# Emir (üzüm) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_(%C3%BCz%C3%BCm) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Emir (üzüm), https://tr.wikipedia.org/wiki/Emir_%28%C3%BCz%C3%BCm%29 (CC-BY-SA-4.0) - **Rengi:** Beyaz - **Tür adı:** Vitis vinifera Linné subsp. vinifera - **Diğer adı:** İmir - **Orijinal kökeni:** Kapadokya, Nevşehir - **Bölgeler:** Kapadokya (Nevşehir, Kırşehir, Kayseri ve Niğde) - **Önemli şaraplar:** Altın Köpük, Côtes d'Avanos Blanc de Blancs - **Toprak türü:** Volkanik tüf - **Tehlikeler:** Köpüklenme - **Çiçek cinsiyeti:** Hermofrodit - **Vivc kimliği:** 13621 **Emir** (ayrıca **İmir**), [Kapadokya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapadokya) yöresine özgü beyaz bir [üzüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cz%C3%BCm) çeşididir.[^1][^2] Sulu ve aromatik yapısıyla [beyaz şarap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyaz_%C5%9Farap) üretiminde yoğun olarak tercih edilen bir türdür; [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir), [Kırşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C5%9Fehir), [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) ve [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde) çevresindeki bağlarda yaygın olarak yetiştirilir.[^3][^4] Sek şarap yapımında kullanılır. Monosepaj olarak değerlendirildiği gibi, diğer bazı beyaz üzümlerle ([Sultaniye üzümü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultaniye_%C3%BCz%C3%BCm%C3%BC), [Narince](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narince), [chardonnay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chardonnay)) kupajı da yapılmaktadır.[^5] Emir üzümünden üretilen şaraplar yeşil-sarı ya da açık sarı renge sahiptir; kendine özgü ince aromaları, mineralli yapısı ve serinletici bir lezzeti vardır.[^6] Yüksek asiditesi sayesinde köpüklü şarap yapımına da elverişlidir.[^7][^8] Emir, Anadolu'nun binlerce yıllık şarap kültürünün günümüzdeki en önemli temsilcilerinden biridir. Özellikle [Hititler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hititler) ve [Romalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Roma) döneminde büyük değer kazanan Emir üzümü bölgede geniş alanlara yayılmıştır.[^9][^10] ## Adlandırma Üzümün adının, geçmişte hükümdar sofralarının özel şarabı olmasından ötürü Arapça kökenli "[emir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir)" (komutan, hükümdar) sözcüğünden geldiği aktarılır.[^11][^12] Yabancı kaynaklar da adın Türkçedeki "buyuran" ya da "hükmeden" anlamına gönderme yaptığını ve şarabın Roma döneminden bu yana aristokrat sofralarındaki popülerliğinden kaynaklandığını belirtir.[^13][^14] Bölgede ayrıca **İmir** biçiminde de anılır.[^15] ## Tarihçe Asmanın anavatanlarından biri olan Anadolu'da bağcılık kültürünün başlangıcı çok eski dönemlere uzanır.[^16] Emir, Orta Anadolu'nun en eski yerel üzüm çeşitlerinden biri olarak kabul edilmekte ve Kapadokya'da Hitit döneminden itibaren yetiştirildiği bilinmektedir.[^17][^18] Romalılar döneminde de bölgede önemli bir bağcılık geleneği oluşmuş ve Emir geniş alanlara yayılmıştır.[^19] Yakın dönem tarihinde ise [Nevşehirli Damat İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın yaklaşık 300 yıl önce Nevşehir'de bağlar kurdurduğu, bugünkü bazı kütüklerin o döneme uzandığı aktarılır.[^20] Cumhuriyet döneminde Tekel, "Ürgüp" markası altında Emir üzümünden hem sek hem köpüren stilde şaraplar üretmiştir.[^21] ## Ampelografik özellikler Emir [*Vitis vinifera*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vitis_vinifera) Linné subsp. *vinifera* tür adı altında sınıflandırılır ve [hermofrodit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hermafroditlik) çiçek yapısına sahiptir.[^22] Daneleri orta büyüklükte ve orta kalınlıkta kabuğa sahip, sulu bir yapıdadır.[^23] Hasadı Eylül ayı sonlarında başlar.[^24][^25] Nevşehir'de yapılan survey çalışmalarında Emir, Dimrit, Çavuş ve Parmak ile birlikte ilin en yaygın yerel asma genotipleri arasında belirlenmiştir.