# Envâr-ı Zekâ

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Env%C3%A2r-%C4%B1_Zek%C3%A2
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Envâr-ı Zekâ, https://tr.wikipedia.org/wiki/Env%C3%A2r-%C4%B1_Zek%C3%A2 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e7/Envar-i_Zeka_second_issue_of_the_first_volume.jpg)
* (Mustafa Reşid (Life time: 1936), public-domain)*

- **Kategori:** İlmi ve edebi mecmua
- **Sıklık:** İki haftada bir
- **Kurucu:** Mustafa Reşid
- **İlk sayı tarihi:** 1883
- **Son sayı tarihi:** 1885
- **Sonsayı:** 34
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Yer:** İstanbul
- **Dil:** Osmanlı Türkçesi
- **Website:** Envâr-ı Zekâ

***Envâr-ı Zekâ***, [Mustafa Reşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Re%C5%9Fid)'in 1883-1885 yılları arasında yayımladığı edebiyat, [felsefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Felsefe) ve bilim dergisi. [Ebüzziya Tevfik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BCzziya_Tevfik)'in [Matbaa-i Ebüzziyâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matbaa-i_Eb%C3%BCzziy%C3%A2)'sında basılan [dergi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dergi) toplamda 34 sayı çıktı. 15 günde bir çıkan derginin belirli bir yayım istikrarı olmadı ve siyaset dışında her alana hitap ediyordu.[^1]

Türk edebiyatında Ara Nesil olarak adlandırılan sanatkârların edebi ve ilmi faaliyetlerini yansıtan dergi geniş bir yazar kadrosuna sahiptir. [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) ve [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce)den yapılan edebi, felsefi ve bilimsel çeviriler derginin genel muhtevası iken yayımlanan şiirler de [Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) sonrasında değişim yaşayan [şiir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiir) sanatının izlerini taşır.[^2]

[^1]: Aida Audeh; Nick Havely (2012). Dante in the Long Nineteenth Century: Nationality, Identity, and Appropriation. Oxford: Oup Oxford. s. 340.
[^2]: Hakan, Soydaş. Envâr-ı Zekâ Dergisinin Tahlilî Fihristi Işığında Edebî Faaliyetleri. Gazi Türkiyat, 2017, s. 138. <http://www.idealonline.com.tr/IdealOnline/pdfViewer/index.xhtml?uId=61741&ioM=Paper&preview=true&isViewer=true#pagemode=bookmar>
