# Dungan Ayaklanması

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dungan_Ayaklanmas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dungan Ayaklanması, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dungan_Ayaklanmas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Veselovski-1898-Yakub-Bek.jpg/1280px-Veselovski-1898-Yakub-Bek.jpg)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Dungan Ayaklanması
- **Tarih:** 1862-1877
- **Yer:** Kansu, Şansi, Ningxia, Sincan
- **Sonuç:** Qing zaferi
- **Savaşan:** Qing Hanedanı; Kaşgar Uygur isyancıları; Destek:; Britanya İmparatorluğu; Osmanlı İmparatorluğu; ----; Tarançi isyancıları; Destek:; Rusya İmparatorluğu; Hui isyancılar
- **Kumandan:** Zuo Zongtang; Wang Dagui; Dong Fuxiang; Ma Zhan'ao; Ma Anliang; Ma Qianling; Ma Haiyan; Dolongga; Yakub Beg; Hsu Hsuehkung; Ma Hualong; T'o Ming
- **Güç:** Hunan ordusu 120,000, Zuo Zongtang ordusu ve sadık birlikler; Uygur birlikleri, Afgan gönüllüler ve bazı Han Çinlileri; Ma Mingxin taarafından kurulan Cehriyye cemaati Müslümanları ve bazı Han çinlileri
- **Kayıp:** Sivil ve asker dahil 8,000,000 ile 12,000,000 arasında ölü.

**Dungan Ayaklanması** veya **Hui Azınlık Savaşı**, 19. yüzyılda [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in batısında meydana gelmiş dini ve etni bir ayaklanmadır. Ayaklanma, 1862 ile 1877 yılları arasında [Hui](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huiler)ler ile Çin'in [Şansi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ean%C5%9Fi), [Kansu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu), [Ningxia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ning%C5%9Fia_Huy_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi) ve [Sincan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi) bölgelerindeki diğer bazı Müslüman gruplar tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu terim bazen aynı tarihlerde [Yunnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCnnan)'da gerçekleşen [Panthay isyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Panthay_%C4%B0syan%C4%B1) için de kullanılmaktadır.

Ayaklanma kaotikti ve [Sarı Nehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1_Irmak)'in batı yakasında bilinen bir nedeni veya özel amacı olmaksızın bando takımı ve askeri komutanların da sık sık müdahil olduğu bir savaştı. Genel olarak var olan bir yanlış anlama ise ayaklanmanın doğrudan [Qing Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ing_Hanedan%C4%B1)'na karşı yapıldığı fikriydi ki hanedanın başkenti olan [Pekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pekin)'e karşı bir saldırı niyetine dair herhangi bir kanıt bulunmamaktaydı. Ayaklanma başarısızlıkla sonuçlandığında [Dungan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dungan)lar kitlesel olarak [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) ve [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'ya göç etti.

## Bibliyografi

- [Kim Hodong](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kim_Hodong), ["Holy War in China: The Muslim Rebellion and State in Chinese Central Asia, 1864-1877"](https://books.google.com/books?id=AtduqAtBzegC&pg=PA264&dq=qilghan&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiupcrw3v3LAhWLthoKHdwgBDs4ChDoAQgmMAI#v=onepage&q=qilghan&f=false) . Stanford University Press (March 2004). ISBN 0-8047-4884-5. (Searchable text available on Amazon.com)
- Bruce Elleman, "Modern Chinese Warfare (Warfare and History)". 2001, ISBN 0-415-21474-2. (p. 65-, the section on "The Tungan Rebellion, 1862-73").