# Draç (torpido botu)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dra%C3%A7_(torpido_botu)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Draç (torpido botu), https://tr.wikipedia.org/wiki/Dra%C3%A7_%28torpido_botu%29 (CC-BY-SA-4.0)

***Draç***, [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)na ait 1907'de hizmete giren bir [torpido botu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido_botu)dur. [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) ile [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda görev yapmıştır.

1901'de sipariş edilen torpido botunun yapımına [Ansaldo, Armstrong & Cie](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gio._Ansaldo_%26_C.) tarafından Nisan 1904'te [Cenova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenova)'da başlandı. 1904 yılında denize indirildi ve 1905'te deniz denemeleri yapıldı. 29 Kasım 1906'daki teslimatının ardından 8 Ocak 1907'de Osmanlı donanmasına katıldı. I. Dünya Savaşı esnasında mayın tarama, mayın dökme, devriye gibi çeşitli görevlerde bulundu. 27 Haziran 1915'te [Şarköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eark%C3%B6y)'de karaya oturdu. Ekim 1918'de hizmetten çıkartıldı. Nisan 1919'da kaçakçılığa karşı bir süreliğine yeniden göreve alındı. 1920'de yeniden hizmetten çıkartıldı. 1924'te bir süreliğine yeniden hizmete alındı. 1926'da teknesi, [Gölcük](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6lc%C3%BCk)'te bir iş mavnası olarak kullanılmaya başlandı. 1936'da söküldü.

## Tasarım

[Ansaldo, Armstrong & Cie](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gio._Ansaldo_%26_C.) tarafından [Sestri Ponente](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sestri_Ponente)'de 138 yarda numarasıyla inşa edilen *Draç* 51,0 metre [tam boy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tam_boy)unda, 5,7 metre [genişliğinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geni%C5%9Flik_%28denizcilik%29) ve 1,4 metre [su çekimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su_%C3%A7ekimi)ndeydi. Gövdesi çelikten yapılmıştı. Geminin [deplasmanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deplasman_%28denizcilik%29) 165 tondu. İnşa edildiği haliyle 4 subay ve 26 bahriyeliden oluşan mürettebatı, [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) esnasında 1915 itibarıyla 39 Türk ve 4 Almandan oluşuyordu.

Gemi gücünü Ansaldo yapımı iki [su borulu kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su_borulu_kazan)ın buharla beslediği iki adet 3 silindirli üçlü genleşmeli [buhar motoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhar_makinesi)ndan alıyordu. Motorlar 2.700 [indike beygir gücüne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beygir_g%C3%BCc%C3%BC) sahipti ve gemiyi deniz denemelerinde saatte 26 deniz mili hıza ulaştırabilmişti. Gemi toplam 60 ton kömür taşıyabiliyordu.

Gemi inşa edildiği haliyle 2 adet 37 mm [Hotchkiss](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotchkiss_et_Cie) [seri ateşli top](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seri_ate%C5%9Fli_top) ve 250 mermi, 2 adet 450 mm Schwartzkopf [torpido tüpü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido_t%C3%BCp%C3%BC) ve 4 torpido taşıyordu. 1915'te *Draç* ve *Kütahya*ya birer adet 57 mm [Krupp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krupp) seri ateşli top ve 100 mermi eklendi. 1919'da ise *Draç*ın diğer silahları söküldü, geriye sadece 37 mm'lik toplar bırakıldı.

