# Ermeni çeteleri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_%C3%A7eteleri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ermeni çeteleri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ermeni_%C3%A7eteleri (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4f/Armenian_Fedayees_1890-1896.jpg)
* (public-domain)*

- **Birim adı:** Ermeni çeteleri
- **Tarih:** 1880'ler - 1920'ler
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu; Rus İmparatorluğu; İran
- **Bağlılık:** Ermeniler; Taşnak; Hınçak; Armenakan
- **Tipi:** Milis
- **Büyüklük:** Tehcir sırasında; 50.000 Milis; 150.000 Çarlık Rusya Ermeni Gönüllü Tugayı; Toplam 200.000
- **Komutan:** Arabo; Ağbyur Serob; Andranik Ozanyan; Kevork Çavuş
- **Komutan1 başlık:** 1893 öncesi
- **Komutan2 başlık:** 1893–1899
- **Komutan3 başlık:** 1899–1904
- **Komutan4 başlık:** 1904–1907

![Murad Sebastia ve milisleri 1915'te Sivas çevresinde 1916'da Erzincan Savaşı ve 1918'de Bakü Muharebesi'ne katıldı.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fb/Armenian_Resistance_-Mourat_-_Defense_of_Erzinjan_1916.png)
*Murad Sebastia ve milisleri 1915'te Sivas çevresinde 1916'da Erzincan Savaşı ve 1918'de Bakü Muharebesi'ne katıldı. (Garegin Pasdermadjian, Aram Torossian, public-domain)*

**Ermeni milisleri**, **çeteleri**, **fedaileri** ([Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice): **Ֆէտայի** *Fedayi*) veya **gönüllüleri** (Ermenice: **կամավոր** *Kamavor*) olarak bilinen ailelerini terk ederek gerilla birlikleri oluşturan [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) birimler. Ermeni gönüllü savaşçılar "hayatını feda etmeye hazır" (Kamavor) kelimesiyle adlandırılmaktadır. İlk olarak [Osmanlı Ermenileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda gerilla örgütleri kurarak Ermeni köylerinin talan edilmesini önlemek amacıyla birlik oluştursalar da bu güçlerin çoğu [Ermeni ulusal hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Ulusal_Hareketi)nin üyesi olarak hizmet etmişlerdir. [II. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) döneminde [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) aşiret kuvvetleri ve [Hamidiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamidiye_Alaylar%C4%B1) askerlerine karşı savaşmışlardır. [Ermeni nüfusun yoğun olduğu bölgeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vil%C3%A2yat-%C4%B1_Sitte)de Osmanlı İmparatorluğu'nun faaliyetlerinine karşı savaşmışlardır. 14 Kasım 1922 tarihli [New York Times](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_New_York_Times) gazetesi, [Birinci Dünya Savaşı'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) 200.000 [Ermeni'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) ordularında veya [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) tarafında savaşan bağımsız birliklerde savaştığını yazdı.[^1]

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın sonunda [Bogus Nubar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nubar_Pa%C5%9Fa) Ermenilerin cesurca Ermeni davası için mücadele ettiklerini [Paris Barış Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)'na dile getirir.[^2] Ocak, 1919, Boghos Nubar mektubunda müttefik orduları için Ermeni halkının katkısının özetini içerirken Ermeni milislerin güçlerinin 50.000 olduğunu söyler.[^3]

“Bizim gönüllüler Ermeni Lejyonu (Fransa)'da zafer kazanıp aslanlar gibi savaştı. Bu Fransız Ermeni Lejyonu'nunda onlar 5.000 kişi olarak Suriye ve Filistin cephesinde General Allenby tarafına katıldı ve Fransız birliklerinin zaferlerinde katkıları var. Kafkasya'da, Kafkas Rus Ordusunda altında Tovmas Nazarbekian, Andranik, Nazarbekoff ve diğerleri ile İtilaf devletleri için dört yıldır savaşmışlardır, yaklaşık 50.000 Ermeni milis ve 150.000 Ermeni gönüllüsü hiç söz etmeden Rusya Devriminden sonra Kafkasya'daki tek kuvvet olarak Mütareke imzalanıncaya kadar Türklere karşı geldiler.[^4]”

## Ayrıca bakınız

- [Müslüman - Türk katliamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman-T%C3%BCrk_katliamlar%C4%B1)
- [Türk düşmanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_kar%C5%9F%C4%B1tl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Ermeni Lejyonu (Fransa)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Lejyonu_%28Fransa%29)
- [Ermeni Gönüllü Tugayları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_G%C3%B6n%C3%BCll%C3%BC_Tugaylar%C4%B1)
- [Ermeni isyanları (I. Dünya Savaşı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_isyanlar%C4%B1)

[^1]: Armenia and the president; A Letter to Mr. Harding on the Problem of Effective Protection of Christian Minorities Under Turkish Rule , New York Times, 14 Kasım 1922 tarihli makale. <http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F20911F7345D1A7A93C6A8178AD95F468285F9>
[^2]: Joan George "tüccarlar tarafından Exile: Ermeniler Manchester, İngiltere, 1835-1935", sayfa 184
[^3]: By Joan George, Merchants in Exile: The Armenians of Manchester, England, 1835-1935, page 184-185
[^4]: By Joan George, Merchants in Exile: The Armenians of Manchester, England, 1835-1935, page 184-185
