# Dukakinzâde Mehmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukakinz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dukakinzâde Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dukakinz%C3%A2de_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c5/Dukakinoghlu_Mehmed_Pasha.jpg)
* (Hoca Sadeddin Efendi, public-domain)*

- **Ölüm tarihi:** 21 Ocak 1557
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Eşi:** Gevherimülûk Sultan
- **Çocukları:** 4
- **Meslek:** Devlet Adamı
- **Öğrenim:** Enderûn Mektebi
- **Makam:** Mısır Beylerbeyi
- **Dönembaşı:** Aralık 1553
- **Dönemsonu:** Şubat 1556
- **Hükümdar:** I. Süleyman
- **Öncegelen:** Semiz Ali Paşa
- **Sonragelen:** İskender Paşa

**Dukakinzâde/Dukakinoğlu Mehmed Paşa** (ö. 21 Ocak 1557, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) döneminde görev yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Dukakinoğlu Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukakinz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın oğlu olan Paşa, [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28eyalet%29), [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) ve [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) beylerbeyliği görevlerinde bulunmuştur.

## Hayatı

Babası, [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) döneminde sadaret makamında bulunmuş [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) [Dukaginler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukakinz%C3%A2deler) sülalesinden [Dukakinoğlu Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukakinz%C3%A2de_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'dır. Babası 1515 yılında I. Selim'in emriyle idam edilmiştir. Muhtemelen Enderun'da yetişen Mehmed Paşa, [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'in kızlarından [Gevherimülûk Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevherim%C3%BCl%C3%BBk_Hatun) ile evlenmiştir.

## Devlet görevleri

Kayıtlarda ilk olarak 1542 senesinde [Semendire Sancakbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire_Sanca%C4%9F%C4%B1) olarak görülen Mehmed Paşa, bu görevinin ardından [Köstendil Sancakbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6stendil_Sanca%C4%9F%C4%B1) makamına getirilmiştir.[^1] Sonrasında [Karaman Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28eyalet%29) olarak hizmet vermiş, 14 Ekim 1550 tarihi itibarıyla da [Halep Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) görevine atanmıştır. 1553 yılının sonlarında [Mısır Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) olarak tayin edilen Mehmed Paşa, 1556 yılı Şubat ayında bu görevinden alınmıştır.

## Son yılları

Görevden alındıktan sonra İstanbul'a dönen Mehmed Paşa'nın, idari bir görev aldığı bilinmemektedir. 21 Ocak 1557 tarihinde İstanbul'da ölmüştür. Cenazesi, damadı [İskender Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa_%28M%C4%B1s%C4%B1r_valisi%29) tarafından [Zal Mahmud Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zal_Mahmud_Pa%C5%9Fa_Camii) yakınlarında inşa ettirilen mektepte, eşi ve çocuklarının yanına defnedilmiştir.

## Ailesi

Osmanlı hanedanından [Gevherimülûk Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevherim%C3%BCl%C3%BBk_Hatun) ile evliliği bilinen Mehmed Paşa'nın 4 çocuğu bulunmaktadır.[^2]

Oğlu **Dukakinoğlu Ahmed Bey (ö. 1537)**, Divan edebiyatında Ahmed veya Ahmedî mahlasıyla bilinen şair olup bir süre sancakbeyliği yaptıktan sonra görevlerini bırakarak tasavvufi bir yaşamı benimsemiştir. Günümüze ulaşan yegane eseri olan Dîvân'ı; 25 kaside, 283 gazel, 9 müseddes, 7 mesnevi, 35 mukattaat ve 17 müfredattan oluşmaktadır.[^3][^4] 1503 yılında teyzesi [Ayşe Sultan’ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Hatun_%28II._Bayezid%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29) kızı Hanzade Ayşe Mihrihan Hanımsultan ile evlenmiş ve Mihrimah Hanım isminde bir kızları olmuştur.[^5]

