# Elmakulak Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Elmakulak_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Elmakulak Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Elmakulak_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Elmakulak Muharebesi
- **Tarih:** 21 Haziran 1503
- **Yer:** Elmakulak Dağı
- **Sonuç:** Kesin Safevî zaferi
- **Savaşan:** Akkoyunlu Devleti; Safevîler
- **Komutan:** Akkoyunlu Sultan Murat; Ali Bey Türkman; Murat Bey; İslamış Bey; Şah İsmail; Emir Bayram Han Karamanlı; Lala Hüseyin Bey; Dede Bey Talış; Muhammed Bey Ustaclı; Bayram Bey Karamanlı; Sarı Ali
- **Güç:** 70.000; 12.000
- **Diğer ismi:** Hamedan Savaşı

**Elmakulak Muharebesi** ya da **Hemedan Savaşı** ([Azerice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): *Almaqulağı döyüşü*) - [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) sultanı [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29) ile [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) arasında 21 Haziran 1503'te, günümüzde [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) sınırları içinde bulunan [Hamedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) şehri yakınında yer alan Elmakulak dağının eteklerinde yapılan savaş. Savaş [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusu'nun kesin zaferiyle sonuçlandı.[^1]

## Savaşın nedenleri

- [Şirvanşahlarla](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan%C5%9Fahlar_Devleti) birleşerek öldürdükleri babası [Şeyh Haydar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Haydar) ve dedesi [Şeyh Cüneyt](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_C%C3%BCneyd)'in öcünü almak;
- [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'in, [Şiilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiilik) mezhebini [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'da yaymak istemesi;
- [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)ın zayıflamış otoritesini tamamen ortadan kaldırmak;
- Giderek güçlenen [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) kuvvetlerini ortadan kaldırmak;

## Savaş öncesi

1503 yılının ilkbaharında [Şah I İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) Kamber ağa isimli müridini mektupla [Sultan Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29)'ın yanına gönderdi ve ondan itaat etmesini talep etti. [Safevîlerle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)ın akrabalık ilişkilerini hatırlatan [İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail), onun hakimiyetini tanıdığı takdirde Irak-ı Acem'in bir kısmını [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29)'a ilhak edeceğini söyledi ancak [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29)'ın cevabı olumsuz oldu.[^2] Bu durumda [İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) 12 bin kişilik orduyla [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'den çıkarak, Kızılyüzen çayını geçti ve güneye - [Hamedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan)'a doğru hareket etti. [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29) 70 bin kişilik büyük ordu topladı.[^3]

## Savaş

[Şah I İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) tarafından Hulefa Bey ve Kıpçak Mansur Bey ileride hareket etmek için başkan tayin edildiler. Karapiri Bey [Kaçar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1) ise 1500 süvari ile yedekte tutuldu. Geri kalan [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) emirleri - Dede Bey Talış (Abdulâli Bey Dede), Hüseyin Bey Lala, Muhammed Bey Ustaclı, Bayram Bey Karamanlı, Abdi Bey Şamlı, Yeqan Bey Tekeli, Sarı Ali (mühürdar) cinahlardan, [Şah I İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) kendisi ise merkezde pozisyon tuttular. Karşı tarafta [Sultan Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29) Türkman Ali Bey'i sağ, Murat Bey'i ise sol cinaha tayin etti. Kum hakimi İslamış Bey düşmanın önde gelen ekibine başkanlık ediyordu. O, başlanan savaşta [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F) ön birliğinin saldırısını başarıyla bertaraf ederek, onu merkeze doğru geri çekilmeye zorladı.

Fakat bu sırada Kara Piri Bey Kaçar ona saldırdı. İslamış Bey ele geçirildi, onun ekibi ise tamamen imha edildi. [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) savaşa girerek, bizzat pek çok düşman öldürdü. [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) ordusu perişan edildi. Ali Bey Türkman 10 bin kişilik birlik ile imha edildi. Güzel Ahmet Bayandur (Eybe Sultan'ın kardeşi), ayrıca da İslamış Bey ve diğerleri esir düşerek öldürüldü. [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murad_%28Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29)'ın kendisi ise kaçmayı başardı.[^4]

## Savaş sonuçları

[Akkoyunlu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)'nin ikinci kolu da mağlup edildi. Böylece, [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) tarih sahnesinden çıktı ve şimdiki [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan), [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan), [Doğu Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)ın büyük bir kısmı [Safevîlerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) hükmü altına geçti.

[^1]: Oqtay Əfəndiyev. "Azərbaycan Səfəvilər dövləti". Bakı. ”Şərq-Qərb”. 2007. səh. 54-55.
[^2]: Hasan-ı Rumlu, "Ahsen'üt-Tevarih", s. 278
[^3]: Hasan-ı Rumlu, "Ahsen'üt-Tevarih", s. 398
[^4]: Tarix-i Cahan-ara, say. 303