# Erken dönem Osmanlı mimarisi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Erken_d%C3%B6nem_Osmanl%C4%B1_mimarisi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Erken dönem Osmanlı mimarisi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Erken_d%C3%B6nem_Osmanl%C4%B1_mimarisi (CC-BY-SA-4.0)

- **Etkinyıllar:** 14. yüzyıl ile 15. yüzyıl
- **Konum:** Anadolu ve Balkanlar
- **Etkilendikleri:** Anadolu Selçuklu mimarisi
- **Etkiledikleri:** Osmanlı mimarisi

**Erken dönem Osmanlı mimarisi** veya **Bursa üslubu** 1299 yılında [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi) tarafından [Söğüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6%C4%9F%C3%BCt)'de Osmanlı'nın tarafından kurulması[^1] ile 1501 yılında [Bayezid Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayezid_Camii)'nin (1501-1505) inşaatının başlaması[^2] arasındaki mimari dönemi kapsar. Bazı araştırmacılar ise bu dönemin [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de yer alan [Üç Şerefeli Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7_%C5%9Eerefeli_Cami) inşaatının 1437 yılında tamamlanmasıyla bittiğini kabul ederler.[^3]

## Dönemin mimarisinin uygulandığı şehirler

![Yeşil Camii (1378-1392), İznik](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Iznik_Ye%C5%9Fil_Camii_7.JPG/1280px-Iznik_Ye%C5%9Fil_Camii_7.JPG)
*Yeşil Camii (1378-1392), İznik (Szoszv, CC-BY-SA-3.0)*

Bu döneme ait yapılar ağırlıklı olarak [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik), [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) ve [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) şehirlerinde yer aldı. Osmanlı mimarisine ait ilk kayda değer uygulamalar İznik şehrinde inşa edildi. Ancak 1335 ile 1365 yılları arasında başkent olan Bursa şehrinde daha anıtsal uygulamaların gerçekleşmesi nedeniyle bu döneme *Bursa üslubu* adı da verilir. 1365 ile 1453 yılları arasında devlete başkentlik yapmış olan Edirne'de ise ağrılıklı olarak camii ve medrese inşa edildi. [Bizans mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_mimarisi) ve [Selçuklu mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_mimarisi) etkilerini taşısa da bu dönemde klasik döneme dayanak oluşturacak fikirlerin ilk uygulamaları bu şehirde gerçekleşti. Ayrıca Klasik dönemin en önemli mimari kavramlarından birisi olacak [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe) kullanılması pratiği burada ortaya çıktı.

### Bursa

1335 ile 1365 arasında Osmanlı Devleti'ne başkentlik yapan [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) şehrinde [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi)nin ilk dönemi için kayda değer olan birçok yapı inşa edildi. Bunların başında [Bursa Lale Şahin Paşa Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa_Lale_%C5%9Eahin_Pa%C5%9Fa_Medresesi) gelmektedir. 1339 yılında Rumeli Beylerbeyi [Lala Şahin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_%C5%9Eahin_Pa%C5%9Fa) tarafından inşa ettirilen bu medresede [Selçuklu mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_mimarisi)nin etkileri belirgindir.[^4][^5] Bu dönemde inşa edilen erken dönem Osmanlı camileri arasında 1440 yılında inşası tamamlanan bugün Osmangazi suriçinde bulunan [Veled-i Yaniç Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veled-i_Yani%C3%A7_Camii)si de sayılabilir.[^6]

