^6] Evrenos'un babasının ismi Pranko İsa Bey olduğundan, kendisinin [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) asıllı olabileceği de değerlendirilmiştir.[^7] 1302 ve 1361 yılları arasında [Karesioğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karesi_Beyli%C4%9Fi)'ne hizmet etmiş olan bu aile [Orhan Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'nin Karesi Beyliği'ni ilhak etmesi üzerine Evrenos Bey'in Pranko İsa Bey önderliğinde [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin hizmetine girmişlerdir. İsa Bey'in ön adı [Dimetoka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimetoka)'nın altı km doğusunda [Meriç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meri%C3%A7) Nehri yakınındaki Sırcık veya Kırcık adıyla anılan ve şimdiki adı [Prangi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prangi) olan kasaba adından gelmektedir. Evrenos Bey ve oğulları, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [Mihaloğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6se_Mihal), [Pehlivanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pehlivano%C4%9Flu), [Malkoçoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malko%C3%A7o%C4%9Flu_ailesi) ve [Turahanlıoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turahan_Bey) [Körcümooğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_cuma_bey) ile birlikte ilk [akıncı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C4%B1nc%C4%B1) ailelerindendirler. İsa Bey, şehzade [Süleyman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_%28Orhan_Gazi%27nin_o%C4%9Flu%29) ile birlikte [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) fetihlerine katılmış ve bir akında [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'ın [Radovişte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Radovi%C5%9Fte) şehri civarında ölmüştür. ## Hayatı ![Evrenos Bey'in Yenice Vardar'daki türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Giannitsa%2CGazi_Evrenos_1.jpg/1280px-Giannitsa%2CGazi_Evrenos_1.jpg) *Evrenos Bey'in Yenice Vardar'daki türbesi (Vassiliki Feidopoulou, CC-BY-SA-4.0)* Evrenos Bey; [Balıkesir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bal%C4%B1kesir)'de doğmuş,[^8] 1417 yılında [Yenice Vardar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenice_Vardar)'da (*Vardar Yenicesi* olarak da bilinen şehir bugün [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'da) ölmüştür. Evrenos Bey'in asıl ismi Evren'dir. Bazı kaynaklara göre eski [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca)da "Bey" anlamına gelen *os* eki Evren Bey'e [Orhan Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'nin oğlu Süleyman Paşa ile yaptıkları [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) seferleri sırasında yöre halkına adil davranışlarından ötürü Rum yerli halk tarafından verilmiştir. Âşıkpaşazade'de ismi Evrenuz olarak geçmekte, 'Evren' ve 'Uz' kelimelerinden birleştirilmiş olabileceğini düşündürmektedir. Evrenos 129 yaşına dek yaşamış dört Osmanlı padişahına hizmet etmiştir: Orhan Gazi, [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad), [I. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid) ve [I. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed). [Orhan Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'nin oğlu Süleyman Gazi'nin vefatından sonra Sultan [I. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın hükümdar olup [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'ye gelmesine kadarki dönemde, karşı saldırılara maruz kalarak bir süre gerileyen [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)lar için hasıl olan tehlikeli durum Evrenos Bey ile [Hacı İlbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0lbey)'in ciddi faaliyetleriyle önlenmiştir. Osmanlı hükümdarı [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'ye geçtiğinde Evrenos Bey [Keşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fan) ve [İpsala](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0psala)'yı zapt etmiş, sonra [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) üzerine yürüyen Türk kuvvetlerinin sol koluna tayin edilip ileri fırlayarak, doğu [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya)'daki [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) kuvvetlerinin Osmanlı ordusuna yapmaları muhtemel saldırıları önlemekle görevlendirilmiştir. Evrenos Bey'i daha sonra [Serez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serez)'de akıncı kumandanı olarak görüyoruz. İkinci defa zapt edilen Serez'i kendisine merkez yapan Evrenos [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya)'ya yaptığı akınlarla mühim şehir ve kasabaları elde