# Donanma Cemiyeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Donanma_Cemiyeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Donanma Cemiyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Donanma_Cemiyeti (CC-BY-SA-4.0)

**Donanma Cemiyeti**, gerçek adıyla **Donanma-yı Osmanî Muavenet-i Millîye Cemiyeti**, 19 Temmuz 1909'da Yağcızade Şefik Bey isminde bir tüccarın öncülüğünde kurulan, halktan ve sivil kurumlardan maddi yardım elde edip Osmanlı Donanması'nı güçlendirmeyi amaçlayan bir kurumdur.

## Kuruluşu

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) yaklaşırken, [Osmanlı Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'nın büyük devletlerin donanmalarından geride kalması, buna rağmen donanmasına önem verememesi Donanma Cemiyeti fikrini oluşturdu. [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'ın da kuvveti üç beş zırhlıya bedel Averoff Kruvazörü'nü alması halkta endişeye yol açtı ve derneğe katılım arttı.

İstanbul'da kurulan dernek bir süre sonra [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya ve yurtdışına yayıldı. Her tarafta öğrencilerin, tüccarların, esnafların, askerlerin ilgi odağı oldu.

Halk tarafından örgütün bu kadar benimsenmesi, [Sultan Reşat](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed)'ın ilgi duymasına yol açtı. Padişah derneği korumasına alıp maddi katkı sağladı. Sultan Reşat'ın emriyle cemiyete katkı sağlayanlara teşekkür belirtisi olarak "*Donanma İane Madalyası*" adında bir madalya verilmesi kararlaştırıldı.

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra [Bahriye Nezareti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahriye_Nez%C3%A2reti)'ne katılan dernek, bir süre sonra 2 Nisan 1919 günü kapatıldı.

## Faaliyetler

![Donanma Cemiyeti'nin aldığı Alman Brandenburg sınıfı Turgut Reis kruvazörü](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c8/Weissenburg.jpg)
*Donanma Cemiyeti'nin aldığı Alman Brandenburg sınıfı Turgut Reis kruvazörü (upload: Nelsonrodriguezzegarra, public-domain)*

İlk olarak [Averoff](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeoryos_Averof_%28z%C4%B1rhl%C4%B1_kruvaz%C3%B6r%29)'a denk olması için [Barbaros Hayreddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_%28z%C4%B1rhl%C4%B1%29) ve [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis_%28z%C4%B1rhl%C4%B1%29) zırhlıları alındı. Bu gemiler [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda savaştı.

Cemiyet 1912'de Alman s.165 Sınıfı [Yadigar-ı Millet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%A2dig%C3%A2r-%C4%B1_Millet), [Muavenet-i Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C3%A2venet-i_Milliye), [Numune-i Hamiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Num%C3%BBne-i_Hamiyet) ve [Gayret-i vataniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gayret-i_Vataniye) muhripleri aldı.

Gittikçe büyüyen cemiyet 1912'de İngiltere'ye Sultan Osman ve Reşadiye isimli iki büyük dretnot siparişi verdi. İngiltere'nin ücreti ödenen bu gemilere el koyması [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) öncesi toplumda İngiliz karşıtı tepki yarattı. Bütün bunların yanında cemiyet sinema etkinlikleri de düzenliyordu. 4 Haziran 1914'te sinema filmleri çekebilmek için gerekli izni aldı ve 1919'da Tombul Aşığın Dört Sevgilisi bu sayede çekilebildi.[^1]

[*Donanma Mecmuası*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Donanma_Mecmuas%C4%B1) da Cemiyet bünyesinde yayımlandı.

[^1]: Hasan Ali Çakmak, Osmanlı Devleti'nde Milli Sinema Dönemi, 04.06.2014, Erişim Tarihi, 17 Kasım 2014