### İznik

Her ne kadar Bursa Osmanlı Devleti'nin başkenti idiyse de Osmanlı mimarisinin ilk dönemine ait kayda değer birçok yapı İznik şehrinde inşa edildi. Bunların arasında en eski olanı günümüze kadar ayakta kalan ve 1333 tarihinde inşa edilen [Hacı Özbek Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C3%96zbek_Camii)'dir. Selçuklu mimarisinin etkilerinin olduğu bu camide prizmatik üçgenlere oturan bir kubbe ve [beşik tonoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fik_tonoz) ile tasarlandı. İznik'te yer alan diğer önemli bir yapı da bugün ayakta olmayan ve 1345 yılında inşa edilen [Hacı Hamza Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Hamza_Camii)[^7] ve 1349 yılında [Hacı Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Ali_%28mimar%29) tarafından tasarlanan [Hacı Hamza Kümbeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Hamza_K%C3%BCmbeti)'dir.[^8] 1378 ile 1392 yılları arasında [Hacı Musa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Musa_%28mimar%29) tarafından inşa edilen [Yeşil Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Fil_Camii_%28%C4%B0znik%29) bu döneme ait ve İznik'te inşa edilmiş diğer bir kayda değer yapıdır.[^9] İznik'te bu dönemde inşa edilen diğer kayda değer yapıların başında [İznik Nilüfer Hatun İmareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_Nil%C3%BCfer_Hatun_%C4%B0mareti) (1388), [İznik Yakup Çelebi İmareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_Yakup_%C3%87elebi_%C4%B0mareti) (14. yy) ve [İznik Süleyman Paşa Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_Medresesi) gelmektedir.[^10][^11][^12]

### Diğer

Ayrıca bu dönemde birçok farklı Osmanlı Devleti şehrinde de Osmanlı mimarisi için öneme sahip yapılar inşa edildi. Bunların başında [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik)'te inşa edilen [Orhan Gazi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi_Camii_%28Bilecik%29) (1392), [Gebze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gebze)'de inşa edilen [Gebze Orhan Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gebze_Orhan_Camii) (1323-1331)[^13] gelmektedir.

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi)
- [Bizans mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_mimarisi)
- [Erken dönem Anadolu Türk mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erken_d%C3%B6nem_Anadolu_T%C3%BCrk_mimarisi)
- [Türkiye’de mimarlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_mimarl%C4%B1k)

[^1]: Peter Douglas Rehm. From Osman to Bayezid:Deciphering Early Ottoman History (İngilizce). Etudes Historiques, 2010. <http://etudeshistoriques.org/index.php/etudeshistorique/article/view/12>
[^2]: İstanbul’da Bayezid Camii ve Külliyesi. <http://www.diyanetdergisi.com/diyanet-dergisi-143/konu-968.html>
[^3]: Ottoman Architecture in Bursa (İngilizce). <http://www.kultur.gov.tr/EN/belge/2-1868/ottoman-architecture-in-bursa.html>
[^4]: Bursa'da Osmanlı Mimarisi. <http://www.restoraturk.com/mimarlik-mimari/mimarlik/261-bursada-osmanli-mimarisi.html>
[^5]: Lala Şahin Paşa (Hisar) Medresesi. <http://www.kenthaber.com/marmara/bursa/osmangazi/Rehber/medreseler/lala-sahin-pasa-hisar-medresesi>
[^6]: Ayverdi, Ekrem Hakkı. Osmanlı Mi'marisinde Çelebi ve 2. Sultan Murad Devri 2. Cilt (1403 - 1451). İstanbul Fetih Cemiyeti, 1989, s. 347.
[^7]: Hacı Hamza Camisi. <http://www.kenthaber.com/marmara/bursa/iznik/Rehber/cami-ve-mescitler/haci-hamza-camisi>
[^8]: Mimarlığımız, Şehirciliğimiz ve Mimar Sinan, Remzi Kozal. <http://www.haberinozu.com/mimarligimiz-sehirciligimiz-ve-mimar-sinan-makale,29.html>
[^9]: Yeşil Camii (İznik). <http://www.bursa.gov.tr/?sayfa=mymenu&pid=262>
[^10]: Bursa - İznik Müzesi Müdürlüğü. <http://www.kultur.gov.tr/TR/belge/1-40570/eski2yeni.html>
[^11]: Yakup Çelebi Zaviyesi. <http://www.kenthaber.com/marmara/bursa/iznik/Rehber/mevlevihane-ve-dergahlar/yakup-celebi-zaviyesi>
[^12]: İznik, Kültürel Varlıklar. <http://www.iznik.bel.tr/kultur.html>
[^13]: Orhan Gazi Camisi. <http://www.kenthaber.com/marmara/kocaeli/gebze/Rehber/cami-ve-mescitler/orhan-gazi-camisi>
