# Edirneli Nazmi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirneli_Nazmi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Edirneli Nazmi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Edirneli_Nazmi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum adı:** Mehmet
- **Doğum yeri:** Edirne
- **Ölüm tarihi:** 1555
- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Meslek:** Divan şairi

**Edirneli Nazmi** (d. ? - ö. 1555), [Türki-i basit](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%AE-i_bas%C3%AEt) akımı temsilcisi [divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan) şairi. [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de doğmuştur.

Asıl adı bazı kaynaklarda Mehmet, bazı kaynaklarda Muhammed olarak geçer.[^1][^2] [Yeniçeri Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)'nda yetişmiştir. [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) (1514) ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) (1517) seferleri ile [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın bazı seferlerine katılmıştır.[^3] Ahkam Katipliği yapmış, silahtar bölükbaşısı olmuştur. Kendi zamanına kadar yetişmiş şairlerin birbirlerine yazdıkları nezireleri topladığı *Mecmaün Nezair* (Nezireler Topluluğu) adında 3356 şiirden meydana gelen bir [antoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Se%C3%A7ki)si vardır. Yapıtın [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'da, [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa)'da Çeşnegir Kütüphanesinde ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da Nuruosmaniye Kütüphanesinde olmak üzere üç yazma nüshası vardır.

Bir diğer eseri *Divan-ı Türk-i Basit* adında 48.000 beyitlik bir divandır. Şiir gücü bakımından kuvvetli olmayan bu yapıtındaki kasideler ve tarihlerden, yaşadığı dönemin olayları, önemli kişileri, sanatçıların resmî ve özel yaşamları hakkında bilgi edinilebilmektedir. Birçoğu sevgi ve rintlik konularını işleyen şiirlerinde özellikle Rumeli'deki mahalli yaşama ait sahneler canlandırılmıştır. Şiirleri arasında kukla oyunundan bahseden bir parçadan da kukla sanat dalının tarihi aydınlatılmaktadır.

14. ve 15. yüzyıllarda [Arap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_edebiyat%C4%B1) ve [Fars edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars_edebiyat%C4%B1)na özenen divan şairleri zaman geçtikçe, Türkçe sözcükleri daha az kullanır oldular, Türk şiirini yabancı -Arapça ve Farsça- sözcüklerle doldurmaya başladılar. İşte bu durum, o dönemde pek kuvvetli olmayan, hatta zayıf denilebilecek bir tepkiyle karşılandı. Bu, şiir dilinde Türkçülük anlayışının ilk örnekleridir. Bu tepkiden Türkî-i Basit (Yalın Türkçe) akımı doğdu. Diğer Türki-i Basit şairleri [Tatavlalı Mahremi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahrem%C3%AE) ve [Aydınlı Visali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1nl%C4%B1_Visali)'dir.[^4] Türkî-i Basitçiler aruz veznini ve Divan Edebiyatının nazım şekillerini kullanmakla beraber Arapça ve Farsça tamlama kullanılmadan aruz vezniyle hemen hemen [Öz Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96z_T%C3%BCrk%C3%A7e) şiirler yazdılar. Yabancı sözcük ve tamlamaları şiire sokmadılar, Türkçe sözcüklerle halk dilindeki mecazları, deyimleri ve atasözlerini kullanmaya çalıştılar. Bu akım uzun ömürlü ve kalıcı olmamıştır. Çünkü diğer büyük şairler bu olumlu teşebbüse katılmadığı gibi sonraki yüzyıllarda da bu akımı izleyenler görülmemiştir.

Edirneli Nazmi'nin yalın Türkçeyle yazdığı şiirler [Mehmet Fuad Köprülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuat_K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC) tarafından *Milli Edebiyat Cereyanının İlk Mübeşşirleri ve Türk-i Basit* adıyla yayımlandı (1928).[^5] [Nihal Atsız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihal_Ats%C4%B1z) da şair üzerine geniş bir inceleme yapmıştır (1934).

[^1]: Nazmî, Edirneli. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nazmi-edirneli>
[^2]: Özkan, Mustafa. EDİRNELİ NAZMÎ. TDV İslam Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/edirneli-nazmi>
[^3]: Özkan, Mustafa. EDİRNELİ NAZMÎ. TDV İslam Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/edirneli-nazmi>
[^4]: Özkan, Mustafa. EDİRNELİ NAZMÎ. TDV İslam Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/edirneli-nazmi>
[^5]: Nazmî, Edirneli. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/nazmi-edirneli>