## Hizmet geçmişi

8 Ocak 1907'de [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)na katılan *Draç*, Mayıs 1909'da [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k) donanma görevinin komutanı Amiral [Douglas Gamble](https://turkipedia.org/tr/wiki/Douglas_Gamble)'ın reform programının bir parçası olan eğitimlerde yer aldı. Bu eğitimde [amiral gemisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amiral_gemisi) [*Mesudiye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesudiye_%28z%C4%B1rhl%C4%B1%29), [*Asar-ı Tevfik*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asar-%C4%B1_Tevfik) ve [*Mecidiye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecidiye_%28kruvaz%C3%B6r%29) [Büyükada](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkada) ile [Maltepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maltepe) arasında konumlanmış, [*Peyk-i Şevket*](https://turkipedia.org/tr/wiki/TCG_Peyk), [*Berk-i Satvet*](https://turkipedia.org/tr/wiki/TCG_Berk), [*Samsun*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun_%28muhrip%29) ve [*Yarhisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarhisar_%28muhrip%29) ise [Prens Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adalar) arasındaki geçişleri korumaktaydı. *Draç*, [*Musul*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28torpido_botu%29), [*Kütahya*](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya_%28torpido_botu%29), [*Alpagot*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alpagot_%28torpido_botu%29), [*Hamidiye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamidiye_%28torpido_botu%29), [*Demirhisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demirhisar_%28torpido_botu%29) ve [*Sivrihisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivrihisar_%28torpido_botu%29) torpido botları [Sivriada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivriada)'dan yola çıkarak filoya katıldı ve daha büyük gemilere karşı torpido saldırısı eğitimi yaptı. Birleşik Krallık temsilcileri, tatbikatı [*Tirimüjgan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirim%C3%BCjgan)dan gözlemledi. Tatbikat her ne kadar gerçekçi görünmese de Osmanlı donanmasının yirmi yıldan beri yaptığı ilk donanma tatbikatıydı.

[Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda [Marmara Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi)'nde görev aldı. Savaş sonunda Marmara Denizi'ndeki donanma aktivitesi sadece *Draç* ve *Musul*un [Tekirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9F) ile [Silivri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silivri) arasında birlikte gerçekleştirdiği devriye görevleriyle sınırlanmıştı ve torpido botları herhangi bir çatışmaya girmedi.

### I. Dünya Savaşı

*Draç*, 28 Temmuz 1914'te [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1) için verilen kısmi seferberliğin ardından 1. Torpidobot Tümeni'yle birlikte Çanakkale Boğazı'na atandı. Burada Temmuz-Ağustos aylarında *Musul*, *Kütahya* ve [*Akhisar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar_%28torpido_botu%29) ile zaman zaman [İmroz](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada)'a dek uzandıkları devriye görevleri yaptı. *Musul* ve *Draç* 1 Ağustos sabahı göreve başladı. 3 Ağustos'ta *Musul* ve *Draç* ile bunlara katılan [*Durak Reis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Durak_Reis_%28gambot%29) gambotu keşif görevinde Yunan [*Yeoryos Averof*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeoryos_Averof_%28z%C4%B1rhl%C4%B1_kruvaz%C3%B6r%29) kruvazörünü ve [*Spetsai*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Spetsai) zırhlısını gözlemledi. 10 Eylül'de keşif uçuşu yapan bir uçak yakıtı bittiği için mecburi iniş yaptı ve mürettebatı *Draç* tarafından alındı. 19 Eylül'de *Draç* ve *Kütahya* torpido botları ile [*İsa Reis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa_Reis) ve [*Peleng-i Derya*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peleng-i_Derya) gambotları boğazın iki mil açığında, Boğaz boyunca seyrederek tabyalara hedef takip eğitimi yapma fırsatı sağladı.

25 Nisan 1915'te [Avustralya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avustralya) bayrağı taşıyan bir AE-2 sınıfı denizaltı Çanakkale Boğazı'ndan içeri girdi ve [*Aydın Reis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n_Reis)e iki torpido attı. *Draç* denizaltıyı takip edince denizaltı kaçmaya başladı ve Anadolu Mecidiyesi ile Rumeli tarafında karaya oturup hasar aldı. Daha sonra [''Sultanhisar''](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultanhisar_%28torpido_botu%29) tarafından batırıldı. 13 Mayıs 1915'te Birleşik Krallık'ın [Morto Koyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Morto_Koyu)'nda demirli olan [HMS ''Goliath''](https://turkipedia.org/tr/wiki/HMS_Goliath_%281898%29) zırhlısının batırılması görevinin ilk başta *Draç* sınıfındaki üç torpido bota verilmesi düşünüldü; ancak üç gemiyle dar alanda operasyon yapmanın zorluğu ve gemilerin birer torpido tüpünün aktif olması sebebiyle bu görev [*Muâvenet-i Milliye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%A2venet-i_Milliye)***ye verildi. 27 Mayıs 1915'te, saat 02.00'de ***[***''Barbaros Hayreddin''***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_%28z%C4%B1rhl%C4%B1%29)***, ***[**Yarhisar**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarhisar_%28muhrip%29)*** ve *****Draç*****, Birleşik Krallık denizaltısı ***[***HMS ''E11''***](https://turkipedia.org/tr/wiki/HMS_E11)***'in periskopu önünden geçtiler. Ay ışığı ve açık hava sebebiyle denizaltı gemilere saldıramadı.***