[^26] Bölgede üretilen üzümlerin yaklaşık yüzde 10-15'ini Emir oluşturur.[^27] ## Yetiştirildiği bölgeler ve teruar Emir asıl olarak Kapadokya bölgesinde, [Kızılırmak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l%C4%B1rmak) havzasının oluşturduğu mikroklimada, 900-1100 metre rakımlı yaylalarda yetiştirilir.[^28][^29] Bölgenin volkanik tüf ve kireçtaşı karışımı toprakları üzüme belirgin bir mineralite kazandırır.[^30][^31] Kapadokya bölgesinin karasal iklimi; sıcak ve kurak yazlar, soğuk ve karlı kışlar, gece ile gündüz arasındaki yüksek sıcaklık farkıyla karakterizedir. Bu farklılık üzümün hem tam olgunluğa ulaşmasını hem de sağlıklı asiditesini korumasını sağlar.[^32][^33] Çat ve Sofular köyleri özellikle nitelikli Emir bağlarının bulunduğu mevkiler olarak öne çıkar.[^34] Son dönemde Ege bölgesinde de bazı bağlarda Emir denemeleri yapılmaktadır.[^35] Bazı kaynaklar ise Emir'in dünyada yalnızca Kapadokya'da yetiştiğini belirtir.[^36] ## Şarap özellikleri Emir üzümünden üretilen şaraplar yeşil yansımalı açık saman sarısı renktedir.[^37] Burunda limon, greyfurt, yeşil elma, armut, beyaz çiçek ve mineral notaları öne çıkar; damakta diri asidite, gevrek bir yapı ve uzun bir bitiş sunar.[^38][^39][^40] Bazı şarap yazarları Emir'i, yüksek asiditeli, zarif ve mineralli karakteri nedeniyle "Türkiye'nin [Chablis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chablis)'si" olarak tanımlar.[^41] Genellikle erken tüketim için üretilir ve [meşe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fe) ile fazla uyumlu değildir.[^42] Yüksek asiditesi sayesinde köpüklü şarap üretimine de elverişlidir; bu üslup Türk üreticiler arasında giderek yaygınlaşmaktadır.[^43] ## Önemli şaraplar [Kavaklıdere Şarapları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavakl%C4%B1dere_%C5%9Earaplar%C4%B1), 1950'li yıllarda Emir üzümünden Türkiye'nin ilk doğal köpüren şarabı olan **Altın Köpük**ü üretmiştir.[^44] Altın Köpük, "méthode de la cuve close" (basınçlı tankta ikinci fermantasyon) yöntemiyle üretilir ve "élevage sur lies" (tortu üzerinde dinlendirme) aşamasından sonra şişelenir.[^45] Kavaklıdere, 90. yıl dönümünde Emir ve [Chardonnay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chardonnay) üzümlerinden, şampanya yöntemiyle (méthode champenoise) ürettiği **Côtes d'Avanos Méthode Traditionnelle Blanc de Blancs**ı piyasaya sürmüştür.[^46] Emir üzümünden üretilen diğer öne çıkan şaraplar arasında Kavaklıdere'nin her yıl kasımın üçüncü perşembesi piyasaya çıkardığı **Primeur Beyaz**, **Çankaya**, **Selection Emir** ile [Turasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turasan), [Kocabağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaba%C4%9F) ve [Suvla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suvla) üreticilerinin Emir varyetal şarapları sayılabilir.[^47][^48] ## Yemek uyumu Diri asiditesi ve mineral karakteri Emir'i deniz ürünleri ve hafif beyaz et yemekleriyle iyi bir eşleştirme adayı yapar. [Lakerda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lakerda), ahtapot, [füme somon](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C3%BCme_somon) gibi balık mezeleri; çeşitli [suşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su%C5%9Fi) türleri; ızgara balık ve kabuklu deniz ürünleri Emir ile uyumludur.[^49][^50] Sosu çok baskın olmayan kremalı makarnalar, ızgara tavuk ve [ızgara kuşkonmaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Izgara_ku%C5%9Fkonmaz) ile de tercih edilir; hafif peynirler ve [zeytinyağlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinya%C4%9Fl%C4%B1) mezelerle de eşleştirilebilir.