# Elâru Mevhibe Başkadınefendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/El%C3%A2ru_Mevhibe_Ba%C5%9Fkad%C4%B1nefendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Elâru Mevhibe Başkadınefendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/El%C3%A2ru_Mevhibe_Ba%C5%9Fkad%C4%B1nefendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 6 Ağustos 1835
- **Doğum yeri:** Tiflis, Kafkasya Genel Valiliği, Rus İmparatorluğu; (günümüzde Tiflis, Gürcistan)
- **Ölüm tarihi:** 21 Şubat 1936 (100 yaşında)
- **Ölüm yeri:** Şişli, İstanbul, Türkiye
- **Defin yeri:** Ortaköy Mezarlığı
- **Eşi:** V. Murad
- **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı (evlilikle)
- **Dini:** İslam

**Elâru Mevhibe Kadın** (6 Ağustos 1835, [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis) - 21 Şubat 1936, [Şişli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli)), Osmanlı padişahı [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad)'in ilk eşi ve başkadınefendisidir. Osmanlı Hanedanının en uzun yaşayan üyesidir. [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllıdır.

Mevhibe Kadın 6 Ağustos 1835'te doğdu.[^1] 1848-49'da[^2] o zamanlar [Trabzon Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_%28eyalet%29) valisi olan Gürcü Hayreddin Paşa onu haremde takdim etti. Burada Osmanlı saray geleneğine göre adı Elâru olarak değiştirilmiştir.[^3]

Elâru, Murad ile o daha Şehzadeyken, 2 Ocak 1857'de Sultan [I. Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) döneminde Dolmabahçe Sarayı'nda evlendi.[^4] On iki yaşında Sultan Murad dairesine girdiğini belirtmiştir.[^5] Murad ise evlendiğinde on altı yaşındaydı. Abdülmecid'in 1861'de ölümü ve kardeşi Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in tahta çıkmasından sonra Murad veliaht oldu. İkili, Abdülaziz'in kendisine tahsis ettiği Kurbağalıdere'de bir konakta yaşıyordu. Dolmabahçe Sarayı ve Nisbetiye Köşkü'ndeki şehzade dairelerinde kışları geçirirlerdi. 1875'te Murad, Mevhibe'nin adını değiştirdi.[^6]

Murad'ın ölümünden sonra Mevhibe, Tarlabaşı Sarayı'na yerleşti. Bu saray, bir zamanlar Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in en büyük kızı [Zekiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zekiye_Sultan)'a aitti.[^7] 1908'de [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanından sonra [Şişli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli)'de bir ev satın aldı ve inzivaya çekilmek için oraya yerleşti. Osmanlı Hanedan üyelerinin sürgün edilmesine rağmen o sürgün edilmemiştir. 21 Şubat 1936'da 100 yaşındayken [Şişli](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ei%C5%9Fli)'de öldü ve Ortaköy'de bir mezarlığa defnedildi.[^8]

[^1]: Saray ve Babıali'nin iç yüzü:Sultan Murad'ın baş kadını Mevhibe Hanım'ın anlattıkları. 1 Mart 1934. <http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/32359>
[^2]: Trabzon Eyaletinde Yurtluk-Ocaklık Suretiyle Arazi Tasarrufuna Son Verilmesi (1847-1864). Uluslararası Karadeniz İncelemeleri Dergisi, s. 60.
[^3]: Saray ve Babıali'nin iç yüzü:Sultan Murad'ın baş kadını Mevhibe Hanım'ın anlattıkları. 1 Mart 1934. <http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/32359>
[^4]: Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005. 2005, s. 19. <https://archive.org/details/GenealogyOfTheImperialOttomanFamily2005>
[^5]: Saray ve Babıali'nin iç yüzü:Sultan Murad'ın baş kadını Mevhibe Hanım'ın anlattıkları. 1 Mart 1934. <http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/32359>
[^6]: Saray ve Babıali'nin iç yüzü:Sultan Murad'ın baş kadını Mevhibe Hanım'ın anlattıkları. 1 Mart 1934. <http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/32359>
[^7]: Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Mefruşat-ı Hümayun İdaresi. Selçuk University Institute of Social Sciences, 2015, s. 213.
[^8]: Bir şehzadenin hâtırâtı: vatan ve menfâda gördüklerim ve işittiklerim. YKY, 2004, s. 28. <https://archive.org/details/birehzadeninhtrt0000aliv>