Temmuz ve Ağustos aylarında Ruslar tarafından [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nın girişine birçok mayın dökülmüştü ve Ağustos sonunda bölgede 1.000'den fazla mayın yer almaktaydı. Rus mayın tarlalarının deniz ticaretini olumsuz etkilemesi üzerine *Draç*, [*Samsun*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun_%28torpido_botu%29), [*Kütahya*](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya_%28torpido_botu%29) ve [*Yunus*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunus_%28torpido_botu%29) ile gambot [*Malatya*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya_%28gambot%29) mayın temizleme görevine verildi; ancak bu görevde çok başarılı olamadı. 11 Temmuz 1915'te Rus denizaltısı [*Krab*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krab_%28denizalt%C4%B1%29) tarafından dökülen 60 mayın *Draç*, *Yunus* ve *Kütahya* tarafından toplandı, daha sonra Çanakkale Boğazı'na döküldü. Eylül ayında yalnızca birkaç küçük gemi mayın tarlasını geçebildi. *Draç*, Ekim ayında Marmara'da devriye görevi yaptı.

Haziran 1918'de *Draç*, Bahriye Nezareti emrine girdi. 14 Temmuz 1918'de *Yavuz*un [İstinye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stinye)'de kızağa alınmasının ardından donanma filosu yeniden organize edilirken *Draç* aktif hizmette kaldı.

### Savaş sonrası

1918'in sonunda tüm Osmanlı savaş gemileri silahsızlandırıldı; ancak *Draç* da dahil olmak üzere torpido botların mayınlar ve torpidolar dışındaki silahları sökülmedi. 26 Şubat 1919'da Birleşik Krallık gücünün komutanı Koramiral [Somerset Arthur Gough-Calthorpe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somerset_Arthur_Gough-Calthorpe) Osmanlıların kaçakçılığa karşı devriye çıkartılması önerisini kabul etti. Osmanlılar İzmit'te [*Hızır Reis*](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_Reis_%28gambot%29), [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de *Aydın Reis* ve [*Preveze*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Preveze_%28torpido_botu%29), Marmara Denizi'nde ise *Draç*, *Akhisar* ve *Yunus* torpido botlarını devriye görevine aldılar. Marmara Denizi'nde görev yapacak torpido botlar Heybeliada'yı üs almıştı. Kaçakçılığı önlemekle sınırlı olan görevleri [Mudanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mudanya), [Bandırma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Band%C4%B1rma), Prens Adaları, [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) ve Tekirdağ kıyılarında karakol göreviyle sınırlıydı. Tüm devriye unsurları müttefiklerin teftişi altındaydı. Bu gemilerden *Draç*, *Akhisar* ve *Yunus*; arızaları ve yakıt ihtiyaçları yüzünden 10 Eylül 1920'de görevden çekildi ve [Haliç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hali%C3%A7)'e alındı.

29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilanının ardından Bahriye Nezareti, elde kalan tüm gemilerin bir listesini çıkartmıştı. Bu listede *Draç*, tamire uygun olmadığı için hizmet dışı olarak belirtildi. 1926'da geminin teknesi, [Gölcük](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6lc%C3%BCk)'te iş mavnası olarak kullanılmaya başlandı. 1936'da ise söküldü.