# Erzurum Antlaşması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Antla%C5%9Fmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Erzurum Antlaşması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Erzurum_Antla%C5%9Fmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Erzurum Birinci Antlaşması'nın resmi bir kopyası, Farsça el yazması olarak 19. yüzyılda Kaçar Hanedanı döneminde hazırlanmıştır.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/An_official_copy_of_the_treaty_of_Erzurum%2C_Persia%2C_Qajar%2C_19th_Century.jpg/1280px-An_official_copy_of_the_treaty_of_Erzurum%2C_Persia%2C_Qajar%2C_19th_Century.jpg)
*Erzurum Birinci Antlaşması'nın resmi bir kopyası, Farsça el yazması olarak 19. yüzyılda Kaçar Hanedanı döneminde hazırlanmıştır. (Sotheby's, public-domain)*

- **Adı:** Erzurum Antlaşması
- **Uzun adı:** I.Erzurum Antlaşması
- **Çeşit:** Barış Antlaşması
- **Yazılma tarihi:** 28 Haziran 1823
- **Onaylayanlar:** Mehmed Emin Rauf Paşa ve Mirza Ebü’l-Kasım Kaimmakam
- **Diller:** Osmanlı Türkçesi, Farsça

**Erzurum Antlaşması**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki [Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1) arasında imzalanan ve [1821-1823 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281821-1823%29)nı sona erdiren barış antlaşmasıdır.

## Savaşın Özeti

1813 yılındaki [Gülistan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClistan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ve [Kafkaslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)a büyük ölçüde toprak kaptıran [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki [Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1), bu toprak kayıplarını Osmanlılar'dan toprak alarak telafi etmek istediği için, Avrupalıların da kışkırtmalarıyla [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) ve [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor_%28eyalet%29) bölgelerine saldırılar düzenledi. Sınır olaylarının ve saldırıların yoğunlaşması üzerine [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud), İran'a savaş ilan etti (1820).

İran orduları, Osmanlı idaresinden memnun olmayan, [Doğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'ndeki bazı İran ([Kaçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1)) yanlısı [aşiret](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Firet)lerin de yardımıyla [Doğu Beyazıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fubayaz%C4%B1t) ve [Bitlis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitlis)'i aldılar. [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) ve [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'a doğru iki koldan ilerlediler. Savaş Osmanlılar'ın aleyhine devam ederken İran Ordusunda büyük bir [kolera](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kolera) salgını başladı. İran Ordusu'nun ağır kayıplar vermesi üzerine Kaçar hükümdarı [Feth Ali Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feth_Ali_%C5%9Eah) barış istedi. 1 Haziran 1823 (16 Cemaziyelâhir 1263) tarihinde Erzurum Antlaşması imzalanarak savaşa son verildi.

## Antlaşma

![Erzurum Antlaşması - Osmanlı Arşivleri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/Treaty_of_Erzurum.png)
*Erzurum Antlaşması - Osmanlı Arşivleri (www.otuken.com.tr, CC-BY-4.0)*

Bu antlaşmayla İran ele geçirdiği yerleri geri vererek eski sınırlarına çekilmeyi kabul etti ayrıca din adamlarının [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'da kutsal olarak kabul edilen yerlere ([Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke) ve [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)) erişimi onaylandı.[^1] Antlaşma 25 Haziran'da Padişah [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından onaylandıktan sonra 1639'daki [Kasrı Şirin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kasr-%C4%B1_%C5%9Eirin_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ve 1746'daki ve [Karden Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerden_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile belirlenen sınırlar yeniden yürürlüğe girdi.[^2]

[^1]: Afşarlar ve Zendiler Dönemi Tarih Kaynakları. TTK Yayınları, 2002.
[^2]: XVI. YY. dan Cumhuriyetin İlk Yıllarına Kadar Türk-İran Sınır Sorunları ve Çözümü. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Güz 2010, s. 219-253. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/45/1564/16983.pdf>
