Emir Taragay
Emir Taragay, Emir Taragay Noyan, Taragay Noyan, Taragay Barlas veya Barlaslı Emir Taragay (d. 1290/1300 – ö. 12 Mart 1360 MS), Çağatay Hanlığı döneminde Mâverâünnehir bölgesindeki Türk-Moğol Barlas kabile konfederasyonunun küçük bir emiriydi.[1]Harl, Kenneth W.. Empires of the Steppes: The Nomadic Tribes Who Shaped Civilisation. Bloomsbury Publishing, 17 Ağustos 2023, s. 391.
Çagatay Han'ın sarayında küçük bir soylu olarak hizmet veren Taragay, daha çok Sufi ruhani yaşam tarzını benimseyen ve Nakşibendi tarikatını uygulayan İslamlaşmış bir kişi olarak tanınıyordu; askeri yaşam süren yarı göçebe kabile akrabalarına kıyasla daha çok bu yaşam tarzını benimsemişti. Aynı zamanda, 1370 yılında Timur İmparatorluğu'nu kuran Orta Asya Türk-Moğol fatihi Timur'un babasıydı ve 1411-1449 yılları arasında Orta Asya'yı yöneten Timur Sultanı, astronom ve matematikçi Uluğ Bey'in büyük dedesi ve Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür'ün (1483-1530) büyük büyük büyük büyük dedesiydi.

Taragay, bu kabilenin küçük bir soylusu olarak tanımlanmıştır. Ancak Manz, Timur'un kendi başarılarını daha dikkat çekici göstermek için babasının sosyal konumunu daha sonra küçümsemiş olabileceğini savunmaktadır. Taragay'ın özellikle güçlü olduğuna inanılmasa da, oldukça varlıklı ve etkili olduğunu belirtiyor.[2]Manz, Beatrice Forbes. Tamerlane and the Symbolism of Sovereignty. Iranian Studies, 1988, s. 105-122. Bu, Timur'un babasının 12 Mart 1360'ta ölümünden sonra doğduğu yere döndüğünü ve mal varlığıyla ilgili endişe duyduğunu belirten Zafernâme'de gösterilmiştir.[3]Sharaf ad-Din Ali Yazdi, Zafarnama (1424–1428), p. 35. Taragay'ın sosyal önemi, onu Emir Hüseyin Karaunas'ın sarayında bir ileri gelen olarak tanımlayan Arabşah tarafından da ima edilmektedir.[4]Tamerlane: The Life of the Great Amir. Bloomsbury Academic, 2017, s. 4. Buna ek olarak, Doğu Çağatay Hanlığı'nın büyük Emiri Hamid Kereyid'in babasının Taragay'ın arkadaşı olduğu belirtilmektedir.[5]Sharaf ad-Din Ali Yazdi, Zafarnama (1424–1428), p. 75.
Emir Taragay, Timurlulara göre Cengiz Han'ın soyundan gelen Tekina Hatun ile evliydi.[6]Ahmad, Aijaz. Religion and Culture Under Mughals. Concept Publishing Company, 1 Ocak 2024, s. 3. Toplam dört oğlu ve iki kızı vardı; bunlardan biri, türbesi Semerkant'ta bulunan Turkan Ağa Türbesi'nde görülebilen Kutlug Turkan Ağa'dır. Kendisi de kızı Şad-i Mulk Ağa ile birlikte orada defnedilmiştir.
Kaynakça
- 1.Harl, Kenneth W.. Empires of the Steppes: The Nomadic Tribes Who Shaped Civilisation. Bloomsbury Publishing, 17 Ağustos 2023, s. 391. books.google.com
- 2.Manz, Beatrice Forbes. Tamerlane and the Symbolism of Sovereignty. Iranian Studies, 1988, s. 105-122.
- 3.Sharaf ad-Din Ali Yazdi, Zafarnama (1424–1428), p. 35.
- 4.Tamerlane: The Life of the Great Amir. Bloomsbury Academic, 2017, s. 4. books.google.com
- 5.Sharaf ad-Din Ali Yazdi, Zafarnama (1424–1428), p. 75.
- 6.Ahmad, Aijaz. Religion and Culture Under Mughals. Concept Publishing Company, 1 Ocak 2024, s. 3. books.google.com