# Evlad-ı Fatihan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Evlad-%C4%B1_Fatihan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Evlad-ı Fatihan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Evlad-%C4%B1_Fatihan (CC-BY-SA-4.0) ![Kosova’da Sultan I. Murat Türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Meshed-i_Hudavendigar_Kosova.JPG/1280px-Meshed-i_Hudavendigar_Kosova.JPG) *Kosova’da Sultan I. Murat Türbesi (User:Hiung-nu, CC-BY-SA-3.0)* ![Mohaç Muharebesi’nde akıncı beylerini gösteren bir minyatür](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Sueleymanname_Akinci-Beys.png) *Mohaç Muharebesi’nde akıncı beylerini gösteren bir minyatür (A painter of the Ottoman Nakkaşhane, public-domain)* **Evlad-ı Fatihan**, ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): اولاد فاتحان *Evlād-ı Fātiḥān*) [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nda [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)’ın fethine katılan [bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bey)lerin, [fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih)lerin soyundan gelenlere verilen addır. O dönemden bugüne kadar [Balkan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_T%C3%BCrkleri) için bu tabir de kullanılır. ## Etimoloji **Evlad**, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) asıllı “efʿāl” kalıbında bir sözdür ve “veled” sözünün çokluk formudur. Anlamı “*1. çocuklar. 2. (Türkçede müfred olarak kullanılır) oğul; kız; çocuk. 3. sülale, nesil.*”[^1] Bu söz Türk dilinde teklik olarak kullanılmaktadır. **Fatihan** sözünün **Fatih** kısmı, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) asıllı “fāʿil” kalıbında bir sözdür ve “fetḥ” sözünün öznesidir. Anlamı “*1. fetheden, açan. 2. bir memleket zapt eden. 3. özel ad II. Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesi dolayısıyla aldığı tarih lakap.*”[^2] *Fatih* sözüne eklenen “+ān”, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) çokluk ekidir. Bütün hâlde kelime, “fatihler, fethedenler”[^3] anlamındadır. ### Evlad-ı Fatihan tamlaması *Evlad-ı Fatihan* tabiri bir tamlamadır. Bu tamlama [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) tamlama mantığına göre oluşturulmuştur. Farsça tamlama mantığı [Hint-Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hint-Avrupa_dil_ailesi) tamlama mantığı örneği olarak Türk diline göre ters bir yapı arz eder. Bu yapıda tamlayan, tamlanandan sonra gelir. *Evlad-ı Fatihan* tamlaması *Fatihlerin Soyu* demektir. ## Tarih 1335 yılında [Süleyman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_%28Orhan_Gazi%27nin_o%C4%9Flu%29)'nin [Karesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karesi_Beyli%C4%9Fi) beyi olması ile zamanının ünlü [Kayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1lar) beyleri [Hacı İlbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0lbey) ve [Gazi Evrenos Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenos_Bey) ile [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya)'nın fethini başlatan [Osmanlı Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_T%C3%BCrkleri) tüm Trakya, Makedonya ve Bulgaristan'ı fethetmişlerdir. Buralara [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'dan, [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)’in kuzeyinden gelen Türkler yerleştirilmeye başlamıştır. Klasik dönemde Osmanlı ordularının ilerlemelerine ön hazırlığı [akıncılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C4%B1nc%C4%B1) yapıyorlar ve istihbarat sağlıyorlardı. Ordu seferberlik halinde yolu boyunca müttefik yerel beylerin askerleri ve [sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi) yazılmış olanların katılımları ile toparlanıyordu. Tahrir defterlerinde Türkmen asıllı olup Rumeli'de yarı-göçebe bir hayat süren [yörükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6r%C3%BCkler)in orduda yerleri özellikle tespit edilmişti.[^4] Bunlar [merkezi kuvvetlerle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1kulu) dil ve din paydaşlığı yanında biniclik, atıcılık, avcılık, iz sürme gibi hasletleriyle ideal askerlerdi. [II. Viyana Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Viyana_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) sonrasındaki [Kutsal İttifak Savaşlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Kutsal_%C4%B0ttifak_sava%C5%9Flar%C4%B1) döneminde klasik düzenin yozlaştığı, asker kaçaklarının arttığı görülmüş ve reforma gidilme ihtiyacı hissedilmiştir. İşte 1102 H. (1691 M.) senesinde çıkarılan bir [hatt-ı hümayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatt-%C4%B1_h%C3%BCm%C3%A2yun) ile yörük taifeleri, "*Evlâd-ı Fâtihân*" adı altında ve Rumeli'nin sağ, [sol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Via_Egnatia) ve orta kolunda olmak üzere yeniden yazıldı.