# Ebü'l-Hayr Han (Küçük Jüz hanı)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BC'l-Hayr_Han_(K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_J%C3%BCz_han%C4%B1)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ebü'l-Hayr Han (Küçük Jüz hanı), https://tr.wikipedia.org/wiki/Eb%C3%BC%27l-Hayr_Han_%28K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_J%C3%BCz_han%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e2/Abulkhair_Khan.jpg)
* (John Castle, public-domain)*

- **Veraset:** Küçük Jüz'ün 1. hanı; Kazak Hanlığı'nın sultanı
- **Hüküm süresi:** 1718-1748; 1693-1748
- **Taç giymesi:** 1718
- **Önce gelen:** Kayıp Han (Kazak Hanlığı'nın tek hakanı olarak)
- **Sonra gelen:** Nurali Han
- **Doğum adı:** Ebülhayr
- **Doğum tarihi:** 1693
- **Doğum yeri:** Yesi
- **Ölüm tarihi:** 12 Ağustos 1748
- **Ölüm yeri:** Han molası, Aktöbe eyaleti
- **Eşi:** Bopay Hanım, Bayan Hanım
- **Çocukları:** bakınız: Ailesi
- **Hanedan:** Töre Hanedanı
- **Babası:** Hacı Sultan
- **Annesi:** Bilinmiyor
- **Dini:** Sünni İslamın Hanefi mezhebi

**Ebülhayr Han**, [Küçük Jüz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_J%C3%BCz)'ün ilk [han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_%28%C3%BCnvan%29)ıdır. Tüm [Kazak Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın hanı [Kayıp Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1p_Han)'ın ölümünden sonra [Kazak Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) üç bağımsız hanlığa bölündü: [Ulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu_J%C3%BCz), [Orta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_J%C3%BCz) ve Küçük [Jüzler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazak_C%C3%BCzleri). Küçük Jüz'ün [Kazak Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar) kendileri [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan_%28Kazak_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1%29)[^1] Ebülhayr'ı [hakan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fan) seçtiler. O, yalnızca Küçük Jüz'ün [kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fan)ı olsa da, [Çungarlara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cungar_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ([Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar)) karşı savaşlarda diğer iki jüzle de ittifaka girmiş ve onlara komutanlık yapmıştır. Ebülhayr Han, Kazaklar tarafından Millî Kahraman kabul ediliyor.

## Ailesi

- **Babası** - [Sultan Aytak Hacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Sultan)
- **Annesi** - *bilinmiyor*
- **Eşleri** - [Bopay Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bopay_Han%C4%B1m), [Bayan Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayan_Han%C4%B1m)
- **Oğulları** - [Küçük Jüz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BC%C3%A7%C3%BCk_J%C3%BCz)'ün [hakan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fan)ları [Nurali Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nurali_Han), [Jarmuhammet Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jarmuhammet_Han), [Yerali Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerali_Han), [Ayşuak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fuak_Han)
- Nurali Han'dan torunları:
- [II. Yesim Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Yesim_Han) - Küçük Jüz'ün dörcüncü hakanı.
- [Karatay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karatay_Han) - Küçük Jüz'ün 13. hakanı.
- [Bökey Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6key_Han) - Küçük Jüzün hakanı
- [Şigay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eigay_Han) - Küçük Jüzün hakanı
- [Cihangir Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jangir_Han) - Küçük Jüzün hanı
- [Übeydullah Cengizhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gubaydulla_%C3%87ingizhan) - [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [İmparatorluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mparatorluk) [ordusunun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorluk_Ordusu) [general](https://turkipedia.org/tr/wiki/General)i.
- **Kızları**:
- [Karaşaş Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C5%9Fa%C5%9F_Han%C4%B1m) ([Abılay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ab%C4%B1lay_Han)'ın eşi)
- [Namurun Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Namurun_Han%C4%B1m)
- [Züleyha Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BCleyha_Han%C4%B1m)

## Popüler kültürdeki yeri

- [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan) yapımı [tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih%C3%AE_d%C3%B6nem_dramas%C4%B1) [film](https://turkipedia.org/tr/wiki/Film)i [*Mın Bala*](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1n_Bala) filminde Kazak oyuncusu [Berik Aytjanov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berik_Aytjanov) tarafından canlandırılmıştır.

[^1]: Kazak Hanlığında "sultan" unvanını hükümdarlar değil, prensler (şehzadeler) taşıyordu.