# Erzurum Kuşatması (1628)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1628)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Erzurum Kuşatması (1628), https://tr.wikipedia.org/wiki/Erzurum_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281628%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bc/Abaza-pasa.png)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Erzurum Kuşatması
- **Parçası:** Abaza Paşa ayaklanması
- **Tarih:** 5-22 Eylül 1628
- **Yer:** Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
- **Sebep:** Abaza Mehmed Paşa'nın 1624'ten beri Osmanlı idaresine isyan etmesi
- **Sonuç:** Erzurum alındı, isyan bastırıldı
- **Coğrafi değişiklikler:** Erzurum'da devlet otoritesi yeniden kuruldu, Ahıska İranlılardan geri alındı
- **Savaşan:** Osmanlı İmparatorluğu; Abaza Mehmed Paşa
- **Komutan:** Hüsrev Paşa; Abaza Mehmed Paşa

**Erzurum Kuşatması**, [Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusunun [Abaza Paşa ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_isyanlar%C4%B1)nın merkezi [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'u alarak ayaklanmayı sonlandıran harekâttır.

## Kuşatma öncesi

1622 yılında [II. Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Osman)'ın [Yeniçeri Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)'nın isyanı sonucu tahttan indirilerek öldürülmesinin ardından [Abaza Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_Mehmed_Pa%C5%9Fa) Ocak aleyhinde [ayaklanmış](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_isyanlar%C4%B1), Doğu Anadolu'da Osmanlı otoritesini sarsarken, yeniçerileri öldürmeye başlamıştı.

Sadrazam [Çerkes Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) civarındaki [Karasu Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karasu_Muharebesi)'nde Abaza Mehmed Paşa'nın birliklerini yenilgiye uğrattıp isyancıları [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a sığınmaya mecbur bıraktı. Bunun üzerine, Osmanlı Devleti 1624'ten beri [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)in işgalindeki [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ın kurtarılması hedefine yöneldi.

[Çerkes Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın ölümüyle Sadrazamlığa getirilen [Hafız Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haf%C4%B1z_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın komutasındaki Osmanlı ordusunun 1625-1626'da sonuçsuz kalan [Bağdat Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281625-1626%29)'nın ardından, Sadrazamlığa getirilen [Damat Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayserili_Halil_Pa%C5%9Fa)'nın ilk hedefi [Abaza Paşa ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_isyanlar%C4%B1)'nın tamamen sonlandırılmasıydı. Ancak 1627'de Abaza Mehmed Paşa, üzerine gönderilen [Dişlenk Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Di%C5%9Flenk_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı birliğini imha etti. Bunun üzerine, İranlılarca kuşatılan ve yardım alamayan [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska) İranlılara teslim oldu. Damat Halil Paşa'nın 12 Eylül-25 Kasım 1627'deki 73 günlük [Erzurum Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281627%29) da başarısız olduğu gibi, Osmanlı ordusu dönüş yolunda da soğuk kış koşullarında kayıplar verdi.

Bu başarısızlıkların üzerine azledilen Halil Paşa'nın yerine Sadrazamlığa getirilen [Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa) da ilk olarak Abaza Mehmed Paşa'nın üzerine yürümeyi amaçladı.

## Kuşatma

1 Haziran 1628'de [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat)'a gelen Hüsrev Paşa ilkin Rumeli Beylerbeyi [İlyas Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lyas_Pa%C5%9Fa)'yı isyancıların elindeki [Bayburt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayburt) ve [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan) üzerine gönderdi, ancak buralar Abaza Memed Paşa tarafından çoktan tahliye edildiğinden çatışmasız alındı. Anadolu, Maraş, Sivas ve Karaman Beylerbeyileri de birlikleriyle Erzincan'a vardılar.

Sadrazamın büyük bir kuvvetle [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a yürüme hazırlıkları yapması Abaza Mehmed Paşa'yı telaşlandırdı. Kurtuluş için [Şah Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas)'la irtibata geçti. Şah Abbas (daha önce olduğu gibi son anda vazgeçmemesi için) Abaza Mehmed Paşa'dan sadakatini kanıtlamasını istedi. Bunun üzerine Abaza Mehmed Paşa 1627'de öldürdüğü [Dişlenk Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Di%C5%9Flenk_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)'yla yaptığı muharebede esir aldığı Bostan Paşa ve İsa Bey gibi bazı üst rütbeli Osmanlı subaylarını başında kardeşi İbrahim Bey'in (Küçük Abaza diye biliniyordu) bulunduğu 150 kişilik bir elçilik heyetiyle birlikte İran'a gönderdi. Bu hareketten gayet hoşnut olan Şah Abbas, Ziyadoğlu Mehmed Kulu Han ile Peyker Sultan'ı Erzurum'a yardım için görevlendirdi. Ayrıca Sultaniye'de bulunan Korçıbaşı İsa Han'a da gerektiği takdirde Erzurum'a gidebilecek şekilde hazırlanmasını emretti.

[Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa) 1623-1624'te [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ta olanların [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da da tekrarlanmasından endişelenerek süratle harekete geçti. 22 Temmuz'da [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)'taki orduya zahire dağıtıldı ve ileri harekât başlatıldı. Bu arada 12 kuşatma topu da [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat) ve [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas)'tan Erzurum'a gönderildi. Ardından Halep Valisi [Nogay Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogay_Pa%C5%9Fa) birlikleriyle ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan gönderilen barutla orduya katıldı.

Osmanlı ordusu [Çamurlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87amurlu) ve [Mamahatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mamahatun)'u geçerek Erzurum önüne vardı 5-6 Eylül gecesi askerler metrislere girdi. Hüsrev Paşa da ordugahını Deveboyunu tepelerine kurdu. Varoş tarafından yedi topluk bir batarya kuruldu. Ahmed Paşa Künbed tarafından, [Magrav Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giorgi_Saakadze) Gürcü Kapısı tarafından surlarda gedik açtılar.

Hüsrev Paşa ise, diğer taraftan Abaza Mehmed Paşa'nın direnme gücünü zayıflatmak amacıyla kale içine gizlice haberler gönderip kendisine katılacak olanların bölüğe alınacağı şayiasını yaydı. Bu haberler kısa sürede etkisini gösterdi.[^1] Günden güne adamları azalan ve moral olarak çöken Abaza Mehmed Paşa teslimden başka çare kalmadığını görerek akıl hocası Kayserili Seyyid Abdurrahim Efendi'yi yanında altı kişiyle birlikte Hüsrev Paşa'ya gönderdi. Canına, malına ve adamlarına kastedilmemesi kaydıyla âmân diledi (18 Eylül 1628).

Bu istek Hüsrev Paşa tarafından kabul edildi. Amanname Seyyid Abdurrahim Efendi'ye verilerek yanında bulunan Abaza'nın damadı Mimar Muslihüddin Ağa ile birlikte kaleye gönderildi. Bunun üzerine Abaza Mehmed Paşa 22 Eylül günü alayla şehirden çıkıp Hüsrev Paşa'nın huzuruna gelip, iltifata mazhar oldu ve hilatler kuşandı.

## Kuşatma sonrası

Kale teslim alındıktan sonra [Erzurum Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29)'ne [Tayyar Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tayy%C3%A2r_Mehmed_Pa%C5%9Fa) atandı. Kalenin onarımına başlandı.

20 gün [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da kalan Sadrazam Hüsrev Paşa, Abaza Mehmed Paşa ile (kuşatmayla aynı dönemdeki) [Kars Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Muharebesi_%281628%29)'nde Kars Valisi [Sefer Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sefer_Pa%C5%9Fa) tarafından mağlup edilerek esir edilen İranlıların Ahıska Valisi [Şemsi Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eemsi_Han)'la birlikte Ekim ortalarında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a hareket etti ve 9 Aralık'ta [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'a ulaştı.

[Abaza Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_Mehmed_Pa%C5%9Fa), Padişah [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) tarafından affedilerek [Bosna Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29) görevine getirildi.

Devleti beş yıldır uğraştıran Abaza Paşa ayaklanmasını sonlandıran ve bir yıl İranlıların işgalinde kalan [Ahıska](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska)'yı geri alan Sadrazam Hüsrev Paşa ise bu başarılarının ardından [Bağdat üzerine yapacağı harekat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281630%29)a hazırlanmaya başladı.

## Ayrıca bakınız

- [Abaza Paşa ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza_isyanlar%C4%B1)
- [Erzurum Kuşatması (1627)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281627%29)
- [Kars Muharebesi (1628)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Muharebesi_%281628%29)
- [Bağdat Kuşatması (1630)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281630%29)

## Dış bağlantılar

- [Joseph von Hammer, "Büyük Osmanlı Tarihi", c.9, s. 77-79](https://hacikaanonaran1.files.wordpress.com/2014/12/cilt9.pdf)
- [Özer Küpeli, "Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639), Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir (2009), s. 112-115](http://acikerisim.ikc.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11469/49/%D6zer_K%FCpeli_Osmanl%20-Safevi%20M%FCnasebetleri%20(1612-1639).pdf?sequence=1)
- [İslam Ansiklopedisi, "Abaza Paşa" bahsi](https://islamansiklopedisi.org.tr/abaza-pasa)

[^1]: "Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639)", Özer Küpeli, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir (2009), s. 114