Kızı **Neslişah Hanımsultan (1507-1579)**, tarihte "Mağusa Fatihi" unvanıyla anılan ve Mısır Beylerbeyliği yapan Osmanlı devlet adamı [Gazi İskender Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa_%28M%C4%B1s%C4%B1r_valisi%29) ile evlenmiştir. Neslişah Hanımsultan, 1522 yılında İstanbul'da kendi adını taşıyan bir cami inşa ettirmiştir.[^6][^7][^8]

Mehmed Paşa’nın **Sinan** ve **Osman** isminde iki oğlu daha vardır; fakat hayatları hakkında herhangi bir bilgi yoktur.[^9]

## Yaptırdığı eserleri

Mehmed Paşa'nın yaptırdığı mimari yapılardan yalnızca [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'te bulunan ve Adliye Camii adıyla bilinen [Dukaginzâde Mehmet Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukaginz%C3%A2de_Mehmet_Pa%C5%9Fa_Camii) günümüze ulaşabilmiştir.[^10] Buna karşın [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) ili [Ereğli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ere%C4%9Fli) ilçesinde [Mimar Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan)'a inşa ettirdiği diğer cami ise günümüze ulaşmamıştır.[^11][^12]

![Halep'teki Dukaginzâde Mehmed Paşa Külliyesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_0591.jpg/1280px-Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_0591.jpg)
*Halep'teki Dukaginzâde Mehmed Paşa Külliyesi (Dosseman, CC-BY-SA-4.0)*

[^1]: Kuran, Aptullah. Mimar Sînan'ın Bilinmeyen ve Kaybolan Camileri. Digital Library for International Research (DLIR), 1979, s. 82,83. <http://www.dlir.org/archive/archive/files/bogazici_1979_vol-7_p81-94_6502993bde.pdf>
[^2]: Sefercioğlu, Nejat. Dukakinzâde Ahmed Bey. TDV, 1994, s. 549-550. <https://islamansiklopedisi.org.tr/dukakinzade-ahmed-bey>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/dukakinzade-ahmed-bey>
[^4]: Süzen, Hüseyin. Dükakinzade Ahmed Beg Divanı (Doktora Tezi). nek.istanbul.edu.tr/, 1994, s. 16. <http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/24535.pdf>
[^5]: Süreyya, 1969, p. 129.
[^6]: Süreyya, 1 Cild, 1996, s. 15, 31.
[^7]: Arşivlenmiş kopya. <https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/dukakinzade-ahmed-bey>
[^8]: David J. Roxburgh, ̂ı Hafız Hüseyin Ayvansaray (2000).Camilerin Bahçesi: Hafız Hüseyin Al-Ayvansarayî'nin Osmanlı İstanbul Müslüman Anıtları Rehberi, s. 610.
[^9]: Sefercioğlu, Nejat. Dukakinzâde Ahmed Bey. TDV, 1994, s. 549-550. <https://islamansiklopedisi.org.tr/dukakinzade-ahmed-bey>
[^10]: Denknalbant Çobanoğlu, Ayşe. Silivrikapı Hadım İbrahim Paşa Camii’nin Plan Özellikleri ve Klasik Dönem Osmanlı Mimarlığı İçinde Benzer Örnekler Üzerine Bir Değerlendirme. DergiPark, 2019, s. 127. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/638031>
[^11]: Kuran, Aptullah. Mimar Sînan'ın Bilinmeyen ve Kaybolan Camileri. Digital Library for International Research (DLIR), 1979, s. 82,83. <http://www.dlir.org/archive/archive/files/bogazici_1979_vol-7_p81-94_6502993bde.pdf>
[^12]: Kuran, Aptullah. "Tezkerelerde Adı Geçen Sinan Eserlerinin Yapı Türlerine Göre Alfabetik Listesi." Mimarbaşı Koca Sinan: Yaşadığı Çağ ve Eserleri. Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi, 1988, s. 155. <http://acikerisim.fsm.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11352/1767/Kuran.pdf?sequence=1&isAllowed=y>
