Emirzade Camii

Emirzade Camii (Εμίρ Ζαδέ Τζαμί), Yunanistan'ın Halkida kentinde bulunan bir camidir. Cami, 15. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiştir. Günümüzde ise bir müze olup halka açık değildir. Evia Arkeolojik Eserler Müdürlüğü tarafından restore edilen Osmanlı eseri bina Salı günü hariç ücretsiz halka açıktır.^{[1]Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας.}

Tarihçe

Cami, 15. yüzyılda Eğriboz'un Osmanlı tarafından fethedilmesinden kısa bir süre sonra inşa edilmiş olup kentte surlarla çevrili üç camiden biriydi.^{[2]Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα. eviaportal.gr, 9 Mart 2014.} 17. yüzyılda Halkida'yıi ziyaret eden seyyah Evliya Çelebi, aralarında Emirzade'nin de bulunduğu 11 camiye dikkat çekmişti.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.}

Minare ve revak, Andre Couchaud'un 1843'te yaptığı bir suluboya resmine dayanarak 19. yüzyılın ortalarına kadar sağlam kaldı.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.}

1821 yılındaki Yunan Bağımsızlık Savaşı ve Halkida'nin Osmanlı eğemenliğinden çıkmasının ardından kışlaya dönüştürüldü.^{[2]Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα. eviaportal.gr, 9 Mart 2014.} 1937'de tarihi bir anıt olarak ilan edildi ve bugün Halkida'nın Orta Çağ arkeolojik koleksiyonunun bir kısmını barındırsa da müze halka açık değildir.^{[2]Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα. eviaportal.gr, 9 Mart 2014.} 1950'lerin sonlarından bu yana bina kademeli olarak restore edilmiş, 1970-1973 döneminde ise restorasyon çalışmaları yapılmıştır.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.}

Mimari özellikler

Osmanlı camisinin dışında camiye dönüştürülmüş eski bir Hristiyan kilisesinin kalıntıları bulunmaktadır.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.} Emirzade Camii, Yunanistan ve Balkanların geri kalanındaki çoğu cami gibi, tek kubbeli, sade bir mimari tarza sahiptir.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.}

Kaybolan revak ve minare dışında cami neredeyse sağlam kalmıştır. Dört yarım konik kubbeye oturan, içi yarım küre, dışı sekizgen kubbeyle örtülü dikdörtgen bir odadan oluşur. Batı tarafında, sütunlu galerinin bulunduğu revak, yarım küre şeklinde bir kalotla örtülmüştür. Silindirik minare güneybatı tarafta yer alırken, günümüze geriye sadece kare tabanı ulaşmıştır.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.}

Giriş çerçevesinin mermer levhalarında Arapça "Buraya huzur içinde girin ve merhametli Allah'ın adıyla ölümsüz olun" yazan yazılar bulunmaktadır. Caminin içi birbirine paralel iki sıra pencereyle aydınlatılmaktadır. İçeride mihrabın nişi doğu duvarına yerleştirilmiş olup, renk ve özgün dekor izleri hala devam etmektedir. Kemeri taçlandıran, üzerinde Arapça Kur'an alıntıları bulunan iki mermer levha daha bulunmaktadır.^{[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.} Ayrıca avludaki 1655 yılında inşa edilmiş, üzerinde yazıtlar bulunan ve özenli kabartmalı İslam sanatıyla süslenmiş çeşme de korunmuştur.^{[2]Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα. eviaportal.gr, 9 Mart 2014.[3]The Ottoman mosque Emir Zade. eviagreece.gr.} Caminin etrafına dağılmış çok sayıda antik sütun ve başlık parçası bulunmaktadır.^{[2]Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα. eviaportal.gr, 9 Mart 2014.}

İnşaat mühendisi Yannis Karalis cami hakkında şu gözlemde bulundu: "Emirzade camii, Yunanistan'da korunan birçok cami gibi, açıkça etkilendiği Bizans mimarisiyle olan ilişkisi ve aynı zamanda Bizans mimarisiyle Ortaçağ Yunan yerleşimleri ile entegrasyonu nedeniyle özellikle ilgi çekicidir. Ancak araştırma henüz ilerleme kaydetmedi."^{[2]Τζαμί Εμίρ Ζαδέ στη Χαλκίδα. eviaportal.gr, 9 Mart 2014.}