[^51][^52] ## Dış bağlantılar - [Vinotolia şaraplık üzümler](https://web.archive.org/web/20120305194033/http://www.vinotolia.com/iframe/saraplik_uzumler.html) - [Emir üzümü](https://web.archive.org/web/20110910124018/http://www.gurmerehberi.com/sarap-rehberi/uzum-cesitleri/emir/) - [Vitis International Variety Catalogue – Emir](https://www.vivc.de/index.php?r=passport%2Fview&id=13621) [^1]: Emir. Wine-Searcher. [^2]: Emir, VIVC kimliği 13621. Vitis International Variety Catalogue. [^3]: Nevşehir – Ekonomi. Nevşehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. [^4]: Kapadokya Teruarı ve Emir Üzümü. Bugün Ne Yesem?. [^5]: From Emir to Öküzgözü: getting to know Turkey's indigenous grapes. Club Oenologique, 22 Ağustos 2023. [^6]: Şaraplık Yerel Üzümler – Emir. Adım Adım Gurme, 21 Ağustos 2019. [^7]: Emir. Wine-Searcher. [^8]: Unutulmayacak üzüm: Emir. Agos, 12 Temmuz 2017. [^9]: Nevşehir – Ekonomi. Nevşehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. [^10]: Emir Grape; A Local White Turkish Grape Variety in Cappadocia. Somm Digi, 30 Ekim 2022. [^11]: Nevşehir – Ekonomi. Nevşehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. [^12]: Nevşehir'de 450 çeşit türde üzüm yetişiyor. FİB Haber. [^13]: Emir. Wine-Searcher. [^14]: From Emir to Öküzgözü: getting to know Turkey's indigenous grapes. Club Oenologique, 22 Ağustos 2023. [^15]: Nevşehir'de 450 çeşit türde üzüm yetişiyor. FİB Haber. [^16]: Boz, Y.. Asma Genetik Kaynaklarımız ve Nevşehir İli Üzüm Çeşitleri. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2017, s. 132-136. [^17]: Emir Grape; A Local White Turkish Grape Variety in Cappadocia. Somm Digi, 30 Ekim 2022. [^18]: Nevşehir – Ekonomi. Nevşehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. [^19]: Nevşehir – Ekonomi. Nevşehir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. [^20]: Nevşehir'de 450 çeşit türde üzüm yetişiyor. FİB Haber. [^21]: Kapadokya Teruarı ve Emir Üzümü. Bugün Ne Yesem?. [^22]: Emir, VIVC kimliği 13621. Vitis International Variety Catalogue. [^23]: Nevşehir'de 450 çeşit türde üzüm yetişiyor. FİB Haber. [^24]: Nevşehir'de 450 çeşit türde üzüm yetişiyor. FİB Haber. [^25]: Üzüm Diyarı Nevşehir'de Başlıca Üzüm Türleri. FİB Haber. [^26]: Boz, Y.. Asma Genetik Kaynaklarımız ve Nevşehir İli Üzüm Çeşitleri. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2017, s. 132-136. [^27]: Üzüm Diyarı Nevşehir'de Başlıca Üzüm Türleri. FİB Haber. [^28]: Nevşehir'de 450 çeşit türde üzüm yetişiyor. FİB Haber. [^29]: Unutulmayacak üzüm: Emir. Agos, 12 Temmuz 2017. [^30]: Unutulmayacak üzüm: Emir. Agos, 12 Temmuz 2017. [^31]: Türkiye'de Yetiştirilen En İyi Beyaz Şarap Üzümleri. Hanım Köylü, 16 Ekim 2025. [^32]: Unutulmayacak üzüm: Emir. Agos, 12 Temmuz 2017. [^33]: Türkiye'de Yetiştirilen En İyi Beyaz Şarap Üzümleri. Hanım Köylü, 16 Ekim 2025. [^34]: Kapadokya Teruarı ve Emir Üzümü. Bugün Ne Yesem?. [^35]: Kapadokya Teruarı ve Emir Üzümü. Bugün Ne Yesem?. [^36]: Turasan Emir. Grape Expectations. [^37]: Türk Beyaz Şarapları ve Şarap-Yemek Uyumu Seri 2 (Emir Üzümü ve Yemek Uyumu). La Liberta, 5 Temmuz 2023. [^38]: Türk Beyaz Şarapları ve Şarap-Yemek Uyumu Seri 2 (Emir Üzümü ve Yemek Uyumu). La Liberta, 5 Temmuz 2023. [^39]: Şaraplık Yerel Üzümler – Emir. Adım Adım Gurme, 21 Ağustos 2019. [^40]: Türkiye'de Yetiştirilen En İyi Beyaz Şarap Üzümleri. Hanım Köylü, 16 Ekim 2025. [^41]: Türkiye'de Yetiştirilen En İyi Beyaz Şarap Üzümleri. Hanım Köylü, 16 Ekim 2025. [^42]: Emir. Wine-Searcher. [^43]: Emir. Wine-Searcher. [^44]: Yeni yılın şerefine şampanya. Radikal, 31 Aralık 2011. [^45]: Kapadokya Teruarı ve Emir Üzümü. Bugün Ne Yesem?. [^46]: Emir kategorisi şarap tadımları. Deniz Demirdöven. [^47]: Türk Beyaz Şarapları ve Şarap-Yemek Uyumu Seri 2 (Emir Üzümü ve Yemek Uyumu). La Liberta, 5 Temmuz 2023. [^48]: Kapadokya Teruarı ve Emir Üzümü. Bugün Ne Yesem?. [^49]: Şaraplık Yerel Üzümler – Emir. Adım Adım Gurme, 21 Ağustos 2019. [^50]: Türk Beyaz Şarapları ve Şarap-Yemek Uyumu Seri 2 (Emir Üzümü ve Yemek Uyumu). La Liberta, 5 Temmuz 2023. [^51]: Türk Beyaz Şarapları ve Şarap-Yemek Uyumu Seri 2 (Emir Üzümü ve Yemek Uyumu). La Liberta, 5 Temmuz 2023. [^52]: Şaraplık Yerel Üzümler – Emir. Adım Adım Gurme, 21 Ağustos 2019.