etmiştir. Evrenos Bey, takriben 1385'te vezir [Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_Kara_Halil_Hayreddin_Pa%C5%9Fa) ile [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya) harekâtına katılmış ve ikinci defa Manastır elde edilmiş ve Hayreddin Paşa ile birlikte [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'ta [Elbasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan) taraflarına ve daha batıya kadar gitmiştir. Bundan sonra Evrenos Bey hacca gitmiş ve buradan dönüşte [Birinci Kosova Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Kosova_Muharebesi)ne denk gelen günlere rastlamış ve bu muharebede kendisinin tecrübelerinden yararlanılmıştır. [Kosova Muharebesi'nden](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Kosova_Muharebesi) sonra [Yıldırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'ın hükümdar olmasını müteakip [Vodina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vodina) ve [Çitroz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87itroz) kasabalarını elde eden Evrenos Bey, 1390'dan itibaren beş, altı sene mütemadi olarak [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'a akın yapmış 1396'da [Niğbolu Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fbolu_Muharebesi_%281396%29)'nda ve [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) seferinde bulunmuştur. Evrenos Bey [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nden sonra şehzadeler arasındaki mücadelede [Süleyman Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C3%87elebi_%28emir%29)'den sonra ihtiyarlığına binaen bu gailelere karışmak istememiş ise de [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de hükümdar olan [Musa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_%C3%87elebi)'nin kendisine baskı yapması üzerine el altından [I. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) tarafını tutmuş ve Rumeli'deki harekât tarzı hakkında I. Mehmed'e yol göstermiş ve onun planı üzere I. Mehmed'in Rumeli'ye geçerek Sırp hududuna gelmesi üzerine diğer uçbeyleriyle beraber kendisine iltihak etmiştir. Evrenos Bey hayli yaşlı olduğu hâlde Kasım 1417'de vefat ederek Vardar Yenicesi'ndeki türbesine defnedilmiştir. Evrenos Bey'in burada türbesinden başka cami, medrese ve imareti ile diğer bazı yerlerde hayırlı tesisleri vardır. Tarihler, Sultan [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın oğlu I. Bayezid'i evlendirdiği zaman Evrenos Bey'in düğün hediyesi olarak elbiselik kumaşlardan başka yüz genç erkek ve yüz genç kız köle ve cariye takdim ettiğini; bu yüz köleden on kölenin elinde içi altın dolu altın tepsi ve on kız cariye elinde yine içleri altınla dolu on altın tepsi bulunduğunu, diğer sekseninin ellerinde de gümüş ibrik ve gümüş maşrapalar bulunduğunu anlatır. I. Murad, Evrenos'un getirdiği saçıyı davetine icabet eden [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r), Karaman, Hamidoğlu ve sair elçilere verdiği gibi, bütün elçilerin getirdikleri hediyeleri de Evrenos Bey'e vermiştir. Yine Evrenos'un getirdiği altınların bir kısmını elçilere ve mütebakisini ulemaya ve fukaraya dağıtmıştır. Bu anekdot Osmanlı'nın daha ilk yüzyılında ulaştığı zenginlik derecesini ispatlaması bakımından önemlidir. ## Evrenos ailesinin Osmanlı Devleti'ne hizmetleri Evrenos Bey'den sonra Osmanlı Devleti'nin hizmetinde [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de akıncı kumandanı olarak Evrenos'un oğulları [Evrenosoğlu Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenoso%C4%9Flu_Ali_Bey) ve [Evrenosoğlu İsa Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenoso%C4%9Flu_%C4%B0sa_Bey)'leri görüyoruz. Bunlardan Ali Bey babasının yanında yetişmiş ve ondan sonra Rumeli'nin meşhur akıncı kumandanlarından olmuştur. II. Murad zamanında 1430'da [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'in zaptında hizmeti görüldüğü gibi, [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan)'a ve [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'a yapmış olduğu müthiş akınlarıyla da dikkati çekmiştir. Ali Bey özellikle 1437'de yaptığı [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan) akınından 70.000 esir ve hesapsız ganimet malıyla dönmüştür. Bundan sonra [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'ı ilk defa kuşatmış ise de [Haçlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri) Seferinin çıkması üzerine kuşatmayı kaldırmaya mecbur olmuştur. [İstanbul'un Fethi'](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)nde ve 1462'de [Fatih Sultan Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) zamanında [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) seferinde bulunmuştur. Vefatı tarihi belli