# Esad Erbilî > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Esad_Erbil%C3%AE > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Esad Erbilî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Esad_Erbil%C3%AE (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum tarihi:** 1847 - **Doğum yeri:** Erbil, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** Mart 1931 - **Ölüm yeri:** Menemen, İzmir, Türkiye - **Meslek:** Şeyh - **Ebeveynler:** Muhammed Said Efendi - **Çocukları:** Mehmed Ali Efendi **Muhammed Esad Erbilî** veya **Şeyh Esad Erbilî** (d. 1847, [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil) - ö. Mart 1931, [Menemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen)), [Nakşibendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fibendilik) şeyhi. Bazı yazarlarca [Menemen Olayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen_Olay%C4%B1) ile ilişkilendirilir. ## Hayatı 1847 yılında [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil)'de [Halidî](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2lid%C3%AElik) şeyhi Muhammed Said'in oğlu olarak doğdu. Medrese eğitimini [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil)'de tamamladıktan sonra Halidî şeyhi Taha el-Harirî'ye bağlanarak 28 yaşında tarikat eğitimini bitirdi. Hacca gittikten sonra dönüşünde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gitti. [Fatih Camisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih_Camii)'nde [Hâfız-ı Şirâzî](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2f%C4%B1z-%C4%B1_%C5%9Eir%C3%A2z%C3%AE)'nin divanını okuttu. [Meclis-i Meşâyih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Me%C5%9F%C3%A2yih) üyeliğine getirildi. 1883 yılında şeyhlik için [tekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke) talep edince [Kadirî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadir%C3%AElik) icazetnamesi alarak Kelamî Dergahı'nın şeyhi oldu. Şeyh olduktan sonra çevresinin genişlemesi üzerine [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından 1900 yılında [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil)'e sürgün edildi.[^1] [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil)'de kendisini takip eden bir kadının inşa ettirdiği tekkede faaliyetlerine devam etti. [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanından sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönerek terk ettiği dergahta tekrar çalışmaya başladı. Cemiyyet-i Sufiyye'nin ikinci reisi oldu. Cemiyetin açılış konuşmasında [meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Frutiyet) idaresini övdü, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) dönemini eleştirdi.[^2] 1914 yılında tekrar Meclis-i Meşayih üyeliğine getirildi ve reisi oldu. Üsküdar'daki Selimiye Dergahı'nın şeyhliğini de üzerine alarak Kelamî Dergahı ile birlikte tekkelerin kapatıldığı 1925 yılına kadar faaliyetlerini devam ettirdi. Tekkelerin kapatılmasından sonra [Erenköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erenk%C3%B6y%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y)'deki evinde inzivaya çekildi. Evinde devamlı polis gözetiminde tutuldu.[^3] Tekkelerin kapatılmasından kısa süre önce tekkesinde kalan psikolog Carl Vett gözlemlerini, "Dervişler Arasında İki Hafta" kitabında anlatmıştır.[^4] ### Menemen Olayı üzerine aldığı tepkiler [Menemen Olayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen_Olay%C4%B1) üzerine oğlu Mehmed Ali Efendi ile beraber [Menemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen)'e götürülüp idam talebiyle yargılandı ve idama mahkûm edildi ancak yaşı dolayısıyla idam cezası müebbet hapse çevrildi, oğlu idam edildi. Esad Erbilî Menemen’de askerî hastahanede tedavi görürken 3-4 Mart 1931 gecesi öldü.[^5] Zehirletildiğine dair bir iddia vardır.[^6] [Kabrinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezar) yerinin tam belli olmamasına rağmen 1950'de gömüldüğü iddia edilen yerin satın alınmasıyla üzerine bir [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami) inşa edilmiştir. 2017 yılında ise [türbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrbe) inşaasına başlanarak 2018'de türbe tamamlanmıştır. Türbe inşaası ve ziyaretleri pek çok kişi tarafından tepkiyle karşılanmıştır.[^7][^8] ## Eserleri - *Kenzü'l İrfan* - *Mektubat* - *Risale-i Esadiyye* - *Tevhid Risalesi Tercümesi* - *Fatiha-i Şerife Tercümesi* - *Divan* [^1]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 11, sayfa: 348 [^2]: Tasavvuf, sy. 8 (12 Cemaziyelevvel 1329/ 28 Nisan 1327) [^3]: Arşivlenmiş kopya. [^4]: Vett, Carl. Dervişler arasında iki hafta: Danimarkalı parapsikoloğun 1925 yılında İstanbul'daki Kelâmî Dergâhı'nda başından geçen son derece ilginç olaylar. Kaknüs Yayınları, 2004. [^5]: ESAD ERBÎLÎ. islamansiklopedisi.org.tr. [^6]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 11, sayfa: 348 [^7]: Mezar maketi başında ağıt ve bıçakla kurban ibadeti canlandırmasının ardından çocuklar bu kez türbeye götürüldü. T24. [^8]: Kubilay’ı şehit eden Erbili’nin türbesi, CHPli Şahin döneminde “izin” ile yapılmış. sonmuhur.com.