# Emeksiz Mehmed Kaptan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Emeksiz_Mehmed_Kaptan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Emeksiz Mehmed Kaptan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Emeksiz_Mehmed_Kaptan (CC-BY-SA-4.0)

**Emeksiz Mehmed Kaptan** ya da **Emeksiz Mehmed Reis**, Türk denizcisi.

18. yüzyılda [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nda [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'da yerleşik [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) [firketeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn) başbuğu.

## Faaliyetleri

Emeksiz Mehmed Kaptan 1736 yılında [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)'de kaza yapan [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) gemisinden yağmalanan malların sahibine iadesi için mübaşir olarak atandı.[^1][^2]

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Sicilya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) arasında 1740 yılından imzalanan antlaşmanın ardından 1741 yazında [Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya)'ya gönderilen Osmanlı Elçisini götüren *Riyale-i Hümayun* ve *Kral-ı Bahri* [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)larının güvenliğiyle görevlendirildi.[^3]

[Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)nın [Malta Şövalyeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri)nin Doğu Akdeniz ve [Ege](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'deki korsanlık faaliyetlerine karşı başarılı harekâtlar[^4] yürüttü. 1751 yılında [üç ambarlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7_ambarl%C4%B1_kalyon) [Per-i Bahri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Per-i_Bahri) [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)unun reisi olan Emeksiz Mehmed Kaptan casuslarının ilkbaharda Maltalıların [Manya Burnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manya_Burnu) civarında filo topladıkları yönündeki haberlerine istinaden filosuyla denize açıldı. [Berre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berre) adası civarında Maltalı korsanları yakalayan Mehmed Kaptan muharebede üstün geldi ve Atina sahilinde baştankara eden korsan gemisi ve mürettebatını ele geçirdiği gibi, [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) esirleri de kurtardı. Ardından bir diğer Malta [firkete](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rkateyn)sini [İpsara](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0psara) adasında mağlup ederek esir eden Osmanlı filosu[^5] 16 Nisan 1751'de bu iki esir gemiyi [Tersane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tersane-i_Amire)'ye teslim etti.[^6] Emeksiz Mehmed Kaptan'ın mücadelesi sonbahara kadar devam etti. Ekim 1751'deki [Vetiloz Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vetiloz_Deniz_Muharebesi)'nde bir üç direkli, iki [şehtiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehtiye) ve bir [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)dan oluşan [Malta filosu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hospitalier_%C5%9E%C3%B6valyeleri)nu kesin bir yenilgiye uğrattı. Bir Malta [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon)u yakılırken, esir alınan diğer üç gemi Emeksiz Mehmed Kaptan tarafından 12 Kasım 1751'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) limanına getirildi.[^7]

[^1]: 51 Numaralı Midilli Şeriye Sicili, No: 3/20-32 (Eylül 1736)
[^2]: "Osmanlı Deniz Ticaretinde Hukukî bir Sorun: Kaza Yapan Geminin Malları", Şenay Özdemir Gümüş, Folklor/edebiyat dergisi, c.18, sy.71 (2012/13), s.118
[^3]: "Osmanlı-Sicilya İlişkileri ve Cizye Muhasebecisi Hüseyin Efendi’nin Sicilya Elçiliği (1740-1742)", History Studies, A Tribute to Prof. Dr. Halil İnalcık, c.5/2 (2013), s.422
[^4]: "18. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Ege (Adalar) Denizi ve Doğu Akdeniz’e Yönelik Güvenlik Parametreleri", Yusuf Alperen Aydın, Osmanlı Araştırmaları / The Journal of Ottoman Studies, c.XLV (2015), s.176
[^5]: "Tarih", İzzî, İstanbul (1199), vr. 247 a-b
[^6]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.15, s.150
[^7]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.15, s.150