[^5] Bunlara seferberlik dönemlerindeki askeri mükellefiyetler karşılığında geniş vergi muafiyetleri tanınmaktaydı.[^6] Nitekim yazılan bir kanunnâme’de; “Yörük taifesi öteden beri Devlet-i Âliyyenin güzîde ve cengâver, itâatli, ferman dinleyen askerlerinden olup, eski seferlerde küffâr ile yapılan harplerde, kendilerinden iyice yararlık ve yüz aklıkları görüldüğünden, bu tâifeye Evlâd-ı Fâtihân adı verilmiştir” denilmektedir.[^7] Balkanlar'daki savaşlarda en çok kayıp veren Evlad-ı Fatihan askerleri olurdu. [Tanzimat devrinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) Evlad-ı Fatihan muafiyetleri kaldırılarak diğer halk gibi bunlar da vergi ve askerlik mükellefiyetlerine tabi tutuldular.[^8] 1846 yılında Selanik müşirine yazılan bir emirle Evlad-ı Fatihan teşkilatı göreceli olarak ortadan kaldırılmış olmasına rağmen gönüllülük esasıyla 1923 yılına kadar fiilen devam etmiştir. Teşkilatlanma tamamen eski Türk akıncı beylerinin [Tımar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1mar) esasına dayanmakta olup her ne kadar Osmanlı İmparatorluğu'nda aristokrasi olmadığı söylense de, eski bey soyundan gelenlerin liderliğinde eski tımar alanları (tımar köyleri) içerisinde, asker toplayarak gönüllülük esaslı bir teşkilatlanmadır. [1.](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1) [İkinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra nüfus mübadelesine kadar sivil gruplar şeklinde işgale karşı direnişe devam etmişlerdir. ## Kültürel ve sosyal yapı Evlad-ı Fatihan'ın yapısı, [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da o dönemden beri yaşayan [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in nüfusudur. Bu nüfus yapısı tek tipte değildir. Balkanlar'da yaşayan Türklerin bir kısmı [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'dan iskân politikası doğrultusunda göç eden Türklerden oluşur. Başka bir kısmı ise Balkanlar'da [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) öncesinde var olan çeşitli Türk boylarının devamıdır. Balkanlar'da, Osmanlı öncesi ve sonrası diye ayırabileceğimiz iki grup Türk unsur vardır. Bunlardan öncekiler; Konyar, Gacal, Kuman, Peçenek, Avar, Çitak ve Hristiyan Gagavuzlardır. Sonrakiler ise, Osmanlıların bizzat iskân ettikleri Yörükler, Avşar Türkmenleri ve Tatarlardır. Evlad-ı Fatihan da, işte bu ikinci gruba dahil olanlardır. Çünkü, Osmanlı'nın Balkanlar'daki askeri örgütlenmesi içinde yalnız onların yeri olmuştur. Osmanlı öncesinin dört grubundan Gagavuzlar hariç diğerleri, Yörük ve Tatarların Balkanlar'a gelmesinden sonra ve zaman içinde İslam olmakla, diğerlerine karışmışlardır. Kısaca, Balkan Türklerinin böyle karışık bir yapısı vardır. [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'dan yoğun olarak [Karamanoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) topraklarındaki Konyar Sarı Yörükler ve Avşarlar Balkanlar'a göç ettirilmişlerdir. Osmanlı İmparatorluğu idaresi, Karamanoğulları topraklarından göç ettirdiği Türkleri, Balkan topraklarına dağınık bir şekilde yerleştirmiştir. Böylece Anadolu'daki aşiretler arasında kan davası bitmiş ve Balkanlar Türkleştirilip İslamlaştırılmıştır. ## Osmanlı İmparatorluğu sonrası 1912-1913 yıllarında [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından kaybedilmesi, bölgedeki Türkler açısından büyük sorunlara sebep olmuştur. Yüzlerce yıldır bölgede yaşayan Türk nüfusun büyük bir kısmı çeşitli dönemlerde [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye ve az bir kısmı da [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) ülkelerine göç etmek mecburiyetinde kalmıştır. Bütün bu göç hareketlerinin yanında, bugün de Balkan topraklarının çeşitli kesimlerinde Türk nüfus mevcuttur. ## Ayrıca bakınız - [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) - [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar) - [Balkanlar’da Türk tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar_tarihi) - [Balkan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_T%C3%BCrkleri) [^1]: Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara 1998, s. 241. [^2]: Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara 1998, s. 252-253. [^3]: Ferit Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara 1998, s. 252-253. [^4]: M. Tayyib Gökbilgin, Rumeli'de Yürükler, Tatarlar ve Evlad-ı Fatihan, 3. Baskı, İşaret Yay. İstanbul 2008, ISBN 978-975-350-204-7 s. 19 [^5]: M. Tayyib Gökbilgin, a.g.e. s. 255 [^6]: M. Tayyib Gökbilgin, a.g.e. s. 256 [^7]: M. Tayyib Gökbilgin, a.g.e. s. 255 [^8]: M. Tayyib Gökbilgin, a.g.e. s. 256