# Edip Ahmet Yükneki

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Edip_Ahmet_Y%C3%BCkneki
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Edip Ahmet Yükneki, https://tr.wikipedia.org/wiki/Edip_Ahmet_Y%C3%BCkneki (CC-BY-SA-4.0)

** Edip Ahmet Yükneki**, 12. yüzyılda yaşamış Türk şair ve yazar. Bir [nasihatname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nas%C3%AEhatn%C3%A2me) veya [siyasetname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siy%C3%A2setn%C3%A2me) niteliği taşıyan ve [Karahanlı Türkçesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1_T%C3%BCrk%C3%A7esi) önemli eserlerinden biri olan [Atabetü'l Hakayık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atebet%C3%BC%27l-Hakay%C4%B1k) (Gerçeklerin Eşiği) adlı eseri günümüze ulaşmıştır.

Doğduğu yer, doğum ve vefat tarihi konusunda belgelere dayanan kesin bir bilgi yoktur.[^1] Orta Çağlarda Orta Asya'nın üç farklı bölgesi olan [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant), [Fergana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana) ve [Otrar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otrar)'da aynı adı taşıyan köylerden hangisinde doğduğu konusunda araştırmacılar arasında görüş birliği sağlanmamıştır.[^2]

Ahmet Yükneki eserini, [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar) hanedanına mensup bir idareci olduğu düşünülen *Muhammed Dad Sipehsalar Bek****e sunmuştur. Eserin günümüze ulaşan en eski nüshası 15. yüzyıl başına ait Semerkant nüshasıdır. ***[***Timurlular***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)*** devrinde edebi faaliyetleriyle ilgilenmiş önemli devlet adamlarından biri olan *****Emir Arslan Hoca Tarhan***** tarafından düzenlenmiş bu nüshanın sonuna Arslan Hoca Tarhan'ın yazdığı ek kısmında Edip Ahmet'in doğuştan kör ve babasının adının *****Mahmud***** olduğu belirtilir.***[^3]

Eserlerinde sık sık hadis ve ayetlere değinmesi, onları açıklaması ve nasihatlerde bulunması Edip Ahmet Yükneki'nin Arapça bilen, tefsir ve hadis gibi İslâmî ilimleri tahsil etmiş bir kişi olduğunu göstermektedir.[^4] Eserde dindarlığın faziletlerinden, ilmin mutluluğa götüren yol oluşundan, cömertliğin bütün ayıpları, kirleri yıkayan, hatta şeref, şan ve güzellik artırıcı bir tabiat olduğundan, tevazuun iyiliğinden, kibrin ve ihtirasın kötülüğünden bahsedilmiştir.[^5] Eseri [Kutadgu Bilig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutadgu_Bilig)'in etkisinde yazdığı düşünülür.

[Ali Şir Nevai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_%C5%9E%C3%AEr_Neva%C3%AE)'nin *Nesayimü'l Mahabbe* adlı eserinde Edib Ahmet'in [İmam-ı Azam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Han%C3%AEfe)'ın öğrencisi olduğundan bahsedilmiştir; gerçekle ilgisi bulunmayan bu rivayetin Edip Ahmet'in dinî kimliğinin ve bilgilerinin halk arasında İmam-ı Azam'a talebe olacak kadar yüksek görülmesi ile ilgisi olabilir.[^6][^7]

Şairin ölümü hakkında da bir bilgi bulunmaz.[^8]

## Eserleri

- [Atabetü'l-Hakayık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atebet%C3%BC%27l-Hakay%C4%B1k)

[^1]: Vagıfkızı, Gatibe. Etno-Kültüroloji Değerler Kodeksi Olarak: Edip Ahmet Yükneki’nin Atebetü’l-Hakâyık Eser. Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi, Eskişehir 2014. <https://www.academia.edu/34436729/ETNO-K%C3%9CLT%C3%9CROLOJ%C4%B0_DE%C4%9EERLER_KODEKS%C4%B0_OLARAK_ED%C4%B0P_AHMET_Y%C3%9CKNEK%C4%B0NIN_ATEBET%C3%9C_L-HAK%C3%82YIK_ESER%C4%B0>
[^2]: Kıdırali, Darhan. Taraz'da Bulunan Son Karahanlı Hükümdarlarından Birine Ait Mezar Anıtı. Gazi Türkiyat, Bahar 2014/14. <http://gazi.edu.tr/posts/download?id=156933>
[^3]: Bayrakcı, Melike Ayşe. Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki'nin Hayatı ve Eseri. <https://www.academia.edu/35679353/Atebet%C3%BCl-Hakay%C4%B1k>
[^4]: Bayrakcı, Melike Ayşe. Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki'nin Hayatı ve Eseri. <https://www.academia.edu/35679353/Atebet%C3%BCl-Hakay%C4%B1k>
[^5]: Reşit Rahmeti Arat, Atebetü'l Hakayık, TDK Yayınları, Ankara 1992
[^6]: Bayrakcı, Melike Ayşe. Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki'nin Hayatı ve Eseri. <https://www.academia.edu/35679353/Atebet%C3%BCl-Hakay%C4%B1k>
[^7]: Gülensoy, Tuncer. Edib Ahmed Yükneki. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, yıl: 1994, cilt:10. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c10/c100395.pdf>
[^8]: Bayrakcı, Melike Ayşe. Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki'nin Hayatı ve Eseri. <https://www.academia.edu/35679353/Atebet%C3%BCl-Hakay%C4%B1k>
