# Eşrefoğlu Rûmî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Flu_R%C3%BBm%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Eşrefoğlu Rûmî, https://tr.wikipedia.org/wiki/E%C5%9Frefo%C4%9Flu_R%C3%BBm%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

![Eşrefoğlu Rumi'nin İznik'teki mezar sandukası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/E%C5%9Frefo%C4%9FluRumi.jpg/1280px-E%C5%9Frefo%C4%9FluRumi.jpg)
*Eşrefoğlu Rumi'nin İznik'teki mezar sandukası (Mkadioglu2020, CC-BY-SA-4.0)*

**Eşrefoğlu Abdullah Rûmî** (ö. 1469), Türk şair, [mutasavvıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f). **Eşref-i Rûmî** veya **Eşrefoğlu Rûmî** olarak anılır.

Asıl adı Abdullah'tır. Yine de babasının ismi dolayısıyla genellikle *Eşrefoğlu*, *Eşrefzâde* veya *İbnül Eşref* olarak anılmıştır. [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik) doğumlu olduğu için de sık sık İznikî olarak anılmış, yine de en sık kullanılan hitabı *Eşref-i Rûmî* olmuştur.

[İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik) doğumlu Abdullah'ın babası, zamanında [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'dan [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya göçmüştür. Babasının ismi genelde "*Seyyid Ahmed ül Mısrî"* olarak geçer. Bu künyedeki *Seyyid*, şahsın [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) [peygamber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peygamber)i [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'in sülalesine dayandığını gösteren bir ibaredir.

Eşrefoğlu ilk eğitimini İznik'te yapmıştır. Babası ve dedesi [mutasavvıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) olsa ve tasavvufa da meyli olsa da daha çok ilmi eğitim görmüştür. Orta yaşlarında, bazı söylentilere göre 40 yaşlarındayken, ilim eğitimini sonlandırır ve dönemin ünlü [fakih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fakih)lerinden birinin yanında çalışmaya başlar. Buna rağmen tüm bu zaman boyunca [tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf)a olan ilgisi artmıştır ve sonunda ilmi bir kenara bırakıp tasavvufi hayat tarz ve görüşüne girer. Tasavvufa girişi genellikle o dönemde [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da yaşayan [Abdal Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdal_Mehmet) isimli [meczup](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delilik) bir veli ile arasında yaşanan bir olaya bağlanır. Fakat bunun gerçekliği tartışmalıdır.

Eşrefoğlu tasavvufi yola giriş yapmak istediğinde Bursa'nın ünlü velilerinden [Emîr Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Em%C3%AEr_Sultan)'a bağlanmak ister. Fakat [Emir Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Em%C3%AEr_Sultan) onu [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya, [Hacı Bayram Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)'ye gönderir. Bir süre Hacı Bayram Veli'nin [dergâh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke)ında kaldıktan sonra, öneri üzerine [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama)'daki kâdirî şeyhi [Şeyh Hüseyn-i Hamevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_H%C3%BCseyn-i_Hamev%C3%AE)'ye gider. Buraya ailesi ile birlikte gider ve bir zaman burada kalır. Sonunda [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama)'dan [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'e geri döndüğünde Eşrefoğlu büyük bir mutasavvıftır. İznik'te başlarda münzevi bir yaşam sürse de daha sonraları halkla iletişime geçmiş kendi tasavvufi görüşünü yaymıştır. Burada Eşrefoğlu Rumi kurucusu olduğu ve [Kâdirîliğin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadir%C3%AElik) bir kolu olan [Eşrefî](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9Frefiyyelik)liği yayar. 1469 yılında yine İznik'te vefat eder.

Eşrefoğlu eserlerinde genelde yalın bir [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)yi tercih etse de az da olsa [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) sözcükler de kullanır. Eserlerinde tasavvufi etki rahatlıkla görülebilir. En çok işlediği konu tasavvuf olduğu gibi genellikle kullandığı motifler ve kurgusal unsurlar da tasavvufi imgelerdir. Bunun dışında eserleri genel dini öğütler de içerir. Her ne kadar teknik bakımdan çok büyük başarı göstermese de, [Türk tasavvufi halk edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_tasavvufi_halk_edebiyat%C4%B1)nın en önemli isimlerindendir.

Eşrefoğlu'nun en önemli eseri Divan'ı olsa da, [Müzekinnüfûs](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzekinn%C3%BCf%C3%BBs) isimli meşhur bir eseri de bulunur. [Müzekinnüfûs](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzekinn%C3%BCf%C3%BBs) dini ve tasavvufi nasihatler içeren bir eserdir. Bunlar dışında matbu olmayan fakat yazma nüshalar halinde olan çeşitli eserleri vardır: [Tarîkatnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C3%AEkatn%C3%A2me), [Fütüvvetnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C3%BCt%C3%BCvvetn%C3%A2me), [Delâil ün nübüvve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Del%C3%A2il_%C3%BCn_n%C3%BCb%C3%BCvve), [İbretnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bretn%C3%BCma), [Mâziretnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ziretn%C3%A2me), [Hayretnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hayretn%C3%A2me), [Elestnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elestn%C3%A2me), [Nasîhatnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nas%C3%AEhatn%C3%A2me), [Esrarüttâlibîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esrar%C3%BCtt%C3%A2lib%C3%AEn), [Münâcaatnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCn%C3%A2caatn%C3%A2me) ve [Tâcnâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%A2cn%C3%A2me).

Eşrefoğlu Rumi'nin sevilen bir eseri:

Ey Allah'ım beni senden ayırma

Beni senin didarından ayırma

Seni sevmek benim dinim imanım

İlahi din ü imandan ayırma

Sararıban soldum döndüm hazâna

İlâhi hazânım daldan ayırma

Şeyhim güldür ben anın yaprağıyım

İlahi yaprağı gülden ayırma

Ben ol dost bahçesinin bülbülüyüm

İlahi bülbülü gülden ayırma

Balığın canını suda dediler

İlahi balığı gölden ayırma

Eşrefoğlu senin kemter kulundur

İlahi kulu sultandan ayırma