# Esperanza Malchi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Esperanza_Malchi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Esperanza Malchi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Esperanza_Malchi (CC-BY-SA-4.0)

**Esperanza Malchi** (ö. 1600), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan)'ı [Safiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safiye_Sultan)'ın [kiras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kira_%28%C3%BCnvan%29)ı olan [Yahudi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudiler) bir kadındı.

[Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) haremindeki kadınlar, Valide Sultan dahil olmak üzere haremden dışarı çıkamadıkları için dış dünyayla ilişkilerini çoğu [Yahudi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudiler) olan kadınlarla yürütürlerdi. Bu kadınlara *kira* adı verilirdi. [III. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad)'ın eşi ve [III. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed)'in annesi olan [Safiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safiye_Sultan)'ın kirası da Esperanza Malchi idi[^1]

Esperanza Malchi, [Safiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safiye_Sultan)'ın habercisi olarak [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'nın birçok ülkelerine seyahat etti. [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) kraliçesi [I. Elizabeth](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Elizabeth) ile [Safiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safiye_Sultan) arasında haberleşmeyi sağladı. Malchi'nin 16 Kasım 1599 tarihinde Safiye Sultan adına I. Elizabeth'e yazdığı mektubun İtalyanca aslı British Library'de mevcuttur.[^2] Mektupta Malchi, I. Elizabeth ile Safiye Sultan arasındaki hediye alışverişini bizzat kendisinin yapacağını, hediyeler başka hiç kimsenin elinin değmemesi gerektiği yazılmaktadır.[^3]

Esperanza Malchi ve oğulları [Safiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safiye_Sultan)'ın sayesinde o kadar zengin oldular ki onun bu zenginliğini çekemeyen [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)ler 1600 yılında isyan ederek Malchi'yi öldürdüler. Ailenin mallarına el kondu. Osmanlı tarihçisi Selanikli Mustafa Efendi'nin [Mehmet İpşirli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C4%B0p%C5%9Firli) tarafından 1999 yılında günümüz Türkçesine uyarlanarak yayınladığı kitabında bu konuda aşağıdaki satırlar yer almaktadır: "Tepelenen mel'une Kira'nın ve oğlunun parçaları Atmeydanı'nda birkaç gün köpeklere yedirildi. Ama ortalığı kerih bir koku sardı ve Müslümanlar rahatsız oldular. Sipahiler gelip karının parçalarını topladılar ve odun yakıp ateşe attılar".[^4][^5]

[^1]: Lamdan, Ruth. Jewish Women as Providers in the Generations Following the Expulsion from Spain. Nashim: a Journal of Jewish Women's Studies and Gender Issues, 2007, s. 49-67.
[^2]: A Treasury of Jewish Letters: Letters from the Famous and the Humble, Cilt:2. 1953.
[^3]: Original Letters, Illustrative of English History, etc.. 1827.
[^4]: Tarih-i Selânikî:Selânikî Mustafa Efendi. 1999.
[^5]: Amerikalılar için ikna gücü yüksek ceset teşhiri dersleri. <http://webarsiv.hurriyet.com.tr/2003/07/27/322385.asp>
