# Evrengzib

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrengzib
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Evrengzib, https://tr.wikipedia.org/wiki/Evrengzib (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/77/Aurangzeb_holding_a_flywhisk_%286124544937%29_%28cropped%29.jpg)
* (thesandiegomuseumofartcollection, public-domain)*

- **Veraset:** border|22x20px 6. Babür İmparatoru
- **Hüküm süresi:** 31 Temmuz 1658 - 3 Mart 1707
- **Taç giymesi:** 15 Haziran 1659, Delhi
- **Önce gelen:** Şah Cihan
- **Sonra gelen:** I. Bahadır Şah
- **Tam ismi:** Ebul Muzaffer Muhiddin Mohammed Evrengzib Alemgir
- **Hanedan:** Timurlu hanedanı
- **Babası:** Şah Cihan
- **Annesi:** Mümtaz Mahal
- **Doğum yeri:** Dahod
- **Ölüm yeri:** Ahmednagar
- **Dini:** İslam

**Evrengzib** veya **I. Alemgir Şah** tam adıyla **Âlemgîr Ebü'l-Muzaffer Muhammed Muhyiddîn Evrengzib** (Aurang Alamgir, 3 Kasım 1618, [Dahod](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dahod) - 3 Mart 1707, [Ahmednagar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmednagar)), 6. [Bâbürlü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) hükümdarı.

## İlk yılları

Alemgir Şah, [Şah Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Cihan)'ın üçüncü oğluydu. Babasına karşı isyan ettikten sonra Şah Cihan onu büyükbabası [Cihangir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihangir)'ın yanına sürmüştü. Cihangir 1627'de öldükten sonra ailesinin yanına geri dönmüştür.

Şah Cihan eski [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) geleneğine göre oğullarına valilikler vermiştir. Alemgir'i de şubedar (vali) olarak [Deccan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deccan) bölgesine atadı. 1644 yılında Alemgir'in ablası Agra da kaza sonucu ölünce babası Alemgir'i valilik görevinden aldı.

Alemgir 1647 yılında babası tarafından kardeşinin yerine [Badahşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedeh%C5%9Fan_%28il%29) bölgesine vali olarak atandı. O sürede Alemgir Şah askeri yeteneklerini kanıtladı. Daha sonra [Multan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Multan) bölgesine atandı ve [Safeviler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'e karşı bir operasyon başlatıp [Kandehar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandehar)'ı almaya çalıştı ancak başarısız olup yine babasının gözünden düştü.

1652 yılında yeniden Deccan bölgesine atandı. Ancak artık değişmişti. Diğer dinlere karşı hoşgörüsüzlüğü bu dönemde başlamıştı. İlk yıktırdığı Hindu tapınağı bu dönemdedir. Alemgir Şah, 1657 yılında [Golconda Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Golconda_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na ve 1658 yılında [Bijapur Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bijapur_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na saldırmış ve her iki saldırıda da tam zaferin eşiğindeyken babası tarafından geri çağrılmıştır.

![I.Alemgir'i Gösteren Bir Gravür](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Estampes_par_Nicolas_de_Larmessin.f153.Aurangzeb%2C_grand_moghol.jpg/1280px-Estampes_par_Nicolas_de_Larmessin.f153.Aurangzeb%2C_grand_moghol.jpg)
*I.Alemgir'i Gösteren Bir Gravür (Nicolas de Larmessin, public-domain)*

## Tahta Geçişi

Şah Cihan 1657 yılında hastalanmış ve öldüğü bildirilmiştir. Bunun üzerine Babür İmparatorluğu'nda taht kavgası başlamıştır. [Şuja](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Euja) (Şah Cihan'ın ikinci oğlu) kendini Babür İmparatoru ilan etmişti. Ancak Alemgir'in ve [Dara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dara)'nın (Şah Cihan'ın ilk oğlu) baskısıyla geri çekilir.

Daha sonra Alemgir'in kardeşi Murat, Alemgir'in gizli desteğiyle kendini Gücerat İmparatoru ilan eder. Alemgir kardeşiyle beraber [Evrengabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrengabad)'ın kuzeyine doğru ilerleyip soyluların ve generallerin desteğini kazanırlar. Bir dizi zaferden sonra Alemgir, Dara'nın tahta hakkı olmadığını ilan eder.

Şah Cihan, Dara'nın onu durduracağına inanarak bütün imparatorluğu Dara'ya bırakır. Alemgir'e ve Murad'a karşı çıkan Hindu bir lord olan [Jaswant Singh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jaswant_Singh) onlarla savaşmış ve onları güçsüz bırakmıştır. Alemgir Jaswant Singh'i sonunda yenerek birkaç ay içinde Agra'yı teslim alır. Hayatından endişe eden Dara babası olan Şah Cihan'ı bırakarak Agra'dan kaçar. Şah Cihan Agra Kalesi'nde Alemgir'in soylularına teslim olur. Ancak Alemgir onunla konuşmayı reddeder. Çünkü Dara onun düşmanıdır.

## Tam İmparatorluk Unvanı

*Al-Sultan al-Azam wal Khaqan al-Mukarram Hazrat Abul Muzaffar Muhy-ud-Din Muhammad Aurangzeb Bahadur Alamgir I, Badshah Ghazi, Shahanshah-e-Sultanat-ul-Hindiyyah Wal Mughaliyyah*[^1]

## Mirası

Alemgir'in mirası yüzyıllarca devam etti. Gayrimüslim çoğunlukta bir halka şeriat kanunlarını uygulayan ilk Müslüman hükümdardı. Müslümanlarca alkışlanmış ve kimi zaman pir veya halife olarak çağrılmıştı. Şeriatı uygulatmayı başarmış ancak çok sayıda insanda İmparatorluğa karşı yabancılaşma oluşmasına neden olmuştu. Sadece Hindular'ın değil [Şii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiilik)lerin de nefretini kazanmıştı. Onun yaptıkları Marathalar'ın, Sihler'in ve Rajputlar'ın ayrıca diğer gayrimüslim halkların da daha militan davranmalarına ve öldükten sonra onların ayaklanıp kendi bölgelerini geri almalarına ve Hindistanlı Müslümanlar'a saldırmalarına neden oldu. Onun Hindu tapınaklarını imha ettirmesi Hindistan'daki Hindu-Müslüman ilişkilerinin bugün kötü olmasının sebeplerinden biridir. Ayrıca Alemgir kendisinden önceki diğer Babür hükümdarlarının tersine az sayıda mimari eser yaptırtmıştır.

Seleflerinden farklı olarak Alemgir Şah, basit bir hayat sürmüştür. Hacc'a gidecek olanlar için takkeler yaptığı ve kendi yazdığı [Mushaf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mushaf)'ları anonim olarak sattığı bilinmektedir.

![Aurangzeb'in yazmış olduğu Mushaf](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/16/Aurangzeb_Handwritten_Quran.jpg)
*Aurangzeb'in yazmış olduğu Mushaf (public-domain)*

[^1]: https://web.archive.org/web/20150923175254/http://www.asiaurangabad.in/pdf/Tourist/Tomb_of_Aurangzeb-_Khulatabad.pdf <https://web.archive.org/web/20150923175254/http://www.asiaurangabad.in/pdf/Tourist/Tomb_of_Aurangzeb-_Khulatabad.pdf>
