# Emir Mengücek

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Meng%C3%BCcek
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Emir Mengücek, https://tr.wikipedia.org/wiki/Emir_Meng%C3%BCcek (CC-BY-SA-4.0)

![Divriği Ulu Cami portal](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1d/DivrigiUluCamiportal_%282006%29.jpg)
*Divriği Ulu Cami portal (Avniyazici~commonswiki, CC-BY-SA-3.0)*

**Emir Mengücek**, (; *Emir Ahmed Mengücek*[^1],1071 - 1118[^2]) [Büyük Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Sultanı Alp Arslan'ın komutanlarından, 1080'de [Mengücekliler Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meng%C3%BCcekliler)'nin kurucusudur.

Emir Mengücek, her biri ait oldukları Oğuz boylarının veya bu boyların oymaklarının beyi olan [Savtekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Savtekin), Sanduk, [Emir Afşin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Af%C5%9Fin), [Süleyman Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman_%C5%9Eah), Altuntas, [Atsız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ats%C4%B1z), [Aksungur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_sungur), [Danişmend Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2ni%C5%9Fmend_Gazi), [Artuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artuklu_Beyli%C4%9Fi), [Saltuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saltuklu_Beyli%C4%9Fi), [Çavlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avl%C4%B1), [Çavuldur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avuldur_boyu),[^3] Gevherayin, Porsuk, Bozan gibi [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'ın ordusunda yer alan zamanın en büyük kumandan ve emirlerinden biriydi.

[Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan), [Malazgirt Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi)'ndan sonra [Emir Saltuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Saltuk)'a [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) ve çevresini; [Emir Artuk Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Artuk_Bey)'e [Mardin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mardin), [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r), [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya), [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput) ve çevrelerini; [Emir Melik Dânişmend Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Melik_D%C3%A2ni%C5%9Fmend_Gazi)'ye [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri), [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas), [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat_%28il%29), [Niksar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niksar), [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) ve çevrelerini; [Emir Çavuldur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%C3%87avuldur)'a [Maraş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahramanmara%C5%9F), Saros ve çevrelerini; Emir Mengücek'e ise, [Erzincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzincan), [Kemah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemah), [Şarkikarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eebinkarahisar) ve çevrelerinin fethi görevini vermiştir.

Bu nedenle Mengüceklilerin ilk vatanları Kemah ve Erzincan dolaylarıdır. Daha sonra sınırları içerisine Şarkikarahisar ve Divriği yörelerini de katmışlar, başkentlerini [Divriği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divri%C4%9Fi)'ye taşımışlardır. Mengücek Bey öldükten sonra yerine oğlu İshak Bey geçti. Onun zamanında toprakları Danişmendliler tarafından alındı. İshak Bey 1142'de öldükten sonra devletin toprakları Erzincan yöresi ve Divriği yöresi olmak üzere ikiye ayrıldı. Divriği kolunun yönetimi Süleyman Bey'e verildi. Burası kısa bir süre sonra Selçuklulara bağlandı. Erzincan kolunun yönetimi ise Davut Bey'e kaldı. Burası 1228'de [I. Alaeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Al%C3%A2eddin_Keykubad) tarafından Selçuklulara bağlandı.

1116 yılında [Bizanslılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)la [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) arasında cereyan eden [Bolybotum (Bolvadin) Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolvadin_Muharebesi)'nda, Büyük Selçuklu Sultanı [Müizzeddin Melikşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Melik%C5%9Fah) ordusunu güneydeki dağın yamacına, Emir Mengücek ise ordusunu kuzeydeki dağın yamacına yerleştirmiş, işte bu durum üzerine sultanın çekildiği dağa Sultan dağı, Emir Mengücek'in çekildiği dağa da [Emir dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Da%C4%9F%C4%B1) adı verilmiştir. [Afyonkarahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar_%28il%29) ilinin ilçelerinden olan [Sultandağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanda%C4%9F%C4%B1) [Sultan Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan_Da%C4%9Flar%C4%B1)'nın eteklerinde, diğeri [Emirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emirda%C4%9F) ise [Emir Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Da%C4%9F%C4%B1)'nın eteklerinde bulunmaktadır.

[^1]: eski Türkçede Mengü: edebi, daimi, sonsuz anlamına gelir.
[^2]: Mengücekler. 10 Eylül 2016. <https://www.altayli.net/mengucekler.html>
[^3]: Oğuz boyların biridir, Çuvaldar veya Çavundur diye söylenir.
