# Elviye-i Selâse

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Elviye-i_Sel%C3%A2se
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Elviye-i Selâse, https://tr.wikipedia.org/wiki/Elviye-i_Sel%C3%A2se (CC-BY-SA-4.0)

**Elviye-i Selâse**, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum), [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_%28il%29) ve [Ardahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ardahan_%28il%29) [liva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Liva)larının (sancak) ortak adıydı. “Üç Liva” (elviye livanın çoğuludur) anlamına gelir.[^1]

Bu tabirin, özellikle 1878'den itibaren kullanıldığı söylenebilir. Bu üç sancak, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) ([1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi))'nin ardından yapılan antlaşmayla [Çarlık Rusyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)na bırakıldı.

3 Mart 1918'de imzalanan [Brest-Litovsk Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brest-Litovsk_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla yeniden [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına katıldı. Bununla birlikte 30 Ekim 1918'de imzalanan [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi) uyarınca Osmanlılar bu bölgeyi boşaltmak zorunda kaldılar.

Bir süre [Cenûb-i Garbî Kafkas Hükümeti Cumhuriyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneybat%C4%B1_Kafkas_Ge%C3%A7ici_H%C3%BCk%C3%BBmeti) denetiminde kalan Batum, Kars ve Ardahan, daha sonra [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'ın ve [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan)'ın denetimine girdi. 16 Mart 1921 tarihli [Moskova Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281921%29) ve 13 Ekim 1921 tarihli [Kars Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) hükümleri uyarınca Batum Gürcistan'a, Kars ve Ardahan Türkiye'ye bırakıldı.

## Ayrıca bakınız

- [Vilâyat-ı Selâse](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vil%C3%A2yat-%C4%B1_Sel%C3%A2se) (Üç İl: [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_Vilayeti), [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r_Vilayeti) ve [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik_Vilayeti))
- [Vilâyat-ı Sitte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vil%C3%A2yat-%C4%B1_Sitte) (Altı İl: [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Vilayeti), [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_Vilayeti), [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%27m%C3%BBret%C3%BC%27l-Az%C3%AEz_Vilayeti), [Diyarbekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_Vilayeti), [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Vilayeti), [Bitlis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitlis_Vilayeti))

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <https://islamansiklopedisi.org.tr/elviye-i-selase>