olmayıp kabri [Vardar Yenicesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenice_Vardar)'ndedir. [Dukas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukas_Hanedan%C4%B1)'ın ve ondan naklen [Joseph von Hammer-Purgstall](https://turkipedia.org/tr/wiki/Joseph_von_Hammer-Purgstall) ve diğer bazı tarihçilerin, [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in cülusunda boğdurttuğu kardeşinin Evrenosoğlu Ali Bey eliyle olduğunu ve ertesi gün de Ali Beyi idam ettirdiği hakkında kayıtları yanlış olup, zaten [uç beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/U%C3%A7_beyli%C4%9Fi) olan Ali Bey'in 1462 [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak) seferinde bulunduğuna göre bu şehzadeyi boğanın başka birisi olduğu açıktır. Evrenos Bey'in diğer oğlu İsa Bey de akıncı sancak beylerinden olup 1434 ve 1438 yıllarında [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) harekâtında ve 1443'te [Haçlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri)larla yapılan Morava Muharebesi'nde bulunmuştur. [Haçlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ha%C3%A7l%C4%B1_Seferleri) kumandanı [János Hunyadi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%A1nos_Hunyadi)'nin taarruzu esnasında padişahın huzurunda yapılan görüşmede savunma savaşı yapılmasını tavsiye etmiş ve aksi düşünceler önerenlere karşı tavsiyesi kabul edilmiştir. Vefatı biraderi Ali Bey'den sonra olup [Vardar Yenicesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yenice_Vardar)'ndeki türbesine gömülmüştür. İsa Bey'in de burada cami ve imareti vardır. Daha sonra Ali Bey'in oğullarından Ahmet ve Evrenos Beyler ve Ahmed Bey'in oğulları Musa ve Süleyman Beyler sancak beyliği yaparak 16. yüzyıl başlarına kadar faal hizmet görmüşlerdir. Şemseddin künyeli Emir-i Kebir [Evrenosoğlu Ahmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenoso%C4%9Flu_Ahmed_Bey)'in 1498 tarihli vakfiyesinde Vardar Yenicesi'nde cami, medrese, imaret yaptırdığı görülmektedir. Vakfına oğlu Musa Bey'i mütevelli koymuştur. Vefatı 1502 tarihinden evveldir. Evrenosoğulları ailesi Rumeli'de [Evlad-ı Fatihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evlad-%C4%B1_Fatihan) teşkilatının başında olarak 19. yüzyıl ortalarına kadar gelmişlerdir. Evrenos'un oğlu İkiyürekli Ali Bey, torunu Gazi Ahmed Bey ve torununun oğlu Musa Bey; Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşüne dek devlete çeşitli hizmetlerde bulunmuş Evrenosoğulları'nın en ünlülerindendirler. Evrenos ailesinin üyeleri, Gazi Ahmed Bey'in torunun oğlu Ahmed Bey'in, İslam peygamberi [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'in kızı [Fatma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fat%C4%B1ma)'nın soyundan gelen bir aile üyesi ile evlenmesi sonucunda Şerif ünvanı almışlardır. ## Konuyla ilgili yayınlar - [İsmail Hakkı Uzunçarşılı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_Uzun%C3%A7ar%C5%9F%C4%B1l%C4%B1), *İslam Ansiklopedisi*, Cilt IV, 414-18 - I. Melikoff, *Encyclopedia of Islam, second edition*, Vol. 2, 720-1 - Vasilis Demetriades, *The Tomb of Ghazi Evrenos Bey at Yenitza and Its Inscription (Gazi Evrenos'un Yenice'deki mezarı ve üzerindeki yazıt)*, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 39, No.2, pp. 328–332, 1976 (\*.pdf dokümanı) ## Dış bağlantılar - [The Ottoman Conquest of Thrace, Aspects of Historical Geography](http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0002131.pdf) - yüksek lisans tezi, yazar: Georgios C. Liakopoulos - [http://www.osmanlimedeniyeti.com](http://www.osmanlimedeniyeti.com) - [Bizans ve Osmanlı Kaynaklarında Gâzi Evrenos Bey'in İmajı Hakkında Bir İnceleme, Ayşegül Kılıç - Ankara Üniversitesi](http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/18/1627/17448.pdf) [^1]: Evrenos Bey'in Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir Değerlendirme. [^2]: EVRENOSOĞULLARI. islamansiklopedisi.org.tr. [^3]: Ömer Lütfi Barkan. Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler, I. İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zâviyeler, s. 342. [^4]: Lapavitsas, Costas. Capitalism in the Ottoman Balkans: Industrialisation and Modernity in Macedonia. Bloomsbury Publishing, 8 Ağustos 2019, s. 91. [^5]: Stanford Shaw: History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Volume 1, Empire of the Gazis: The Rise and Decline of the Ottoman Empire 1280-1808. Cambridge University Press, 1977. [^6]: Joseph von Hammer-Purgstall: Geschichte des Osmanischen Reiches. Zweite verbesserte Ausgabe Bd. I - IV. Hartlebens, Pesth 1836. [^7]: Lowry, Heath W.. Fourteenth Century Ottoman Realities. Bahçeşehir University Press, 2012, s. 11. [^8]: Gazi Evrenos Kimdir?.